Trong bối cảnh người tiêu dùng ngày càng quan tâm đến sức khỏe và tính minh bạch của sản phẩm, việc kiểm soát thông tin dinh dưỡng trên bao bì thực phẩm đã trở thành một yêu cầu cấp thiết. Nhằm hoàn thiện hành lang pháp lý và bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng, Bộ Y tế đã ban hành Thông tư 30/2026/TT-BYT hướng dẫn nội dung, cách ghi thành phần dinh dưỡng, giá trị dinh dưỡng trên nhãn thực phẩm.

Văn bản này đã chính thức có hiệu lực từ ngày 10/7/2026, thay thế hoàn toàn cho Thông tư 29/2023/TT-BYT trước đây. Đây là bước ngoặt quan trọng buộc các doanh nghiệp sản xuất, nhập khẩu và kinh doanh thực phẩm tại Việt Nam phải nghiêm túc rà soát và cập nhật lại bao bì sản phẩm của mình.

5 thành phần dinh dưỡng cốt lõi bắt buộc phải xuất hiện trên nhãn thực phẩm

Căn cứ theo quy định tại khoản 1 Điều 5 Thông tư 30/2026/TT-BYT, tất cả các loại thực phẩm được sản xuất, kinh doanh, nhập khẩu và lưu thông trên thị trường Việt Nam đều phải thể hiện rõ ràng 5 thành phần dinh dưỡng cơ bản sau đây trên nhãn bao bì:

• Năng lượng (Energy): Cung cấp thông tin về lượng calo mà thực phẩm mang lại cho cơ thể người sử dụng.
• Chất đạm (Protein): Thành phần cấu tạo nên các tế bào, cực kỳ quan trọng đối với sự phát triển thể chất.
• Carbohydrat: Nguồn cung cấp năng lượng chính cho các hoạt động của cơ thể.
• Chất béo (Fat): Dung môi hòa tan các vitamin và cung cấp năng lượng dự trữ.
• Natri (Sodium): Khoáng chất quan trọng nhưng cần được kiểm soát chặt chẽ để phòng ngừa các bệnh về tim mạch và huyết áp.

Việc bắt buộc ghi nhận 5 chỉ số này giúp người tiêu dùng dễ dàng đối chiếu, lựa chọn sản phẩm phù hợp với nhu cầu dinh dưỡng và thể trạng sức khỏe của bản thân, đồng thời kiểm soát tốt hơn chế độ ăn uống hàng ngày.

Các trường hợp đặc biệt bắt buộc phải bổ sung thêm thành phần dinh dưỡng khác

Bên cạnh 5 thành phần dinh dưỡng nền tảng nêu trên, Bộ Y tế cũng đưa ra các quy định nghiêm ngặt đối với một số nhóm thực phẩm đặc thù nhằm bảo vệ sức khỏe cộng đồng trước xu hướng gia tăng các bệnh không lây nhiễm như béo phì, tiểu đường, tim mạch:

• Đối với nước giải khát và sữa chế biến có thêm đường: Theo khoản 2 Điều 5 Thông tư 30/2026/TT-BYT, các sản phẩm nước giải khát, sữa chế biến cho thêm đường quy định tại Nghị định 15/2018/NĐ-CP và các loại thực phẩm khác có bổ sung đường bắt buộc phải ghi thêm chỉ số đường tổng số (Total Sugars).
• Đối với thực phẩm chế biến dưới hình thức chiên, rán: Theo khoản 3 Điều 5 Thông tư 30/2026/TT-BYT, các sản phẩm này bắt buộc phải ghi thêm hàm lượng chất béo bão hòa (Saturated Fat) để cảnh báo người dùng về lượng chất béo có hại cho hệ tim mạch.

Lưu ý về trường hợp miễn trừ: Theo khoản 4 Điều 5 Thông tư 30/2026/TT-BYT, nếu thực phẩm không chứa hoặc chỉ chứa các thành phần dinh dưỡng nêu trên với hàm lượng cực nhỏ, thấp hơn ngưỡng quy định tại Phụ lục I của Thông tư thì doanh nghiệp không bắt buộc phải thể hiện thành phần đó trên nhãn.

Quy chuẩn kỹ thuật về cách thể hiện thông tin dinh dưỡng trên nhãn

Để đảm bảo tính thống nhất và giúp người tiêu dùng dễ dàng nhận biết, so sánh giữa các sản phẩm, Điều 6 Thông tư 30/2026/TT-BYT quy định chi tiết về cách thức trình bày các chỉ số dinh dưỡng:

1. Đơn vị đo lường bắt buộc:
   • Năng lượng phải được tính và ghi bằng đơn vị ki-lô-ca-lo (kcal).
   • Chất đạm, carbohydrat, chất béo, chất béo bão hòa và đường tổng số phải được tính và ghi bằng đơn vị gam (g).
   • Natri phải được tính và ghi bằng đơn vị miligam (mg).
2. Phương thức biểu thị hàm lượng: Các thông tin dinh dưỡng phải được thể hiện thống nhất theo một trong các cách sau:
   • Tính trên 100 g hoặc 100 ml thực phẩm;
   • Tính trên một khẩu phần ăn (serving size) đã được xác định hàm lượng cụ thể trên nhãn;
   • Tính theo mỗi phần đóng gói khi số phần trong bao gói đó được công bố rõ ràng.
3. Khuyến khích ghi thêm giá trị tham chiếu: Doanh nghiệp được phép tự nguyện biểu thị thêm tỷ lệ phần trăm (%) giá trị dinh dưỡng tham chiếu (Nutrient Reference Values - NRV) cho các thành phần dinh dưỡng theo hướng dẫn tại Phụ lục II của Thông tư để người tiêu dùng biết được sản phẩm đáp ứng bao nhiêu phần trăm nhu cầu dinh dưỡng khuyến nghị hàng ngày.

Đặc biệt, các thông số này phải được trình bày ở vị trí dễ quan sát, rõ ràng, sắc nét, không bị che khuất và sử dụng cỡ chữ, màu sắc tương phản nổi bật so với nền của bao bì.

Điểm mới cốt lõi của Thông tư 30/2026/TT-BYT và bối cảnh áp dụng

Khi đặt lên bàn cân so sánh với Thông tư 29/2023/TT-BYT, có thể thấy danh mục các thành phần dinh dưỡng bắt buộc gần như được giữ nguyên vẹn. Tuy nhiên, điểm cải tiến mang tính quyết định của Thông tư 30/2026/TT-BYT chính là việc cập nhật và đồng bộ hóa các căn cứ pháp lý tối cao.

Cụ thể, Thông tư mới đã được xây dựng dựa trên các quy định của Luật Chất lượng sản phẩm, hàng hóa sửa đổi và đặc biệt là Nghị định 37/2026/NĐ-CP về nhãn hàng hóa vừa ban hành đầu năm nay. Sự thay đổi này giúp loại bỏ các chồng chéo pháp lý trước đây, tạo ra một hành lang pháp lý thống nhất, minh bạch cho cả cơ quan quản lý lẫn doanh nghiệp.

Về mặt kỹ thuật, khoản 4 Điều 6 Thông tư 30/2026/TT-BYT quy định rõ giá trị khoảng dung sai của các thành phần dinh dưỡng phải tuân thủ nghiêm ngặt theo quy định tại khoản 1 Điều 49 Nghị định 37/2026/NĐ-CP. Điều này đòi hỏi các phòng kiểm nghiệm và bộ phận kiểm soát chất lượng (QC) của doanh nghiệp phải nâng cao năng lực đo lường để đảm bảo số liệu công bố trên nhãn sát thực tế nhất, tránh các chế tài xử phạt do công bố sai lệch vượt ngưỡng cho phép.

Lời khuyên thiết thực dành cho doanh nghiệp và người tiêu dùng

Đối với các doanh nghiệp sản xuất và nhập khẩu thực phẩm, việc chủ động cập nhật nhãn mác theo Thông tư 30/2026/TT-BYT không chỉ là nghĩa vụ pháp lý bắt buộc mà còn là cơ hội để khẳng định uy tín thương hiệu và sự minh bạch đối với khách hàng. Doanh nghiệp cần nhanh chóng liên hệ các đơn vị kiểm nghiệm được cấp phép để phân tích chính xác các chỉ số dinh dưỡng và tiến hành thiết kế lại bao bì theo đúng quy chuẩn kỹ thuật mới.

Đối với người tiêu dùng, hãy tập thói quen đọc kỹ bảng thành phần dinh dưỡng phía sau mỗi sản phẩm trước khi chọn mua. Việc hiểu rõ lượng calo, chất béo, đường và đặc biệt là hàm lượng natri nạp vào cơ thể mỗi ngày là chìa khóa vàng để bảo vệ sức khỏe bản thân và gia đình trước các nguy cơ bệnh tật hiện đại.