Ngày 30/12/2011, Bộ Công Thương đã chính thức ban hành Thông tư 45/2011/TT-BCT. Đây là văn bản pháp lý quan trọng nhằm sửa đổi, bổ sung một số điều của Thông tư 18/2010/TT-BCT ngày 10/05/2010 quy định về việc vận hành thị trường phát điện cạnh tranh tại Việt Nam.

Bước ngoặt trong quy định giới hạn chào giá cho nhà máy điện BOT

Điểm mới đáng chú ý nhất trong quy định lần này chính là việc thay đổi cách xác định giới hạn chào giá đối với các nhà máy điện BOT. Nếu như trước đây, giá trần bản chào của các đơn vị này được tính cào bằng dựa trên giá thành phần điện năng trong hợp đồng mua bán điện, thì kể từ ngày 15/02/2012, quy định sẽ được phân hóa rõ rệt thành hai trường hợp cụ thể nhằm đảm bảo tính minh bạch và hiệu quả kinh tế.

1. Đối với các nhà máy nhiệt điện BOT

Theo quy định tại Thông tư 45/2011/TT-BCT, giá trần bản chào của nhà máy nhiệt điện BOT sẽ bằng giá thành phần điện năng trong hợp đồng mua bán điện khi nhà máy vận hành ở mức tải 100% trong các điều kiện nhiệt độ tham chiếu tiêu chuẩn. Đồng thời, mức giá sàn bản chào được ấn định ở mức 01 đồng/kWh.

2. Đối với các nhà máy thủy điện BOT

Cơ chế chào giá cho thủy điện có sự khác biệt lớn để phù hợp với đặc thù nguồn nhiên liệu tái tạo. Cụ thể:

• Giá sàn bản chào: Được quy định bằng 0 đồng/kWh.
• Giá trần bản chào: Được xác định bằng 110% giá trị nước. Trong trường hợp giá trị nước được tính toán nhỏ hơn hoặc bằng 0 đồng/kWh, giá trần bản chào cũng sẽ được ấn định bằng 0 đồng/kWh.

Yêu cầu khắt khe về công bố thông tin thị trường

Bên cạnh việc điều chỉnh giá, Bộ Công Thương cũng siết chặt trách nhiệm của đơn vị vận hành hệ thống điện và thị trường điện. Trước 9h sáng ngày D-1 (ngày trước ngày giao dịch), đơn vị này phải có trách nhiệm tính toán và công bố công khai các thông tin quan trọng bao gồm:

• Sản lượng dự kiến của các nhà máy thủy điện chiến lược đa mục tiêu trong từng chu kỳ giao dịch của ngày tới.
• Tổng sản lượng khí dự kiến cung cấp cho các nhà máy tuabin khí sử dụng chung một nguồn khí đốt.

Việc công bố thông tin này giúp các đơn vị phát điện có căn cứ chính xác để lập bản chào giá tối ưu, đảm bảo tính cạnh tranh lành mạnh và tránh tình trạng độc quyền thông tin trên thị trường.

Hiệu lực thi hành và bối cảnh thị trường điện năm 2012

Các quy định sửa đổi tại Thông tư 45/2011/TT-BCT chính thức có hiệu lực thi hành từ ngày 15/02/2012. Đây được xem là bước chuẩn bị kỹ lưỡng cho giai đoạn vận hành chính thức thị trường phát điện cạnh tranh, giúp tối ưu hóa việc huy động các nguồn điện năng, đặc biệt là các dự án BOT lớn, góp phần đảm bảo an ninh năng lượng quốc gia.

"Các sửa đổi, bổ sung này có hiệu lực thi hành kể từ ngày 15/02/2012. Đơn vị vận hành hệ thống điện và thị trường điện có trách nhiệm xác định, tính toán và công bố thêm các thông tin về sản lượng dự kiến..."

Việc hình thành hai giới hạn chào giá riêng biệt không chỉ giúp phản ánh đúng chi phí biên của từng loại hình công nghệ phát điện mà còn tạo động lực cho các nhà đầu tư BOT vận hành hiệu quả hơn, minh bạch hóa các giao dịch trên thị trường điện năng Việt Nam trong giai đoạn mới.