Trong bối cảnh tình trạng sử dụng "bóng cười" (khí N2O) đang trở thành một vấn nạn nhức nhối trong giới trẻ, gây ra nhiều hệ lụy nghiêm trọng về sức khỏe và an ninh trật tự, các cơ quan chức năng đang rốt ráo xây dựng lộ trình pháp lý để kiểm soát chặt chẽ loại khí này. Một trong những đề xuất đáng chú ý nhất là việc đưa khí N2O vào danh mục các chất ma túy và tiền chất ma túy.

Lực lượng chức năng tăng cường kiểm tra các cơ sở kinh doanh khí N2O (ảnh minh họa)

Đề xuất đưa khí N2O vào danh mục chất ma túy

Theo thông tin mới nhất từ Bộ Công an, cơ quan này đang tích cực nghiên cứu để sửa đổi giải thích từ ngữ về “chất hướng thần” trong quá trình xây dựng Luật phòng, chống ma túy sửa đổi 2008 (dự kiến sẽ thay thế bằng luật mới). Mục tiêu của việc sửa đổi này là tạo cơ sở pháp lý vững chắc để bổ sung khí N2O và các chất có đặc tính tương tự vào danh mục các chất ma túy và tiền chất.

Việc đưa N2O vào danh mục kiểm soát theo pháp luật về phòng, chống ma túy sẽ giúp các cơ quan thực thi pháp luật có công cụ mạnh mẽ hơn trong việc xử lý các hành vi mua bán, sử dụng trái phép, thay vì chỉ dừng lại ở mức xử phạt vi phạm hành chính về quản lý hóa chất như hiện nay.

Theo quy định tại Điều 2 Luật Phòng, chống ma túy 2000: Chất ma túy là các chất gây nghiện, chất hướng thần được quy định trong các danh mục do Chính phủ ban hành.

Thực trạng quản lý khí N2O hiện nay

Hiện tại, khí N2O vẫn đang được quản lý chủ yếu dưới góc độ là một loại hóa chất công nghiệp. Cụ thể, theo Nghị định 113/2017/NĐ-CP hướng dẫn Luật hóa chất, khí N2O thuộc danh mục hóa chất hạn chế sản xuất, kinh doanh trong lĩnh vực công nghiệp. Tuy nhiên, việc sử dụng sai mục đích (làm bóng cười) lại chưa có chế tài đủ mạnh để răn đe.

Khí N2O thường được đóng vào các bình nhỏ để sử dụng trái phép tại các tụ điểm giải trí (ảnh minh họa)

Để khắc phục tình trạng này, Chính phủ đã chỉ đạo các Bộ, ngành liên quan thực hiện các nhiệm vụ trọng tâm:

• Bộ Công an: Tăng cường quản lý địa bàn, kịp thời phát hiện và xử lý nghiêm các hành vi kinh doanh khí N2O trái phép, đặc biệt là tại các quán bar, vũ trường, karaoke.
• Bộ Y tế: Kiểm soát chặt chẽ việc sử dụng khí N2O trong lĩnh vực y tế (gây mê). Đồng thời, nghiên cứu và đưa ra các đánh giá khoa học về tác hại của khí N2O đối với hệ thần kinh và sức khỏe con người để làm căn cứ cho việc siết chặt quản lý.
• Bộ Công Thương: Rà soát quy trình cấp phép nhập khẩu, sản xuất và kinh doanh khí N2O, đảm bảo loại khí này chỉ được sử dụng đúng mục đích công nghiệp và y tế.

Hướng tới việc hoàn thiện chế tài xử phạt

Bên cạnh việc đưa vào danh mục chất ma túy, các cơ quan chức năng cũng đang khẩn trương rà soát, đề xuất sửa đổi các quy định liên quan đến xử phạt vi phạm hành chính. Mục tiêu là tăng mức phạt tiền và bổ sung các hình thức xử phạt bổ sung (như tước giấy phép kinh doanh, đình chỉ hoạt động) đối với các tổ chức, cá nhân cố tình vi phạm.

Việc cập nhật danh mục chất ma túy thường xuyên là cần thiết để đối phó với các loại ma túy mới. Trước đó, Nghị định 73/2018/NĐ-CP đã quy định rất chi tiết các danh mục này, và việc bổ sung N2O sẽ là một bước tiến quan trọng trong cuộc chiến chống tệ nạn ma túy tại Việt Nam.

Người dân, đặc biệt là giới trẻ, cần nhận thức rõ tác hại của việc sử dụng khí N2O. Đây không đơn thuần là một trò giải trí vô hại mà là hành vi tiềm ẩn nguy cơ gây liệt chi, tổn thương não bộ vĩnh viễn và thậm chí là tử vong. Việc tuân thủ các quy định pháp luật không chỉ là nghĩa vụ mà còn là cách để bảo vệ chính bản thân và gia đình.