Trong kỷ nguyên số hóa, việc chuyển đổi từ hợp đồng giấy sang hợp đồng điện tử không còn là xu hướng mà đã trở thành yêu cầu bắt buộc để doanh nghiệp tối ưu hóa chi phí và thời gian. Tuy nhiên, việc nắm vững khung pháp lý để đảm bảo giá trị thực thi của các giao dịch này vẫn là bài toán khiến nhiều nhà quản lý đau đầu.

Khung pháp lý mới nhất điều chỉnh hợp đồng điện tử tại Việt Nam

Hiện nay, hệ thống pháp luật Việt Nam đã xây dựng một hành lang pháp lý tương đối hoàn thiện để bảo vệ các bên trong giao dịch điện tử. Các văn bản nòng cốt bao gồm:

• Bộ luật Dân sự 2015: Nền tảng pháp lý chung về giao dịch và hợp đồng.
• Luật Giao dịch điện tử 2023: Văn bản quan trọng nhất quy định trực tiếp về giá trị pháp lý của thông điệp dữ liệu và chữ ký điện tử.
• Nghị định 52/2013/NĐ-CP về thương mại điện tử (đã được sửa đổi, bổ sung).
• Nghị định 68/2024/NĐ-CP quy định về chữ ký số chuyên dùng công vụ.
• Nghị định 23/2025/NĐ-CP quy định về chữ ký điện tử và dịch vụ tin cậy.

Định nghĩa và giá trị pháp lý: Không thể phủ nhận vì hình thức điện tử

Một trong những điểm sáng của Luật Giao dịch điện tử 2023 là việc khẳng định mạnh mẽ giá trị pháp lý của hợp đồng điện tử. Cụ thể:

"Hợp đồng điện tử là hợp đồng được thiết lập dưới dạng thông điệp dữ liệu. Giá trị pháp lý của hợp đồng điện tử không thể bị phủ nhận chỉ vì hợp đồng đó được thể hiện dưới dạng thông điệp dữ liệu."

Điều này có nghĩa là khi đáp ứng đủ các điều kiện về tính toàn vẹn và xác thực, hợp đồng điện tử có giá trị tương đương với hợp đồng văn bản truyền thống có chữ ký và con dấu.

Thực trạng và khuyến nghị "vàng" dành cho doanh nghiệp

Dù hành lang pháp lý đã rộng mở, nhưng thực tế triển khai vẫn còn nhiều rủi ro tiềm ẩn liên quan đến thẩm quyền ký kết và tính bảo mật của dữ liệu. Để đảm bảo an toàn pháp lý, doanh nghiệp cần lưu ý các điểm sau:

Đối với các bên tham gia giao kết:

• Xác thực danh tính khắt khe: Đảm bảo quy trình eKYC (xác thực danh tính điện tử) của đối tác được thực hiện đầy đủ trước khi ký kết.
• Kiểm tra thẩm quyền: Chữ ký điện tử phải được khởi tạo bởi người có thẩm quyền đại diện theo pháp luật hoặc người được ủy quyền hợp pháp.
• Lưu trữ an toàn: Thiết lập hệ thống lưu trữ thông điệp dữ liệu đảm bảo tính toàn vẹn, có khả năng trích xuất làm chứng cứ khi có tranh chấp tại Tòa án.

Đối với đơn vị cung cấp dịch vụ (CeCA):

• Phải tuân thủ nghiêm ngặt các tiêu chuẩn về an toàn thông tin và mã hóa dữ liệu theo quy định tại Nghị định 23/2025/NĐ-CP.
• Đảm bảo hạ tầng kỹ thuật sẵn sàng 24/7 và có phương án dự phòng dữ liệu dài hạn.

Việc áp dụng hợp đồng điện tử không chỉ là bước đi công nghệ mà còn là sự thay đổi về tư duy quản trị pháp lý. Doanh nghiệp nên chủ động tham vấn các chuyên gia để xây dựng quy chế giao kết điện tử nội bộ chặt chẽ, tránh những rủi ro đáng tiếc về sau.