Trong quá trình làm thủ tục hưởng chế độ, không ít người lao động "tá hỏa" khi phát hiện thông tin trên sổ Bảo hiểm xã hội (BHXH) không trùng khớp với giấy tờ tùy thân hiện tại. Câu hỏi đặt ra là: Sổ bảo hiểm sai thông tin có được rút BHXH một lần không? Việc điều chỉnh thông tin có phức tạp và làm chậm trễ thời gian nhận tiền của người lao động?

Sổ bảo hiểm sai thông tin: Khi nào được rút ngay, khi nào phải sửa?

Thực tế, không phải mọi sai sót trên sổ BHXH đều buộc người lao động phải làm thủ tục cấp đổi lại sổ. Tùy vào loại thông tin bị sai, cơ quan BHXH sẽ có hướng xử lý khác nhau.

Trường hợp không cần cấp đổi lại sổ BHXH

Theo hướng dẫn tại các văn bản nghiệp vụ của ngành Bảo hiểm, nếu người tham gia BHXH có sai sót trong thông tin về số Chứng minh nhân dân (CMND), ngày cấp, nơi cấp CMND hoặc hộ khẩu thường trú thì không nhất thiết phải cấp lại sổ BHXH.

Tại Điều 27 Quyết định 595/QĐ-BHXH, cơ quan này quy định rõ sổ BHXH chỉ cần cấp lại trong các trường hợp: mất, hỏng, hoặc thay đổi các thông tin định danh cốt lõi như họ tên, ngày tháng năm sinh, giới tính, dân tộc, quốc tịch.

Như vậy, nếu bạn chỉ sai số CCCD/CMND do thay đổi từ 9 số sang 12 số hoặc sai địa chỉ thường trú, bạn vẫn được làm hồ sơ hưởng BHXH một lần bình thường. Khi nộp hồ sơ, bạn chỉ cần xuất trình các giấy tờ tùy thân hợp pháp khác (hộ chiếu, bằng lái xe...) để đối chiếu.

Trường hợp bắt buộc phải điều chỉnh thông tin

Ngược lại, nếu sổ BHXH bị sai các thông tin sau đây, người lao động buộc phải làm thủ tục điều chỉnh trước khi nộp đơn hưởng chế độ:

• Sai họ, tên đệm, tên chính thức.
• Sai ngày, tháng, năm sinh.
• Sai giới tính, dân tộc hoặc quốc tịch.

Sau khi thông tin trên sổ được điều chỉnh trùng khớp với căn cước công dân, người lao động mới đủ điều kiện để nộp hồ sơ theo quy định tại Điều 109 Luật Bảo hiểm xã hội 2014.

Điều kiện và hồ sơ rút BHXH một lần mới nhất

Để không bị từ chối hồ sơ, người lao động cần đảm bảo mình thuộc một trong các trường hợp được hưởng theo Điều 60 và Điều 77 Luật Bảo hiểm xã hội 2014, kết hợp với Nghị quyết 93/2015/QH13.

Các trường hợp phổ biến được rút BHXH một lần:

1. Đã đủ tuổi nghỉ hưu nhưng chưa đủ 20 năm đóng BHXH.
2. Sau 01 năm nghỉ việc mà không tiếp tục đóng BHXH và chưa đủ 20 năm đóng.
3. Ra nước ngoài để định cư hợp pháp.
4. Mắc các bệnh nguy hiểm đến tính mạng (ung thư, xơ gan cổ chướng, HIV chuyển sang AIDS...).

Hồ sơ cần chuẩn bị:

Hồ sơ hưởng bảo hiểm xã hội một lần bao gồm: 1. Sổ bảo hiểm xã hội. 2. Đơn đề nghị hưởng bảo hiểm xã hội một lần của người lao động. 3. Đối với người ra nước ngoài để định cư phải nộp thêm bản sao giấy xác nhận của cơ quan có thẩm quyền về việc thôi quốc tịch Việt Nam hoặc bản dịch tiếng Việt được chứng thực hoặc công chứng một trong các giấy tờ sau đây: a) Hộ chiếu do nước ngoài cấp; b) Thị thực của cơ quan có thẩm quyền nước ngoài cấp xác nhận việc cho phép nhập cảnh với lý do định cư ở nước ngoài; c) Giấy tờ xác nhận về việc đang làm thủ tục nhập quốc tịch nước ngoài; giấy tờ xác nhận hoặc thẻ thường trú, cư trú có thời hạn từ 05 năm trở lên của cơ quan có thẩm quyền nước ngoài cấp.

Lời khuyên pháp lý: Thời gian giải quyết hồ sơ điều chỉnh thông tin sổ BHXH thường không quá 10 ngày làm việc. Do đó, nếu phát hiện sai sót về họ tên hay ngày sinh, bạn nên chủ động thực hiện điều chỉnh sớm để lộ trình rút BHXH một lần diễn ra thuận lợi, tránh những rắc rối pháp lý không đáng có tại cơ quan bảo hiểm.