Trong bối cảnh công nghệ số phát triển mạnh mẽ, việc bảo vệ quyền riêng tư và bí mật đời tư của cá nhân ngày càng trở nên cấp thiết. Mới đây, Chính phủ đã ban hành một quy định mới nhằm siết chặt kỷ cương trong hoạt động thông tin, báo chí. Cụ thể, từ ngày 01/12/2020, các cơ quan báo chí nếu có hành vi tiết lộ bí mật đời tư cá nhân mà không được sự đồng ý sẽ phải đối mặt với mức phạt tài chính cao hơn gấp nhiều lần so với quy định hiện hành.

Tăng mạnh mức phạt đối với hành vi tiết lộ bí mật đời tư

Theo quy định mới nhất tại Nghị định 119/2020/NĐ-CP về xử phạt vi phạm hành chính trong hoạt động báo chí, xuất bản, mức phạt cho hành vi đăng, phát, tiết lộ bí mật đời tư của cá nhân mà không được sự đồng ý của cá nhân đó đã được điều chỉnh tăng đáng kể.

Cụ thể, mức phạt tiền sẽ dao động từ 10.000.000 đồng đến 30.000.000 đồng. Đây là một bước tiến lớn trong việc bảo vệ quyền con người, quyền công dân đã được hiến định. Để thấy rõ sự thay đổi, chúng ta có thể so sánh với quy định tại Nghị định 159/2013/NĐ-CP (văn bản đang áp dụng ở thời điểm hiện tại tháng 10/2020):

• Theo điểm d khoản 2 Điều 8 Nghị định 159/2013/NĐ-CP, hành vi này chỉ bị phạt từ 1.000.000 đồng đến 3.000.000 đồng.
• Đối với vi phạm trong nội dung xuất bản phẩm, điểm a khoản 1 Điều 20 Nghị định 159/2013/NĐ-CP quy định mức phạt từ 10.000.000 đồng đến 20.000.000 đồng.

Như vậy, mức phạt tối đa đã tăng gấp 10 lần đối với hoạt động báo chí thông thường, cho thấy thái độ kiên quyết của Nhà nước trong việc xử lý các sai phạm liên quan đến đời tư cá nhân.

Các hành vi xâm phạm thông tin cá nhân khác cũng bị siết chặt

Không chỉ dừng lại ở việc tiết lộ bí mật đời tư, Nghị định 119/2020/NĐ-CP còn mở rộng phạm vi và tăng mức phạt đối với nhiều hành vi vi phạm khác trong hoạt động báo chí, bản tin, đặc san:

• Xâm phạm an toàn thư tín: Đăng, phát thông tin xâm phạm bí mật hoặc an toàn thư tín của cá nhân bị phạt từ 10 - 30 triệu đồng.
• Chủ quyền quốc gia: Thể hiện không đúng chủ quyền quốc gia khi đăng, phát hình ảnh bản đồ Việt Nam bị phạt từ 10 - 30 triệu đồng.
• Hủ tục, mê tín: Đăng, phát thông tin cổ súy các hủ tục, mê tín, dị đoan cũng nằm trong khung hình phạt này.

"Phạt tiền từ 10.000.000 đồng đến 30.000.000 đồng đối với một trong các hành vi sau đây: ... Đăng, phát, tiết lộ bí mật đời tư của cá nhân mà không được sự đồng ý của cá nhân đó, trừ trường hợp pháp luật có quy định khác..."

Xử phạt nặng việc đăng tin về thân nhân trong các vụ án khi chưa có kết luận

Một điểm mới đáng chú ý khác là việc bảo vệ danh dự, nhân phẩm của những người liên quan trong các vụ án. Nếu báo chí đăng, phát thông tin về thân nhân, các mối quan hệ của cá nhân trong các vụ án, vụ việc tiêu cực khi chưa có kết luận của cơ quan Nhà nước có thẩm quyền thì mức phạt sẽ rất nặng, từ 30.000.000 đồng đến 50.000.000 đồng.

Quy định này nhằm hạn chế tình trạng "kết tội thay tòa án" hoặc gây ảnh hưởng tiêu cực đến đời sống của những người vô tội vốn là người thân của các nghi can, nghi phạm. Điều này cũng hoàn toàn phù hợp với tinh thần của Luật Báo chí 2016 về trách nhiệm của nhà báo và cơ quan báo chí.

Tóm lại, việc ban hành Nghị định 119/2020/NĐ-CP là một bước đi cần thiết để chuẩn hóa hoạt động báo chí, bảo vệ quyền lợi hợp pháp của công dân trước những sai phạm thông tin có thể gây ra hậu quả khôn lường.