Chính phủ vừa ban hành Nghị định 04/2021/NĐ-CP quy định về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực giáo dục, thay thế cho Nghị định 138/2013/NĐ-CP trước đây. Một trong những điểm đáng chú ý nhất là việc tăng nặng mức xử phạt đối với các hành vi vi phạm về chỉ tiêu tuyển sinh tại các cấp học.

Mức phạt phân hóa theo cấp học và tỷ lệ tuyển vượt

Theo quy định tại Điều 10 Nghị định 04/2021/NĐ-CP, mức xử phạt tiền được xác định dựa trên hai yếu tố chính: cấp học/trình độ đào tạo và tỷ lệ phần trăm tuyển vượt so với chỉ tiêu đã được thông báo hoặc phê duyệt.

1. Đối với cấp Trung học phổ thông (THPT)

Tại khoản 1 Điều 10, mức phạt đối với các trường THPT dao động từ 1 triệu đến 20 triệu đồng. Cụ thể:

• Tuyển vượt từ 03% đến dưới 10%: Phạt từ 1.000.000 đồng đến 3.000.000 đồng.
• Tuyển vượt từ 10% đến dưới 15%: Phạt từ 3.000.000 đồng đến 6.000.000 đồng.
• Tuyển vượt từ 15% đến dưới 20%: Phạt từ 6.000.000 đồng đến 10.000.000 đồng.
• Tuyển vượt từ 20% trở lên: Phạt từ 10.000.000 đồng đến 20.000.000 đồng.

2. Đối với trình độ Trung cấp, Cao đẳng nhóm ngành giáo viên

Theo khoản 2 Điều 10, mức phạt cao nhất cho nhóm ngành này lên đến 40 triệu đồng nếu tuyển vượt trên 20% chỉ tiêu.

3. Đối với trình độ Đại học

Các trường đại học vi phạm quy định về xác định chỉ tiêu tuyển sinh sẽ bị xử phạt theo khoản 3 Điều 10 với các mức phạt lũy tiến:

• Tuyển vượt từ 03% đến dưới 10%: Phạt từ 5.000.000 đồng đến 10.000.000 đồng.
• Tuyển vượt từ 10% đến dưới 15%: Phạt từ 10.000.000 đồng đến 30.000.000 đồng.
• Tuyển vượt từ 15% đến dưới 20%: Phạt từ 30.000.000 đồng đến 50.000.000 đồng.
• Tuyển vượt từ 20% trở lên: Phạt từ 50.000.000 đồng đến 70.000.000 đồng.

4. Đối với trình độ Thạc sĩ và Tiến sĩ

Đây là cấp học có mức xử phạt nghiêm khắc nhất. Khoản 4 Điều 10 quy định mức phạt tối đa lên đến 80 triệu đồng đối với hành vi tuyển vượt từ 20% trở lên.

Biện pháp khắc phục hậu quả: Không chỉ là phạt tiền

Bên cạnh hình thức phạt tiền, các cơ sở giáo dục vi phạm còn phải thực hiện biện pháp khắc phục hậu quả nghiêm ngặt. Cụ thể, tại khoản 5 Điều 10 quy định:

5. Biện pháp khắc phục hậu quả: Buộc giảm số lượng tuyển sinh năm sau tối thiểu bằng số lượng đã tuyển sinh vượt chỉ tiêu đối với hành vi vi phạm quy định tại các khoản 1, 2, 3 và 4 Điều này.

Quy định này nhằm đảm bảo tính công bằng trong tuyển sinh và duy trì chất lượng giáo dục, tránh tình trạng các trường "vơ vét" người học vượt quá năng lực đào tạo thực tế về đội ngũ giảng viên và cơ sở vật chất.

Nghị định 04/2021/NĐ-CP chính thức có hiệu lực thi hành kể từ ngày 10/3/2021. Các cơ sở giáo dục cần rà soát kỹ lưỡng năng lực đào tạo và tuân thủ nghiêm ngặt chỉ tiêu đã đăng ký để tránh những rủi ro pháp lý đáng tiếc.