Từ kỳ tính thuế thu nhập doanh nghiệp (TNDN) năm 2025, các doanh nghiệp cần đặc biệt lưu ý những quy định mới về việc xác định thu nhập chịu thuế. Việc nắm vững các danh mục thu nhập này không chỉ giúp doanh nghiệp tuân thủ đúng pháp luật mà còn tối ưu hóa kế hoạch tài chính và quản trị rủi ro thuế hiệu quả.

Cấu trúc thu nhập chịu thuế theo quy định mới

Căn cứ theo quy định tại khoản 1 Điều 3 Nghị định 320/2025/NĐ-CP, thu nhập chịu thuế của doanh nghiệp được chia thành hai nhóm chính: thu nhập từ hoạt động sản xuất, kinh doanh hàng hóa, dịch vụ và các khoản thu nhập khác.

"1. Thu nhập để xác định thu nhập chịu thuế bao gồm thu nhập từ hoạt động sản xuất, kinh doanh hàng hóa, dịch vụ quy định tại khoản 2 và thu nhập khác quy định tại khoản 3 Điều này."

1. Thu nhập từ hoạt động sản xuất, kinh doanh chính

Đây là nguồn thu chính yếu của doanh nghiệp, phát sinh từ các ngành, nghề đã đăng ký kinh doanh theo quy định. Đặc biệt, quy định mới cũng bao quát cả các ngành nghề đặc thù được nêu tại Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp 2025.

Đối với các đơn vị hoạt động trong lĩnh vực dầu khí, thu nhập chịu thuế bao gồm toàn bộ thu nhập phát sinh từ hoạt động này và các khoản thu liên quan trực tiếp, được xác định cụ thể theo từng hợp đồng dầu khí hoặc điều ước quốc tế mà Việt Nam tham gia.

2. Các khoản thu nhập khác - "Bẫy" rủi ro nếu bỏ sót

Bên cạnh hoạt động cốt lõi, doanh nghiệp thường phát sinh nhiều khoản thu nhập khác mà nếu không kê khai đầy đủ sẽ dẫn đến nguy cơ bị truy thu và xử phạt. Theo khoản 3 Điều 3 Nghị định 320/2025/NĐ-CP, các khoản này bao gồm:

• Chuyển nhượng vốn và chứng khoán: Thu nhập từ việc bán cổ phần, quyền góp vốn (trừ các khoản liên quan trực tiếp đến phát hành cổ phiếu làm tăng vốn chủ sở hữu).
• Bất động sản và dự án đầu tư: Thu nhập từ chuyển nhượng quyền sử dụng đất, dự án đầu tư hoặc quyền thăm dò, khai thác khoáng sản.
• Sở hữu trí tuệ và công nghệ: Tiền bản quyền, thu nhập từ chuyển giao công nghệ sau khi trừ đi các chi phí tạo ra hoặc duy trì quyền sở hữu đó.
• Lãi tiền gửi và chênh lệch tỷ giá: Các khoản lãi vay, lãi tiền gửi và lãi từ việc đánh giá lại các khoản nợ phải trả có gốc ngoại tệ cuối kỳ.
• Các khoản thu nhập bất thường: Quà biếu, quà tặng, tiền phạt vi phạm hợp đồng thu được, hoặc các khoản nợ khó đòi đã xóa nay thu hồi được.

Quy định đối với doanh nghiệp nước ngoài

Một điểm đáng chú ý tại khoản 4 Điều 3 của Nghị định này là việc siết chặt quản lý thuế đối với các doanh nghiệp nước ngoài có thu nhập tại Việt Nam. Thu nhập chịu thuế bao gồm cả các hoạt động cung cấp hàng hóa, dịch vụ qua nền tảng số, thương mại điện tử, không phụ thuộc vào việc doanh nghiệp đó có địa điểm kinh doanh cố định tại Việt Nam hay không.

Việc cập nhật kịp thời các quy định tại Nghị định 320/2025/NĐ-CP sẽ giúp bộ phận kế toán và ban lãnh đạo doanh nghiệp chủ động hơn trong việc quyết toán thuế, tránh những sai sót đáng tiếc trong kỳ tính thuế 2025 sắp tới.