Trong nỗ lực nâng cao hiệu quả quản lý tài sản công và ngăn chặn tình trạng thất thoát nguồn lực quốc gia, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Chỉ thị 47/CT-TTg năm 2024. Đây được xem là một "thông điệp thép" gửi tới các doanh nghiệp Nhà nước (DNNN) đang quản lý, sử dụng quỹ đất khổng lồ nhưng chưa đạt hiệu quả như kỳ vọng.

Kiên quyết thu hồi đất sai phạm: Không có vùng cấm

Theo nội dung Chỉ thị, Thủ tướng yêu cầu Ủy ban nhân dân các cấp phải nâng cao trách nhiệm, thực hiện rà soát tổng thể và kiên quyết thu hồi đất đối với các trường hợp vi phạm nghiêm trọng quy định pháp luật. Cụ thể, các DNNN sẽ bị thu hồi đất nếu rơi vào các trường hợp sau:

• Sử dụng đất sai mục đích: Đất được Nhà nước giao, cho thuê hoặc công nhận quyền sử dụng nhưng doanh nghiệp lại tự ý chuyển đổi công năng mà không được phép.
• Cho mượn, cho thuê trái phép: Tình trạng doanh nghiệp mang đất công đi cho thuê lại hoặc cho mượn không đúng quy định để trục lợi cá nhân hoặc nhóm lợi ích.
• Buông lỏng quản lý: Đất được giao quản lý nhưng để xảy ra tình trạng lấn đất, chiếm đất kéo dài.
• Chậm tiến độ dự án: Đất không được đưa vào sử dụng hoặc chậm tiến độ so với cam kết trong dự án đầu tư.
• Vi phạm nghĩa vụ tài chính: Không thực hiện đầy đủ nghĩa vụ nộp thuế, phí đất đai với ngân sách Nhà nước.

Việc thu hồi này phải tuân thủ nghiêm ngặt trình tự, thủ tục quy định tại Luật Đất đai 2024, đảm bảo tính công khai và minh bạch.

Hoàn thiện hồ sơ pháp lý và xử lý dứt điểm tồn đọng

Bên cạnh việc xử lý vi phạm, Thủ tướng cũng chỉ đạo các địa phương phải tạo điều kiện thuận lợi để doanh nghiệp hoàn thiện hồ sơ pháp lý. Việc ký hợp đồng thuê đất, cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất và quyền sở hữu tài sản gắn liền với đất phải được thực hiện nhanh chóng, tránh gây phiền hà cho doanh nghiệp làm ăn chân chính.

Đặc biệt, đối với những khu đất đã có phương án thu hồi hoặc chuyển giao về địa phương quản lý, các cấp chính quyền cần chủ động tiếp nhận và xử lý ngay. Thủ tướng nhấn mạnh việc tránh đùn đẩy trách nhiệm, kéo dài thời gian thực hiện gây lãng phí nguồn lực đất đai.

"Thực hiện việc thanh tra, kiểm tra, phát hiện kịp thời và xử lý nghiêm các hành vi vi phạm trong quản lý, sử dụng đất tại các doanh nghiệp nhà nước theo đúng quy định của pháp luật bảo đảm công khai, minh bạch, tránh thất thoát, lãng phí, tiêu cực."

Lời khuyên pháp lý cho doanh nghiệp

Trong bối cảnh Luật Đất đai 2024 đã chính thức có hiệu lực với nhiều quy định siết chặt hơn về thu hồi đất, các DNNN cần chủ động rà soát lại toàn bộ quỹ đất đang quản lý. Nếu nhận thấy có dấu hiệu sử dụng không đúng mục đích hoặc chậm tiến độ, doanh nghiệp cần sớm có phương án khắc phục hoặc báo cáo cơ quan có thẩm quyền để điều chỉnh, tránh rủi ro bị thu hồi trắng tài sản gắn liền với đất.

Chỉ thị 47/CT-TTg không chỉ là công cụ quản lý mà còn là đòn bẩy để các doanh nghiệp Nhà nước tự chấn chỉnh, nâng cao năng lực quản trị tài sản, góp phần vào sự phát triển bền vững của nền kinh tế.