Việc đăng ký người phụ thuộc để được giảm trừ gia cảnh là quyền lợi chính đáng của người nộp thuế thu nhập cá nhân (TNCN). Tuy nhiên, trong quá trình chuẩn bị hồ sơ, nhiều người vẫn còn lúng túng trước câu hỏi: Liệu có bắt buộc phải xin xác nhận của chính quyền địa phương về mức thu nhập của người phụ thuộc hay không? Bài viết dưới đây sẽ làm rõ các quy định pháp luật áp dụng tại thời điểm năm 2021.

Điều kiện để được tính là người phụ thuộc năm 2021

Theo quy định tại điểm d khoản 1 Điều 9 Thông tư 111/2013/TT-BTC, người phụ thuộc bao gồm các nhóm đối tượng chính như con cái, vợ/chồng, cha mẹ và các cá nhân khác không nơi nương tựa mà người nộp thuế trực tiếp nuôi dưỡng. Để được tính giảm trừ, các đối tượng này phải đáp ứng các điều kiện khắt khe về khả năng lao động và mức thu nhập.

• Đối với người trong độ tuổi lao động: Phải bị khuyết tật, không có khả năng lao động và không có thu nhập hoặc có thu nhập bình quân tháng trong năm từ tất cả các nguồn không vượt quá 01 triệu đồng.
• Đối với người ngoài độ tuổi lao động: Phải không có thu nhập hoặc có thu nhập bình quân tháng trong năm từ tất cả các nguồn không vượt quá 01 triệu đồng.

Riêng đối với con cái, Thông tư 111/2013/TT-BTC quy định con dưới 18 tuổi được tính là người phụ thuộc mặc nhiên. Con từ 18 tuổi trở lên nếu đang theo học đại học, cao đẳng... và không có thu nhập vượt mức quy định cũng được chấp nhận.

Thực hư việc phải xin xác nhận thu nhập tại địa phương?

Đây là vấn đề gây nhiều tranh cãi và nhầm lẫn nhất. Thực tế, pháp luật thuế hiện hành đề cao tính tự giác và tự chịu trách nhiệm của người dân. Căn cứ theo quy định tại khoan 5 Điều 12 Nghị định 65/2013/NĐ-CP:

"Người nộp thuế tự kê khai số lượng người phụ thuộc kèm theo giấy tờ hợp pháp và tự chịu trách nhiệm trước pháp luật về tính chính xác của việc kê khai."

Như vậy, người nộp thuế không bắt buộc phải xin xác nhận mức thu nhập của người phụ thuộc từ UBND xã, phường. Thay vào đó, người nộp thuế chỉ cần cung cấp các giấy tờ chứng minh mối quan hệ và tình trạng của người phụ thuộc. Cơ quan thuế sẽ thực hiện hậu kiểm và nếu phát hiện kê khai gian dối, người nộp thuế sẽ phải đối mặt với các hình thức xử phạt hành chính về thuế.

Hồ sơ đăng ký giảm trừ gia cảnh gồm những gì?

Tùy vào từng đối tượng người phụ thuộc mà hồ sơ sẽ có sự khác biệt nhất định theo hướng dẫn tại điểm g khoản 1 Điều 9 Thông tư 111/2013/TT-BTC:

1. Đối với con cái

• Bản chụp Giấy khai sinh và bản chụp CMND/CCCD (nếu có).
• Nếu con trên 18 tuổi bị khuyết tật: Cần thêm bản chụp Giấy xác nhận khuyết tật.
• Nếu con đang đi học: Cần bản chụp Thẻ sinh viên hoặc xác nhận của nhà trường.

2. Đối với vợ hoặc chồng

• Bản chụp CMND/CCCD.
• Bản chụp Sổ hộ khẩu hoặc Giấy chứng nhận kết hôn.
• Trường hợp trong độ tuổi lao động phải có thêm giấy tờ chứng minh mất khả năng lao động (hồ sơ bệnh án, giấy xác nhận khuyết tật).

3. Đối với cha đẻ, mẹ đẻ, cha chồng, mẹ chồng...

• Bản chụp CMND/CCCD.
• Giấy tờ hợp pháp để xác định mối quan hệ (Giấy khai sinh, sổ hộ khẩu...).
• Giấy tờ chứng minh không có khả năng lao động nếu vẫn trong độ tuổi lao động.

Mức giảm trừ gia cảnh áp dụng từ năm 2021

Cần lưu ý rằng, từ kỳ tính thuế năm 2020 trở đi, mức giảm trừ gia cảnh đã được điều chỉnh tăng lên theo Nghị quyết 954/2020/UBTVQH14. Cụ thể:

• Mức giảm trừ đối với đối tượng nộp thuế là 11 triệu đồng/tháng (132 triệu đồng/năm).
• Mức giảm trừ đối với mỗi người phụ thuộc là 4,4 triệu đồng/tháng.

Việc nắm vững các quy định về hồ sơ và điều kiện giảm trừ không chỉ giúp người nộp thuế tối ưu hóa số thuế phải nộp mà còn tránh được những rắc rối pháp lý không đáng có khi thực hiện quyết toán thuế TNCN hàng năm.