Trong bối cảnh chuyển đổi số mạnh mẽ, việc quản lý thuế cá nhân ngày càng trở nên chặt chẽ. Tuy nhiên, không ít người dân đã rơi vào tình huống "dở khóc dở cười" khi bỗng dưng phát hiện mình đã có mã số thuế (MST) từ bao giờ, dù chưa từng thực hiện thủ tục đăng ký. Đáng lo ngại hơn, nhiều trường hợp số Căn cước công dân (CCCD) bị các doanh nghiệp "ma" lợi dụng để khai khống chi phí nhân công nhằm trốn thuế.

Tại sao số CCCD của bạn lại bị người khác đăng ký mã số thuế?

Tình trạng một số định danh cá nhân gắn liền với một mã số thuế lạ thường xuất phát từ hai nguyên nhân chính:

• Nhầm lẫn khách quan: Trong quá trình kê khai, người nộp thuế hoặc cán bộ thuế có thể nhập sai số CCCD dẫn đến việc trùng lặp thông tin trên hệ thống. Dù mỗi công dân chỉ có một số định danh duy nhất theo Luật Căn cước 2023, nhưng sai sót trong thao tác thủ công vẫn có thể xảy ra.
• Cố tình trục lợi: Đây là trường hợp phổ biến và nguy hiểm nhất. Nhiều doanh nghiệp thu thập trái phép thông tin CCCD của người dân để đăng ký MST và khai khống tiền lương, tiền công. Hành vi này giúp doanh nghiệp tăng chi phí được trừ khi tính thuế thu nhập doanh nghiệp, trực tiếp gây thiệt hại cho ngân sách Nhà nước và ảnh hưởng đến quyền lợi của cá nhân bị lợi dụng.

Quy trình "giải cứu" mã số thuế bị trùng mới nhất 2026

Theo quy định tại Điều 30 Luật Quản lý thuế 2019, mỗi cá nhân chỉ được cấp một mã số thuế duy nhất suốt đời. Khi phát hiện thông tin bị trùng hoặc bị lợi dụng, bạn cần thực hiện các bước sau:

Bước 1: Tra cứu và xác minh thông tin

Người dân có thể sử dụng ứng dụng eTax Mobile hoặc truy cập trang thông tin điện tử của Tổng cục Thuế để kiểm tra MST. Nếu thấy thông tin đơn vị chi trả thu nhập lạ lẫm, hãy chuẩn bị hồ sơ phản ánh ngay.

Bước 2: Nộp hồ sơ xử lý trùng mã số thuế

Căn cứ hướng dẫn tại Thông tư 86/2024/TT-BTC (văn bản mới nhất thay thế Thông tư 105/2020/TT-BTC), cá nhân hoặc doanh nghiệp nơi cá nhân đang làm việc thực tế cần nộp hồ sơ lên cơ quan thuế quản lý trực tiếp. Hồ sơ bao gồm:

• Mẫu đăng ký thuế (Mẫu số 05-ĐK-TCT).
• Bản sao thẻ CCCD/Thẻ căn cước còn hiệu lực.
• Văn bản giải trình về việc bị trùng thông tin hoặc bị lợi dụng danh tính.

Bước 3: Cơ quan thuế xử lý

Cơ quan thuế sẽ tiến hành xác minh trên hệ thống dữ liệu quốc gia. Nếu xác định có hành vi gian lận, cơ quan thuế sẽ thực hiện đóng mã số thuế ảo và khôi phục quyền lợi đăng ký thuế chính đáng cho người dân.

Hình phạt nghiêm khắc cho hành vi "mượn" danh tính đăng ký thuế

Việc sử dụng thông tin cá nhân của người khác trái phép không chỉ vi phạm pháp luật về thuế mà còn vi phạm quy định về an ninh trật tự. Cụ thể, tại Điều 10 Nghị định 144/2021/NĐ-CP quy định:

"Phạt tiền từ 1.000.000 đồng đến 2.000.000 đồng đối với hành vi chiếm đoạt, sử dụng Giấy chứng minh nhân dân, Chứng minh nhân dân, thẻ Căn cước công dân hoặc Giấy xác nhận số Chứng minh nhân dân của người khác."

Ngoài ra, nếu hành vi này nhằm mục đích trốn thuế với số lượng lớn, người vi phạm có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự. Do đó, mỗi cá nhân cần nâng cao cảnh giác, không cung cấp ảnh chụp CCCD bừa bãi trên mạng xã hội để tránh những rắc rối pháp lý không đáng có.