Thời gian gần đây, trên các diễn đàn mạng xã hội và một số trang tin không chính thống liên tục xuất hiện những dòng tiêu đề gây sốc, đánh vào tâm lý lo ngại của người dân về các quy định mới. Tuy nhiên, nếu không tỉnh táo phân tích dưới góc độ pháp lý, người đọc rất dễ rơi vào cái bẫy "giật tít câu view", dẫn đến những hiểu lầm tai hại về quyền lợi và nghĩa vụ của mình.

Câu chuyện tốc độ 40km/h: Hiểu đúng về "xe gắn máy" và "xe mô tô"

Từ giữa tháng 10/2019, thông tin "Xe máy không được chạy quá 40km/h" lan truyền với tốc độ chóng mặt. Nhiều người bày tỏ sự bức xúc vì cho rằng tốc độ này là quá chậm, gây cản trở giao thông. Tuy nhiên, bản chất của vấn đề nằm ở việc phân biệt khái niệm phương tiện theo quy chuẩn kỹ thuật.

Theo quy định tại QCVN 41:2016/BGTVT, chúng ta cần phân biệt rõ:

• Xe gắn máy: Là phương tiện chạy bằng động cơ, có hai hoặc ba bánh và vận tốc thiết kế lớn nhất không lớn hơn 50 km/h. Nếu là động cơ nhiệt thì dung tích xy lanh không lớn hơn 50 cm3 (thường gọi là xe 50cc).
• Xe mô tô (xe máy): Là xe cơ giới hai hoặc ba bánh có dung tích xy lanh từ 50 cm3 trở lên, vận tốc thiết kế lớn nhất lớn hơn 50 km/h.

Tại Điều 8 Thông tư 31/2019/TT-BGTVT (có hiệu lực từ ngày 15/10/2019) quy định về tốc độ tối đa cho phép đối với xe máy chuyên dùng, xe gắn máy (kể cả xe máy điện) và các loại xe tương tự trên đường bộ như sau:

"Đối với xe máy chuyên dùng, xe gắn máy (kể cả xe máy điện) và các loại xe tương tự khi tham gia giao thông tốc độ tối đa không quá 40 km/h."

Như vậy, quy định 40km/h chỉ áp dụng cho xe gắn máy (dưới 50cc) và xe máy chuyên dùng. Đối với xe mô tô (trên 50cc) mà đa số người dân đang sử dụng, tốc độ tối đa trong khu vực đông dân cư vẫn là 60km/h (đối với đường đôi) và 50km/h (đối với đường hai chiều), không hề có sự thay đổi cắt giảm như tin đồn.

Ưu tiên gọi nhập ngũ người tốt nghiệp ĐH, CĐ: Chủ trương nâng cao chất lượng quân đội

Một luồng thông tin khác cũng gây xôn xao không kém là việc xuất hiện "Luật nghĩa vụ quân sự mới" ưu tiên gọi công dân đã tốt nghiệp Đại học, Cao đẳng. Thực tế, tính đến tháng 11/2019, không có đạo luật mới nào thay thế Luật Nghĩa vụ quân sự 2015.

Thông tin này thực chất xuất phát từ Chỉ thị 98/CT-BQP của Bộ Quốc phòng ban hành ngày 26/10/2019. Đây là văn bản chỉ đạo nhằm tăng cường các biện pháp nâng cao chất lượng công tác tuyển quân trong tình hình mới. Bộ Quốc phòng yêu cầu các địa phương chú trọng tuyển chọn những công dân có trình độ chuyên môn kỹ thuật để phục vụ yêu cầu hiện đại hóa quân đội.

Việc ưu tiên này không đồng nghĩa với việc thay đổi đối tượng hay độ tuổi gọi nhập ngũ đã được quy định trong luật. Nó chỉ thể hiện định hướng tuyển chọn nhân lực chất lượng cao, đảm bảo công bằng và hiệu quả trong việc thực hiện nghĩa vụ thiêng liêng với Tổ quốc.

Lời khuyên: Hãy là người tiếp nhận thông tin thông thái

Trong kỷ nguyên số, thông tin giả (fake news) có thể được ngụy trang rất tinh vi dưới dạng các bài phân tích luật. Để không bị "dắt mũi", người dân cần lưu ý:

• Luôn đối chiếu thông tin với các văn bản quy phạm pháp luật gốc như Thông tư, Nghị định, Luật.
• Theo dõi các cổng thông tin điện tử của cơ quan Nhà nước hoặc các trang tin pháp luật uy tín.
• Cảnh giác với các tiêu đề mang tính kích động, thiếu căn cứ hoặc trích dẫn điều luật không đầy đủ.

Việc hiểu đúng luật không chỉ giúp chúng ta tránh được những rắc rối pháp lý không đáng có mà còn góp phần xây dựng một xã hội thượng tôn pháp luật, nơi sự thật luôn được tôn trọng.