Tổng quan về các khoản thu nhập được miễn thuế thu nhập cá nhân

Thuế thu nhập cá nhân (TNCN) là một trong những nghĩa vụ tài chính quan trọng đối với mỗi công dân có thu nhập. Tuy nhiên, không phải mọi khoản tiền bạn nhận được đều phải trích nộp vào ngân sách Nhà nước. Pháp luật Việt Nam đã quy định rất rõ ràng về các trường hợp được ưu đãi, miễn thuế nhằm đảm bảo an sinh xã hội và khuyến khích các hoạt động nhân đạo, gia đình.

Căn cứ vào bối cảnh pháp lý đầu năm 2020, cụ thể là Luật Thuế thu nhập cá nhân, Nghị định 65/2013/NĐ-CP và được hướng dẫn chi tiết tại Thông tư 111/2013/TT-BTC (được sửa đổi bởi Thông tư 92/2015/TT-BTC), dưới đây là danh sách 16 khoản thu nhập được miễn thuế mà bạn cần nắm vững.

Chi tiết 16 trường hợp miễn thuế thu nhập cá nhân

1. Chuyển nhượng bất động sản giữa những người thân thiết

Đây là trường hợp phổ biến nhất. Thu nhập từ việc chuyển nhượng nhà đất giữa: Vợ với chồng; cha đẻ, mẹ đẻ với con đẻ; cha nuôi, mẹ nuôi với con nuôi; cha chồng, mẹ chồng với con dâu; bố vợ, mẹ vợ với con rể; ông nội, bà nội với cháu nội; ông ngoại, bà ngoại với cháu ngoại; anh chị em ruột với nhau đều được miễn thuế.

2. Chuyển nhượng nhà ở, đất ở duy nhất

Nếu cá nhân chuyển nhượng nhà ở, quyền sử dụng đất ở và tài sản gắn liền với đất ở mà tại thời điểm chuyển nhượng, người đó chỉ có duy nhất một nhà ở hoặc quyền sử dụng đất ở tại Việt Nam thì thu nhập này không phải chịu thuế.

3. Thu nhập từ giá trị quyền sử dụng đất được Nhà nước giao

Các trường hợp cá nhân được Nhà nước giao đất không phải trả tiền hoặc được giảm tiền sử dụng đất theo quy định của pháp luật về đất đai.

4. Nhận thừa kế, quà tặng là bất động sản giữa người thân

Tương tự như chuyển nhượng, việc nhận thừa kế hoặc quà tặng là bất động sản giữa các mối quan hệ huyết thống và hôn nhân gần gũi (như mục 1) cũng thuộc diện miễn thuế.

5. Chuyển đổi đất nông nghiệp để hợp lý hóa sản xuất

Thu nhập từ việc chuyển đổi đất nông nghiệp của hộ gia đình, cá nhân trực tiếp sản xuất nông nghiệp được Nhà nước giao để sản xuất nhằm mục đích hợp lý hóa canh tác mà không làm thay đổi mục đích sử dụng đất.

6. Thu nhập từ sản xuất nông, lâm, ngư nghiệp và làm muối

Hộ gia đình, cá nhân trực tiếp tham gia vào các hoạt động này (chưa qua chế biến hoặc chỉ sơ chế thông thường) sẽ được miễn thuế nếu đáp ứng các điều kiện về quyền sử dụng đất/mặt nước và thực tế cư trú tại địa phương.

7. Lãi tiền gửi, lãi hợp đồng bảo hiểm nhân thọ và trái phiếu Chính phủ

Tiền lãi bạn nhận được từ các tổ chức tín dụng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài, lãi từ hợp đồng bảo hiểm nhân thọ và lãi trái phiếu Chính phủ là những khoản thu nhập hoàn toàn miễn thuế.

8. Thu nhập từ kiều hối

Khoản tiền cá nhân nhận được từ nước ngoài do thân nhân là người Việt Nam định cư ở nước ngoài hoặc người đi lao động, học tập tại nước ngoài gửi về.

9. Tiền lương làm đêm, làm thêm giờ

Phần tiền lương, tiền công trả cao hơn do phải làm việc ban đêm, làm thêm giờ so với mức lương làm việc bình thường theo quy định của Bộ Luật lao động 2012.

Ví dụ: Nếu lương bình thường là 50.000đ/giờ, làm thêm giờ được trả 75.000đ/giờ thì phần 25.000đ chênh lệch sẽ được miễn thuế.

10. Tiền lương hưu

Tiền lương hưu do Quỹ bảo hiểm xã hội chi trả theo Luật Bảo hiểm xã hội hoặc lương hưu hàng tháng từ Quỹ hưu trí tự nguyện.

11. Thu nhập từ học bổng

Bao gồm học bổng từ ngân sách Nhà nước và học bổng từ các tổ chức trong và ngoài nước theo chương trình hỗ trợ khuyến học.

12. Tiền bồi thường bảo hiểm và tai nạn lao động

Các khoản bồi thường từ hợp đồng bảo hiểm nhân thọ, phi nhân thọ, bảo hiểm sức khỏe; tiền bồi thường tai nạn lao động; bồi thường hỗ trợ tái định cư...

13. Thu nhập từ các quỹ từ thiện

Khoản tiền nhận được từ các quỹ từ thiện được cơ quan Nhà nước cho phép thành lập, hoạt động vì mục đích nhân đạo, không nhằm mục đích lợi nhuận.

14. Viện trợ nước ngoài vì mục đích từ thiện

Các nguồn viện trợ từ Chính phủ hoặc phi Chính phủ nước ngoài đã được cơ quan có thẩm quyền phê duyệt vì mục đích nhân đạo.

15. Thu nhập của thuyền viên Việt Nam

Tiền lương, tiền công của thuyền viên làm việc cho các hãng tàu nước ngoài hoặc hãng tàu Việt Nam vận tải quốc tế.

16. Thu nhập từ hoạt động khai thác thủy sản xa bờ

Thu nhập của chủ tàu và cá nhân làm việc trên tàu từ hoạt động cung cấp hàng hóa, dịch vụ trực tiếp phục vụ khai thác thủy sản xa bờ.

Lời khuyên pháp lý

Việc nắm rõ các quy định về miễn thuế không chỉ giúp bạn thực hiện đúng nghĩa vụ công dân mà còn là cách để bảo vệ quyền lợi tài chính chính đáng của bản thân và gia đình. Khi thực hiện các giao dịch thuộc diện miễn thuế, hãy lưu ý chuẩn bị đầy đủ các giấy tờ chứng minh (như sổ hộ khẩu, giấy khai sinh, giấy chứng nhận quyền sử dụng đất...) để làm căn cứ giải trình với cơ quan thuế khi cần thiết.