Việc thất lạc hoặc làm mất sổ bảo hiểm xã hội (BHXH) là tình huống khiến nhiều người lao động rơi vào trạng thái lo lắng, bất an. Câu hỏi thường trực nhất là: "Liệu toàn bộ quá trình đóng bảo hiểm trong nhiều năm qua có bị 'xóa sổ' hay không?". Đặc biệt trong bối cảnh năm 2019, khi các quy định về quản lý dữ liệu điện tử đang dần hoàn thiện, người lao động cần nắm rõ quyền lợi của mình để tránh những thiệt thòi không đáng có.

Mất sổ bảo hiểm xã hội có bị mất thời gian đã đóng?

Nhiều người lao động lầm tưởng rằng cuốn sổ BHXH là bằng chứng duy nhất để chứng minh quá trình tham gia bảo hiểm. Tuy nhiên, thực tế pháp lý lại khác. Theo quy định tại Luật Bảo hiểm xã hội 2014, sổ bảo hiểm xã hội là văn bản dùng để ghi chép quá trình đóng, hưởng các chế độ bảo hiểm xã hội và là căn cứ để giải quyết các chế độ.

Dù cuốn sổ vật lý bị mất, nhưng toàn bộ thông tin về quá trình đóng BHXH của bạn đã được lưu trữ trên hệ thống dữ liệu tập trung của cơ quan Bảo hiểm xã hội. Do đó, việc mất sổ không đồng nghĩa với việc mất đi quyền lợi hay thời gian đã đóng. Thời gian này sẽ được tự động bảo lưu trên hệ thống dữ liệu cho đến khi bạn thực hiện thủ tục cấp lại sổ hoặc giải quyết các chế độ liên quan.

Các trường hợp được bảo lưu thời gian đóng BHXH theo quy định 2019

Pháp luật hiện hành (tính đến thời điểm tháng 03/2019) quy định rất rõ về việc bảo lưu thời gian đóng bảo hiểm xã hội nhằm đảm bảo quyền lợi lâu dài cho người lao động. Cụ thể:

• Trường hợp 1: Người lao động nghỉ việc mà chưa đủ điều kiện để hưởng lương hưu theo quy định.
• Trường hợp 2: Người lao động dừng đóng BHXH tự nguyện mà chưa đủ điều kiện hưởng lương hưu.
• Trường hợp 3: Người lao động nghỉ việc hoặc dừng đóng BHXH tự nguyện mà chưa nhận bảo hiểm xã hội một lần.

Căn cứ pháp lý được quy định cụ thể như sau:

Điều 61. Bảo lưu thời gian đóng bảo hiểm xã hội

Người lao động khi nghỉ việc mà chưa đủ điều kiện để hưởng lương hưu theo quy định tại Điều 54 và Điều 55 của Luật này hoặc chưa hưởng bảo hiểm xã hội một lần theo quy định tại Điều 60 của Luật này thì được bảo lưu thời gian đóng bảo hiểm xã hội.

Đối với BHXH tự nguyện, Điều 78 Luật Bảo hiểm xã hội 2014 cũng khẳng định người tham gia được bảo lưu thời gian đóng nếu chưa đủ điều kiện hưởng hưu trí hoặc chưa nhận trợ cấp một lần.

Hướng dẫn thủ tục cấp lại sổ BHXH do bị mất mới nhất

Mặc dù thời gian đóng được bảo lưu trên hệ thống, nhưng để thuận tiện cho việc theo dõi quá trình tham gia và làm cơ sở giải quyết các chế độ sau này (như ốm đau, thai sản, thất nghiệp), người lao động nên chủ động làm thủ tục cấp lại sổ ngay khi phát hiện bị mất.

Theo quy định tại Quyết định 595/QĐ-BHXH của Tổng Giám đốc Bảo hiểm xã hội Việt Nam, trình tự thực hiện như sau:

1. Thành phần hồ sơ

Người lao động chỉ cần chuẩn bị Tờ khai tham gia, điều chỉnh thông tin BHXH, BHYT (Mẫu TK1-TS). Trong tờ khai này, bạn cần ghi rõ lý do mất sổ và đề nghị cấp lại.

2. Nơi nộp hồ sơ

• Nếu đang làm việc: Nộp thông qua đơn vị (công ty) nơi đang công tác.
• Nếu đã nghỉ việc: Nộp trực tiếp cho cơ quan BHXH cấp huyện nơi cư trú hoặc nơi chốt sổ cuối cùng.

3. Thời hạn giải quyết

Căn cứ theo khoản 1 Điều 27 Quyết định 595/QĐ-BHXH, thời gian cấp lại sổ BHXH do bị mất không quá 10 ngày kể từ ngày nhận đủ hồ sơ theo quy định. Trường hợp cần phải xác minh quá trình đóng BHXH ở tỉnh khác hoặc nhiều đơn vị thì thời hạn có thể kéo dài hơn nhưng không quá 45 ngày.

Lời khuyên pháp lý: Trong thời gian chờ cấp lại sổ, nếu bạn chuyển sang làm việc tại đơn vị mới, bạn chỉ cần cung cấp Mã số bảo hiểm xã hội cho bộ phận nhân sự để họ tiếp tục báo tăng và đóng bảo hiểm cho bạn, đảm bảo quá trình tham gia không bị gián đoạn.