Hỏi cung bị can là gì và được tiến hành khi nào?

Quá trình hỏi cung bị can cần được thực hiện nghiêm túc và đúng pháp luật (ảnh minh họa) Hỏi cung bị can không đơn thuần là việc đặt câu hỏi và nhận câu trả lời. Đây là một biện pháp điều tra nghiệp vụ được quy định chặt chẽ tại Bộ luật Tố tụng hình sự 2015. Mục tiêu cốt lõi là làm sáng tỏ hành vi phạm tội, xác định đồng phạm và thu thập chứng cứ một cách khách quan nhất. Theo quy định tại Điều 183 Bộ luật Tố tụng hình sự 2015, việc hỏi cung bị can được tiến hành ngay sau khi có quyết định khởi tố bị can. Địa điểm thực hiện có thể là nơi tiến hành điều tra hoặc nơi ở của bị can. Việc thực hiện sớm và đúng thời điểm giúp ngăn chặn việc tẩu tán chứng cứ, thông cung và bảo đảm quyền lợi hợp pháp của người bị buộc tội.

Trình tự hỏi cung bị can: Sự giám sát chặt chẽ của công nghệ

Để bảo đảm tính minh bạch, pháp luật hiện hành đã đưa vào những quy định mang tính đột phá về việc ghi âm, ghi hình. Cụ thể, việc hỏi cung bị can tại cơ sở giam giữ hoặc trụ sở cơ quan điều tra **bắt buộc phải được ghi âm hoặc ghi hình có âm thanh**. Đây là "lá chắn" bảo vệ bị can khỏi những tác động tiêu cực, đồng thời cũng là bằng chứng bảo vệ điều tra viên trước những cáo buộc sai sự thật. Quy trình này được hướng dẫn chi tiết tại Thông tư liên tịch 03/2018/TTLT-BCA-VKSNDTC-TANDTC-BQP.
Thượng tôn pháp luật là kim chỉ nam trong mọi hoạt động tố tụng (ảnh minh họa) Một số nguyên tắc vàng trong hỏi cung bao gồm:

• Không hỏi cung vào ban đêm: Trừ trường hợp khẩn cấp không thể trì hoãn.
• Hỏi riêng từng người: Nếu vụ án có nhiều bị can, tuyệt đối không để họ tiếp xúc với nhau.
• Giải thích quyền và nghĩa vụ: Điều tra viên phải thực hiện việc này trước khi bắt đầu buổi hỏi cung đầu tiên.

Bức cung và dùng nhục hình: Những tội danh nghiêm trọng

Pháp luật Việt Nam kiên quyết bài trừ các hành vi xâm phạm thân thể và nhân phẩm con người. Điều 10 Bộ luật Tố tụng hình sự 2015 khẳng định quyền bất khả xâm phạm về thân thể của mọi công dân. Nếu Điều tra viên hoặc Kiểm sát viên có hành vi ép buộc khai sai sự thật (bức cung) hoặc gây đau đớn về thể xác (nhục hình), họ sẽ phải đối mặt với trách nhiệm hình sự theo Bộ luật Hình sự 2015.

Tội bức cung

Theo Điều 374 Bộ luật Hình sự 2015, mức hình phạt cao nhất cho tội danh này có thể lên đến **tù chung thân** nếu dẫn đến hậu quả làm người bị bức cung chết hoặc làm oan người vô tội.

"1. Người nào trong hoạt động tố tụng mà sử dụng thủ đoạn trái pháp luật ép buộc người bị lấy lời khai, người bị hỏi cung phải khai ra thông tin liên quan đến vụ án, vụ việc, thì bị phạt tù từ 06 tháng đến 03 năm..."

Tội dùng nhục hình

Tương tự, Điều 373 Bộ luật Hình sự 2015 quy định hình phạt nghiêm khắc đối với hành vi tra tấn, đối xử tàn bạo. Mức án cao nhất cũng là **20 năm tù hoặc tù chung thân** nếu làm nạn nhân tử vong. Việc thượng tôn pháp luật trong quá trình hỏi cung không chỉ bảo vệ bị can mà còn bảo đảm tính bền vững của các bản án, tránh tình trạng oan sai gây nhức nhối dư luận.