Trong bối cảnh nhiều bệnh viện đang đối mặt với áp lực quá tải và hệ thống xử lý chất thải xuống cấp, việc đảm bảo an toàn môi trường y tế trở thành vấn đề cấp bách hơn bao giờ hết. Nhằm kịp thời chấn chỉnh và nâng cao hiệu quả công tác này, ngày 06/07/2015, Bộ trưởng Bộ Y tế đã chính thức ban hành Chỉ thị 05/CT-BYT về việc tăng cường quản lý chất thải y tế trong bệnh viện.

Ưu tiên nguồn lực đầu tư hệ thống xử lý chất thải hiện đại

Một trong những nội dung trọng tâm của Chỉ thị là việc huy động và bố trí nguồn kinh phí để nâng cấp hạ tầng kỹ thuật. Bộ Y tế yêu cầu Giám đốc Sở Y tế các tỉnh, thành phố và Thủ trưởng y tế các bộ, ngành phải chủ động tham mưu cho lãnh đạo cấp trên ưu tiên nguồn vốn đầu tư. Đặc biệt, ưu tiên hàng đầu được dành cho các bệnh viện nằm trong danh sách cơ sở gây ô nhiễm môi trường nghiêm trọng theo quy định của pháp luật.

Bên cạnh nguồn ngân sách nhà nước, Bộ cũng nhấn mạnh việc đẩy nhanh tiến độ thực hiện các dự án xây dựng hệ thống xử lý chất thải y tế từ nguồn vốn vay của Ngân hàng Thế giới. Đây được xem là giải pháp then chốt để hiện đại hóa quy trình xử lý, đảm bảo nước thải và rác thải y tế đạt chuẩn trước khi xả thải ra môi trường.

Gắn trách nhiệm cá nhân và xử lý nghiêm vi phạm

Điểm mới đáng chú ý tại Chỉ thị 05/CT-BYT chính là việc cụ thể hóa trách nhiệm của người đứng đầu. Giám đốc các bệnh viện không chỉ đóng vai trò điều hành chung mà phải trực tiếp chịu trách nhiệm nếu để xảy ra tình trạng lọt chất thải nguy hại ra ngoài môi trường.

Cụ thể, lãnh đạo bệnh viện phải thực hiện các nhiệm vụ sau:

• Thường xuyên kiểm tra, giám sát quy trình phân loại, thu gom và vận chuyển chất thải ngay tại nguồn.
• Định kỳ đánh giá chất lượng nước thải sau xử lý và khí thải từ các lò đốt rác y tế.
• Kiên quyết xử lý kỷ luật các cá nhân, đơn vị thiếu trách nhiệm, vi phạm quy trình quản lý chất thải.
• Trong trường hợp hệ thống xử lý tại chỗ không đảm bảo quy chuẩn, phải chủ động ký hợp đồng với các đơn vị có chức năng để xử lý đúng quy định, tuyệt đối không được xả thải bừa bãi.

"Giám đốc bệnh viện phải giao trách nhiệm chính về quản lý chất thải, bảo vệ môi trường cho một khoa, phòng cụ thể; đồng thời bổ nhiệm cán bộ chuyên trách để tham mưu và giám sát công tác này một cách thường xuyên."

Tăng cường thanh tra, kiểm tra liên ngành

Để Chỉ thị đi vào cuộc sống, Bộ Y tế yêu cầu tăng cường phối hợp liên ngành trong công tác thanh tra, kiểm tra. Các đoàn kiểm tra sẽ tập trung vào việc tuân thủ các quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về môi trường y tế. Những trường hợp vi phạm sẽ bị xử lý nghiêm minh, không có ngoại lệ, nhằm tạo sức răn đe và nâng cao ý thức bảo vệ môi trường trong toàn ngành y tế.

Việc ban hành Chỉ thị vào thời điểm tháng 07/2015 cho thấy quyết tâm của ngành y tế trong việc xây dựng môi trường bệnh viện Xanh - Sạch - Đẹp, góp phần bảo vệ sức khỏe nhân dân và phát triển bền vững.