Bổ sung vị trí pháp lý quan trọng của Chánh Thanh tra tỉnh từ ngày 26/9/2026

Chính phủ đã ban hành Nghị định 311/2026/NĐ-CP nhằm sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định 189/2025/NĐ-CP quy định chi tiết về thẩm quyền xử phạt vi phạm hành chính. Một trong những điểm mới mang tính đột phá và thu hút sự quan tâm lớn của dư luận pháp lý chính là việc chính thức quy định bổ sung chức danh Chánh Thanh tra tỉnh vào nhóm chức danh có thẩm quyền xử phạt ngang tầm với Giám đốc sở.

Cụ thể, theo khoản 2 Điều 1 Nghị định 311/2026/NĐ-CP, đoạn mở đầu khoản 2 Điều 6 Nghị định 189/2025/NĐ-CP được sửa đổi, bổ sung như sau:

"Giám đốc sở, Chánh Thanh tra tỉnh có quyền:"

Quy định này sẽ chính thức có hiệu lực thi hành kể từ ngày 26/9/2026, hoàn thiện khung pháp lý và củng cố vai trò giám sát, xử lý vi phạm trực tiếp của Thanh tra cấp tỉnh đối với các hành vi vi phạm hành chính trên địa bàn.

Chánh Thanh tra tỉnh có thẩm quyền xử phạt và áp dụng các biện pháp gì?

Với việc được đứng chung nhóm chức danh với Giám đốc sở tại khoản 2 Điều 6 Nghị định 189/2025/NĐ-CP, kể từ ngày 26/9/2026, Chánh Thanh tra tỉnh sẽ nắm trong tay thẩm quyền xử phạt hết sức mạnh mẽ, bao gồm:

• Phạt cảnh cáo: Áp dụng đối với cá nhân, tổ chức vi phạm hành chính nhỏ hoặc lần đầu có tình tiết giảm nhẹ;
• Phạt tiền đến 80% mức tiền phạt tối đa: Mức phạt tiền áp dụng đối với lĩnh vực tương ứng quy định tại Điều 24 Luật Xử lý vi phạm hành chính;
• Tước quyền sử dụng giấy phép, chứng chỉ hành nghề có thời hạn hoặc đình chỉ hoạt động có thời hạn đối với các cơ sở, cá nhân vi phạm nghiêm trọng quy định quản lý;
• Tịch thu tang vật, phương tiện vi phạm hành chính: Thu giữ các công cụ, phương tiện hoặc tài sản được sử dụng để thực hiện hành vi vi phạm;
• Áp dụng biện pháp khắc phục hậu quả: Quyết định cưỡng chế thực hiện các biện pháp khắc phục hậu quả theo quy định tại khoản 1 Điều 28 Luật Xử lý vi phạm hành chính (như buộc khôi phục lại tình trạng ban đầu, buộc tháo dỡ công trình trái phép, buộc tiêu hủy hàng hóa gây hại...).

Điểm khác biệt cốt lõi so với quy định hiện hành

Xem xét quy định tại khoản 2 Điều 6 Nghị định 189/2025/NĐ-CP trước khi được sửa đổi, thẩm quyền phạt tiền đến 80% mức tối đa chỉ quy định duy nhất cho chức danh "Giám đốc sở", hoàn toàn khuyết thiếu vị trí Chánh Thanh tra tỉnh. Việc bỏ sót này gây ra không ít vướng mắc trong thực thi nhiệm vụ thanh tra chuyên ngành và thanh tra hành chính ở địa phương khi phát hiện các vi phạm vượt quá thẩm quyền của Thanh tra viên hoặc Trưởng đoàn thanh tra.

Do đó, sửa đổi tại Nghị định 311/2026/NĐ-CP được đánh giá là bước điều chỉnh kịp thời, giải quyết triệt để nút thắt pháp lý, giúp Chánh Thanh tra tỉnh chủ động ra quyết định xử phạt kịp thời mà không cần phải chuyển hồ sơ lên Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh đối với các vụ việc thuộc định mức thẩm quyền này.

Sửa đổi đồng bộ thẩm quyền của hệ thống các chức danh Thanh tra

Không chỉ dừng lại ở việc bổ sung Chánh Thanh tra tỉnh, Nghị định 311/2026/NĐ-CP còn tiến hành sửa đổi, bổ sung quy định tại Điều 7 Nghị định 189/2025/NĐ-CP. Qua đó, thẩm quyền xử phạt vi phạm hành chính của toàn bộ hệ thống lực lượng thanh tra được cập nhật và làm rõ, bao gồm:

• Thanh tra viên Thanh tra Chính phủ;
• Thanh tra viên Thanh tra tỉnh;
• Trưởng đoàn thanh tra của Thanh tra tỉnh;
• Chánh Thanh tra Chính phủ.

Sự hoàn thiện đồng bộ này giúp đảm bảo nguyên tắc phân cấp, phân quyền minh bạch trong hệ thống cơ quan thanh tra nhà nước, nâng cao tính răn đe và hiệu lực thi hành của các quyết định xử phạt hành chính trên phạm vi cả nước.