Từ ngày 15/02/2023, Thông tư 18/2022/TT-BYT chính thức có hiệu lực, mang đến nhiều thay đổi mang tính bước ngoặt trong việc giải quyết các chế độ bảo hiểm xã hội (BHXH). Những điều chỉnh này không chỉ tháo gỡ các nút thắt về thủ tục hành chính mà còn mở rộng quyền lợi cho người lao động trong những tình huống ngặt nghèo nhất.

1. Nới lỏng điều kiện hưởng BHXH một lần cho người mắc bệnh hiểm nghèo

Một trong những điểm nhân văn nhất của Thông tư 18/2022/TT-BYT là việc sửa đổi quy định về các bệnh được hưởng BHXH một lần. Trước đây, theo Thông tư 56/2017/TT-BYT, người mắc bệnh hiểm nghèo như ung thư, bại liệt... phải kèm theo điều kiện "không tự phục vụ được" mới được rút BHXH một lần.

Hiện nay, quy định mới đã tách biệt rõ ràng hai trường hợp:

Ngoài trường hợp đang bị mắc một trong những bệnh nguy hiểm đến tính mạng như ung thư, bại liệt, xơ gan cổ chướng, phong, lao nặng, nhiễm HIV đã chuyển sang giai đoạn AIDS quy định tại điểm c khoản 1 Điều 60 Luật Bảo hiểm xã hội, người mắc các bệnh, tật có mức suy giảm khả năng lao động từ 81% trở lên và không tự kiểm soát hoặc không tự thực hiện được các hoạt động phục vụ nhu cầu sinh hoạt cá nhân hằng ngày mà cần có người theo dõi, trợ giúp, chăm sóc hoàn toàn được hưởng bảo hiểm xã hội một lần.

Như vậy, chỉ cần mắc các bệnh hiểm nghèo nêu trên là người lao động đã đủ điều kiện nộp hồ sơ, không cần chờ đến khi mất khả năng tự phục vụ.

2. Không còn rào cản 2 năm khi giám định lại tai nạn lao động

Trước đây, người lao động bị tai nạn lao động phải chờ đủ 24 tháng mới được giám định lại mức độ suy giảm khả năng lao động. Quy định này vô tình gây khó khăn cho những trường hợp thương tật tiến triển xấu nhanh chóng. Thông tư 18/2022/TT-BYT đã bãi bỏ rào cản này, cho phép người lao động chủ động đi khám giám định lại bất cứ lúc nào nếu thấy sức khỏe suy giảm thêm.

3. Thời gian nghỉ trên giấy chứng nhận BHXH tăng lên đến 50 ngày

Thông thường, một giấy chứng nhận nghỉ việc hưởng BHXH chỉ có thời hạn tối đa 30 ngày. Tuy nhiên, đối với các trường hợp đặc biệt như sẩy thai, nạo hút thai hoặc thai chết lưu mà tuổi thai từ 13 tuần tuổi trở lên, bác sĩ có thể cấp giấy nghỉ với thời hạn lên đến 50 ngày cho một lần cấp. Điều này giúp người lao động yên tâm điều trị mà không phải đi lại tái khám nhiều lần chỉ để xin giấy.

4. Hướng dẫn cụ thể cho người mắc Covid-19

Nhằm giải quyết những tồn đọng sau đại dịch, quy định mới hướng dẫn chi tiết việc cấp giấy ra viện và giấy chứng nhận nghỉ việc cho người mắc Covid-19. Ngay cả khi cơ sở thu dung điều trị đã giải thể, người dân vẫn có thể liên hệ cơ sở y tế quản lý để được cấp mới hoặc cấp lại giấy tờ, đảm bảo không bị mất quyền lợi bảo hiểm.

5. Hồ sơ giám định sức khỏe linh hoạt hơn

Để tạo điều kiện tối đa cho người lao động làm thủ tục nghỉ hưu hoặc hưởng BHXH một lần, danh mục giấy tờ chứng minh sức khỏe đã được mở rộng. Ngoài hồ sơ bệnh án hay giấy ra viện, người lao động có thể sử dụng cả phiếu khám bệnh, kết quả cận lâm sàng hoặc đơn thuốc hợp lệ để làm căn cứ giám định.

6. Quyền yêu cầu cấp giấy nghỉ việc nếu bị bỏ sót

Nếu trong quá trình khám chữa bệnh mà cơ sở y tế quên chưa cấp giấy ra viện hoặc giấy chứng nhận nghỉ việc hưởng BHXH, người lao động có quyền làm văn bản đề nghị cấp bổ sung. Đây là quy định quan trọng giúp bảo vệ người lao động trước những sai sót khách quan từ phía bệnh viện.

Việc nắm vững các quy định tại Luật Bảo hiểm xã hội 2014 và các thông tư hướng dẫn sẽ giúp bạn tự tin bảo vệ quyền lợi chính đáng của mình trong mọi tình huống.