Trong đời sống sinh hoạt hàng ngày, việc bạn bè hoặc người yêu đến chơi và ở lại qua đêm là điều hết sức bình thường. Tuy nhiên, dưới góc độ pháp lý, đặc biệt là các quy định về quản lý cư trú tại thời điểm năm 2019, việc này đòi hỏi chủ nhà hoặc người lưu trú phải thực hiện những thủ tục nhất định để tránh những rắc rối không đáng có với cơ quan chức năng.

Cặp đôi cần lưu ý quy định về khai báo lưu trú khi ở lại qua đêm (ảnh minh họa)

Khai báo lưu trú là trách nhiệm bắt buộc

Theo quy định tại Điều 31 Luật Cư trú 2006 (được sửa đổi, bổ sung bởi Luật cư trú sửa đổi năm 2013), lưu trú được hiểu là việc công dân ở lại trong một thời gian nhất định tại địa điểm thuộc xã, phường, thị trấn ngoài nơi cư trú của mình và không thuộc trường hợp phải đăng ký tạm trú.

Cụ thể, pháp luật quy định về trách nhiệm thông báo lưu trú như sau:

"2. Đại diện gia đình, nhà ở tập thể, cơ sở chữa bệnh, khách sạn, nhà nghỉ, cơ sở khác khi có người đến lưu trú có trách nhiệm thông báo việc lưu trú với Công an xã, phường, thị trấn... Việc thông báo lưu trú được thực hiện trực tiếp hoặc bằng điện thoại hoặc qua mạng Internet, mạng máy tính."

Như vậy, nếu bạn đến nhà người yêu chơi và ở lại qua đêm, về nguyên tắc, chủ nhà (hoặc người đại diện chỗ ở đó) phải có trách nhiệm thông báo với cơ quan Công an cấp xã/phường sở tại. Trong trường hợp người yêu bạn đang thuê trọ và không đăng ký thường trú tại đó, thì chính bạn hoặc người yêu bạn phải có trách nhiệm thực hiện việc thông báo này.

Thời gian và phương thức thông báo lưu trú

Việc thông báo lưu trú không quá phức tạp nhưng cần tuân thủ đúng mốc thời gian quy định tại khoản 3 Điều 31 Luật Cư trú 2006:

• Thông báo phải được thực hiện trước 23 giờ cùng ngày.
• Nếu khách đến sau 23 giờ, việc thông báo sẽ được thực hiện vào sáng ngày hôm sau.
• Riêng đối với những người thân thiết như ông bà, cha mẹ, vợ chồng, con cái, anh chị em ruột đến lưu trú nhiều lần thì chỉ cần thông báo một lần duy nhất.

Cơ quan Công an có quyền kiểm tra việc thực hiện quy định cư trú (ảnh minh họa)

Mức xử phạt khi vi phạm quy định về cư trú

Nhiều người thường chủ quan cho rằng việc ngủ lại một đêm không cần khai báo. Tuy nhiên, nếu cơ quan chức năng tiến hành kiểm tra hành chính và phát hiện việc không thông báo lưu trú, cá nhân vi phạm có thể bị xử phạt theo quy định tại Nghị định 167/2013/NĐ-CP.

Cụ thể, tại điểm b khoản 1 Điều 8 Nghị định 167/2013/NĐ-CP quy định:

"Phạt tiền từ 100.000 đồng đến 300.000 đồng đối với hành vi: Cá nhân, chủ hộ gia đình không thực hiện đúng quy định về thông báo lưu trú, khai báo tạm vắng."

Ngoài ra, nếu người yêu bạn đang thuê trọ mà chưa thực hiện đăng ký tạm trú trong thời hạn 30 ngày kể từ khi đến ở, họ cũng có thể bị xử phạt với mức tiền tương tự theo điểm a khoản 1 Điều 8 Nghị định 167/2013/NĐ-CP.

Văn hóa ứng xử của cán bộ Công an khi kiểm tra

Một vấn đề quan trọng khác là thái độ của cán bộ Công an khi thực hiện nhiệm vụ kiểm tra cư trú. Theo quy định tại Thông tư 27/2017/TT-BCA, cán bộ Công an phải có thái độ đúng mực, xưng hô lịch sự và không được có lời nói xúc phạm người dân.

Nếu trong quá trình kiểm tra, cán bộ có những lời lẽ thiếu văn hóa như xưng hô "mày - tao", "thằng này - con kia", người dân hoàn toàn có quyền phản ánh hoặc khiếu nại lên Trưởng Công an phường để yêu cầu chấn chỉnh và xử lý theo quy định.

Lời khuyên pháp lý: Để tránh những phiền hà không đáng có, khi có bạn bè hoặc người thân ở lại qua đêm, bạn nên chủ động thực hiện việc thông báo lưu trú. Hiện nay, nhiều địa phương đã triển khai thông báo qua điện thoại hoặc các nhóm Zalo an ninh trật tự, giúp thủ tục này trở nên nhanh chóng và thuận tiện hơn rất nhiều.