Chế độ tử tuất không chỉ là sự sẻ chia về mặt tinh thần mà còn là điểm tựa tài chính thiết thực cho thân nhân người lao động khi trụ cột gia đình không may qua đời. Trong hệ thống chính sách bảo hiểm xã hội (BHXH) hiện hành, trợ cấp tuất hàng tháng là khoản tiền được chi trả định kỳ nhằm ổn định cuộc sống cho những người ở lại. Vậy trong bối cảnh năm 2021, quy định về đối tượng và mức hưởng có gì đáng lưu ý?

Điều kiện để thân nhân được hưởng trợ cấp tuất hàng tháng

Theo quy định tại Luật Bảo hiểm xã hội 2014, việc hưởng trợ cấp tuất hàng tháng phải xét trên hai phương diện: điều kiện của người đã khuất và điều kiện của thân nhân người đó.

1. Đối với người lao động đã chết

Căn cứ khoản 1 Điều 67 Luật Bảo hiểm xã hội 2014, khi người lao động thuộc một trong các trường hợp sau đây qua đời, thân nhân sẽ được xem xét hưởng trợ cấp hàng tháng:

• Đã đóng BHXH đủ 15 năm trở lên nhưng chưa hưởng BHXH một lần;
• Đang hưởng lương hưu hàng tháng;
• Chết do tai nạn lao động hoặc bệnh nghề nghiệp;
• Đang hưởng trợ cấp tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp hàng tháng với mức suy giảm khả năng lao động từ 61% trở lên.

2. Đối với thân nhân của người lao động

Không phải tất cả thân nhân đều mặc nhiên được nhận trợ cấp. Khoản 2 Điều 67 quy định chi tiết các nhóm đối tượng được hưởng như sau:

• Con cái: Con chưa đủ 18 tuổi; con từ đủ 18 tuổi trở lên nếu bị suy giảm khả năng lao động từ 81% trở lên; hoặc con được sinh ra khi người bố chết mà người mẹ đang mang thai.
• Vợ hoặc chồng: Vợ từ đủ 55 tuổi trở lên hoặc chồng từ đủ 60 tuổi trở lên; trường hợp dưới độ tuổi này thì phải bị suy giảm khả năng lao động từ 81% trở lên.
• Cha mẹ đẻ, cha mẹ vợ/chồng: Nam từ đủ 60 tuổi trở lên, nữ từ đủ 55 tuổi trở lên; hoặc dưới độ tuổi này nhưng bị suy giảm khả năng lao động từ 81% trở lên.

Lưu ý quan trọng: Trừ con cái, các thân nhân khác phải không có thu nhập hoặc có thu nhập hàng tháng nhưng thấp hơn mức lương cơ sở (1,49 triệu đồng/tháng tại thời điểm năm 2021).

Mức hưởng trợ cấp tuất hàng tháng năm 2021 là bao nhiêu?

Mức trợ cấp được tính toán dựa trên mức lương cơ sở. Tại thời điểm tháng 3/2021, mức lương cơ sở vẫn được áp dụng là 1.490.000 đồng/tháng theo quy định hiện hành. Căn cứ Điều 68 Luật Bảo hiểm xã hội 2014, mức hưởng cụ thể như sau:

1. Trường hợp thân nhân có người trực tiếp nuôi dưỡng

Mức trợ cấp hàng tháng cho mỗi thân nhân bằng 50% mức lương cơ sở.

Công thức tính: 50% x 1.490.000 đồng = 745.000 đồng/tháng.

2. Trường hợp thân nhân không có người trực tiếp nuôi dưỡng

Mức trợ cấp hàng tháng bằng 70% mức lương cơ sở.

Công thức tính: 70% x 1.490.000 đồng = 1.043.000 đồng/tháng.

Những quy định cần lưu ý về số lượng và thời điểm hưởng

Để đảm bảo tính công bằng và khả năng chi trả của quỹ BHXH, pháp luật cũng đưa ra các giới hạn cụ thể:

• Số lượng người hưởng: Một người lao động chết thì tối đa chỉ có 04 thân nhân được hưởng trợ cấp tuất hàng tháng. Trường hợp có từ 02 người chết trở lên thì thân nhân được hưởng 02 lần mức trợ cấp nêu trên.
• Thời điểm hưởng: Bắt đầu từ tháng liền kề sau tháng mà người lao động chết. Riêng trường hợp con được sinh ra sau khi bố chết thì tính từ tháng con được sinh ra.
• Lựa chọn hưởng tuất một lần: Thân nhân thuộc diện hưởng tuất hàng tháng có thể lựa chọn hưởng trợ cấp tuất một lần, trừ trường hợp con dưới 18 tuổi, con từ đủ 18 tuổi trở lên bị suy giảm khả năng lao động từ 81% trở lên.

Việc nắm rõ các quy định về chế độ tử tuất giúp người lao động và gia đình chủ động hơn trong việc bảo vệ quyền lợi chính đáng của mình. Nếu có bất kỳ vướng mắc nào về hồ sơ, thủ tục, người dân nên liên hệ trực tiếp với cơ quan BHXH địa phương để được hướng dẫn chi tiết nhất.