1. Forex là gì? Bản chất của thị trường ngoại hối lớn nhất hành tinh

Forex (viết tắt của Foreign Exchange) hay còn gọi là thị trường ngoại hối, là nơi diễn ra các hoạt động trao đổi tiền tệ giữa các quốc gia. Đây không chỉ đơn thuần là việc đổi tiền khi đi du lịch, mà là một hệ thống tài chính khổng lồ với khối lượng giao dịch lên tới hơn 6 nghìn tỷ USD mỗi ngày (số liệu năm 2022).

Tại đây, giá trị của một loại tiền tệ được định giá dựa trên một loại tiền tệ khác, tạo thành các cặp tỷ giá. Các nhà đầu tư kiếm lời bằng cách dự đoán sự tăng giảm của các cặp tiền này. Tuy nhiên, theo quy định tại Pháp lệnh sửa đổi Pháp lệnh ngoại hối năm 2013, hoạt động kinh doanh ngoại hối tại Việt Nam bị kiểm soát rất chặt chẽ.

Thị trường Forex và Crypto luôn thu hút sự quan tâm lớn từ các nhà đầu tư tài chính (ảnh minh họa)

2. Crypto - 'Cơn sốt' tài sản kỹ thuật số trong kỷ nguyên mới

Khác với Forex dựa trên tiền pháp định (Fiat), Crypto (tiền điện tử) là loại tài sản kỹ thuật số được xây dựng trên nền tảng công nghệ Blockchain. Những cái tên như Bitcoin (BTC), Ethereum (ETH) đã trở thành biểu tượng cho sự biến động và khả năng sinh lời đột biến.

Giao dịch Crypto bao gồm việc mua bán các đồng coin, token hoặc các tài sản không thể thay thế (NFT). Điểm đặc trưng của thị trường này là tính phi tập trung, không phụ thuộc vào bất kỳ ngân hàng trung ương nào. Tuy nhiên, chính điều này cũng tạo ra những khoảng trống pháp lý đáng kể.

3. So sánh chi tiết Forex và Crypto: Những điểm khác biệt cốt yếu

Để giúp nhà đầu tư có cái nhìn rõ nét hơn, chúng ta cần đặt hai thị trường này lên bàn cân so sánh dựa trên nhiều tiêu chí:

3.1. Đối tượng tham gia và tính tập trung

• Forex: Ban đầu là sân chơi của các ngân hàng trung ương, ngân hàng thương mại và các tập đoàn đa quốc gia. Sau này, nhờ công nghệ, các nhà đầu tư cá nhân mới có thể tham gia thông qua các sàn môi giới (Brokers).
• Crypto: Bắt đầu từ cộng đồng những người đam mê công nghệ và các nhà đầu tư nhỏ lẻ. Đến năm 2022, thị trường mới dần chứng kiến sự gia nhập của các định chế tài chính lớn và các quỹ đầu tư mạo hiểm.

3.2. Biến động giá và khả năng sinh lời

Thị trường Crypto nổi tiếng với sự biến động cực mạnh (Volatility). Một đồng coin có thể tăng hoặc giảm hàng chục phần trăm chỉ trong vài giờ. Trong khi đó, các cặp tiền tệ trong Forex thường biến động ổn định hơn, lợi nhuận chủ yếu đến từ việc sử dụng đòn bẩy tài chính cao.

Việc theo dõi biểu đồ và nắm bắt thông tin thị trường là yếu tố sống còn trong đầu tư (ảnh minh họa)

3.3. Thời gian hoạt động và tính thanh khoản

• Forex: Hoạt động 24/5 (nghỉ thứ Bảy và Chủ nhật), giao dịch theo các phiên Á, Âu, Mỹ.
• Crypto: Hoạt động xuyên suốt 24/7, không có ngày nghỉ, cho phép giao dịch bất cứ lúc nào.

4. Góc nhìn pháp lý tại Việt Nam: Forex hay Crypto an toàn hơn?

Đây là vấn đề quan trọng nhất mà mọi nhà đầu tư Việt Nam cần lưu ý vào thời điểm tháng 9/2022. Tính đến hiện tại, cả Forex và Crypto đều chưa được pháp luật Việt Nam công nhận là loại hình đầu tư hợp pháp cho cá nhân.

4.1. Đối với thị trường Forex

Theo Pháp lệnh ngoại hối, chỉ các tổ chức tín dụng được cấp phép mới được kinh doanh ngoại hối. Việc cá nhân tham gia giao dịch trên các sàn Forex quốc tế tiềm ẩn rủi ro pháp lý rất lớn và không được pháp luật bảo vệ khi xảy ra tranh chấp.

4.2. Đối với thị trường Crypto

Ngân hàng Nhà nước Việt Nam đã nhiều lần khẳng định Bitcoin và các loại tiền ảo khác không phải là tiền tệ và không phải là phương thức thanh toán hợp pháp. Việc sử dụng tiền ảo làm phương tiện thanh toán có thể bị xử phạt hành chính theo quy định tại Nghị định 88/2019/NĐ-CP.

"Phạt tiền từ 150.000.000 đồng đến 200.000.000 đồng đối với hành vi: Phát hành, cung ứng, sử dụng các phương tiện thanh toán không hợp pháp (bao gồm cả tiền ảo)" - Trích dẫn tinh thần quy định tại Nghị định 88/2019/NĐ-CP.

5. Lời khuyên cho nhà đầu tư

Dù là Forex hay Crypto, đây đều là những kênh đầu tư có rủi ro cực cao. Trước khi xuống tiền, nhà đầu tư cần:

• Tìm hiểu kỹ kiến thức chuyên môn và không chạy theo tâm lý đám đông.
• Chỉ sử dụng nguồn vốn nhàn rỗi, tuyệt đối không vay mượn để đầu tư.
• Ý thức rõ về tình trạng pháp lý để tự bảo vệ tài sản của mình trước các sàn giao dịch lừa đảo (Scam).

Trong bối cảnh các quy định về tài sản số đang dần được nghiên cứu, việc tuân thủ các quy định tại Bộ luật Dân sự 2015 về quyền sở hữu và giao dịch dân sự cũng là một điểm tựa cần thiết để hiểu về bản chất tài sản.