Trong cuộc sống, những rủi ro như thiên tai, hỏa hoạn hay bệnh tật là điều không ai mong muốn. Tuy nhiên, khi đối mặt với khó khăn tài chính do những sự kiện này gây ra, người nộp thuế cần biết rằng pháp luật Việt Nam có những chính sách nhân văn để hỗ trợ, đặc biệt là việc xét giảm thuế thu nhập cá nhân (TNCN). Bài viết dưới đây sẽ hướng dẫn chi tiết các quy định hiện hành năm 2020 để bạn bảo vệ quyền lợi chính đáng của mình.

1. Những trường hợp nào được xét giảm thuế thu nhập cá nhân?

Căn cứ theo quy định tại Điều 4 Thông tư 111/2013/TT-BTC, người nộp thuế sẽ được xét giảm thuế nếu rơi vào các tình huống khó khăn làm ảnh hưởng đến khả năng nộp thuế, cụ thể bao gồm:

• Thiên tai: Bao gồm bão, lũ, lụt, động đất, sóng thần hoặc các hiện tượng tự nhiên bất thường khác gây thiệt hại về tài sản.
• Hỏa hoạn: Các vụ cháy nổ bất ngờ gây thiệt hại nghiêm trọng.
• Tai nạn: Bao gồm tai nạn giao thông, tai nạn lao động hoặc các tai nạn bất ngờ khác.
• Bệnh hiểm nghèo: Các căn bệnh nằm trong danh mục bệnh hiểm nghèo theo quy định của Bộ Y tế, đòi hỏi chi phí điều trị lớn.

"Người nộp thuế gặp khó khăn do thiên tai, hỏa hoạn, tai nạn, bệnh hiểm nghèo ảnh hưởng đến khả năng nộp thuế thì được xét giảm thuế tương ứng với mức độ thiệt hại nhưng không vượt quá số thuế phải nộp."

2. Cách xác định số thuế được giảm: Bạn nhận được bao nhiêu?

Việc xét giảm thuế được thực hiện theo năm tính thuế. Theo Thông tư 111/2013/TT-BTC, số thuế được giảm được xác định dựa trên mức độ thiệt hại thực tế.

Công thức xác định mức độ thiệt hại:

Mức độ thiệt hại = Tổng chi phí thực tế để khắc phục thiệt hại - Các khoản bồi thường nhận được (từ bảo hiểm hoặc người gây tai nạn).

Nguyên tắc giảm thuế:

• Nếu số thuế phải nộp trong năm lớn hơn mức độ thiệt hại: Số thuế giảm = Mức độ thiệt hại.
• Nếu số thuế phải nộp trong năm nhỏ hơn mức độ thiệt hại: Số thuế giảm = Số thuế phải nộp (tức là được miễn toàn bộ số thuế của năm đó).

Ví dụ minh họa: Ông Nam có tổng số thuế TNCN phải nộp trong năm 2020 là 40 triệu đồng. Trong năm, ông gặp tai nạn giao thông, chi phí điều trị và sửa chữa xe sau khi trừ bảo hiểm chi trả là 30 triệu đồng. Như vậy, ông Nam sẽ được giảm 30 triệu đồng tiền thuế, số thuế còn lại phải nộp chỉ là 10 triệu đồng.

3. Hồ sơ và thủ tục: Cần chuẩn bị những gì để không bị từ chối?

Để được xét giảm thuế, người nộp thuế cần chuẩn bị hồ sơ theo hướng dẫn tại Điều 46 Thông tư 156/2013/TT-BTC. Tùy từng trường hợp mà các loại giấy tờ sẽ khác nhau:

Trường hợp thiên tai, hỏa hoạn:

• Văn bản đề nghị giảm thuế theo mẫu số 18/MGT-TNCN (có xác nhận của chính quyền cấp xã).
• Biên bản xác định mức độ thiệt hại về tài sản của cơ quan có thẩm quyền (cơ quan tài chính hoặc cơ quan giám định).
• Chứng từ bồi thường của bảo hiểm (nếu có).
• Các hóa đơn, chứng từ chi liên quan trực tiếp đến việc khắc phục hậu quả.

Trường hợp tai nạn:

• Văn bản đề nghị giảm thuế mẫu 18/MGT-TNCN.
• Văn bản xác nhận tai nạn của cơ quan công an hoặc xác nhận mức độ thương tật của cơ quan y tế.
• Giấy tờ xác định việc bồi thường của bảo hiểm hoặc thỏa thuận bồi thường của người gây tai nạn.

Trường hợp bệnh hiểm nghèo:

• Văn bản đề nghị giảm thuế mẫu 18/MGT-TNCN.
• Bản chụp hồ sơ bệnh án hoặc sổ khám bệnh.
• Chứng từ chi phí khám chữa bệnh (hóa đơn thuốc, viện phí) do cơ quan y tế cấp.

4. Quy trình nộp và giải quyết hồ sơ

Bước 1: Người nộp thuế nộp hồ sơ tại cơ quan thuế nơi cá nhân cư trú (nơi đăng ký hộ khẩu thường trú hoặc tạm trú).

Bước 2: Cơ quan thuế tiếp nhận và kiểm tra tính hợp lệ của hồ sơ. Trong quá trình xử lý, cơ quan thuế có thể yêu cầu người nộp thuế giải trình hoặc bổ sung tài liệu nếu cần thiết.

Bước 3: Cơ quan thuế ra quyết định miễn, giảm thuế hoặc thông báo cho người nộp thuế lý do không được giảm thuế.

Lời khuyên pháp lý: Việc chuẩn bị hồ sơ đầy đủ và chính xác ngay từ đầu là yếu tố then chốt để được giải quyết nhanh chóng. Đặc biệt, các hóa đơn chi phí điều trị hay khắc phục thiệt hại cần được lưu giữ cẩn thận để làm căn cứ đối chiếu.

Nếu bạn đang gặp khó khăn và thuộc các trường hợp nêu trên, hãy chủ động liên hệ với Chi cục Thuế địa phương để được hướng dẫn chi tiết hơn, đảm bảo quyền lợi của mình trong năm 2020.