Kho vật chứng: Không chỉ là nơi lưu giữ, mà là mắt xích quan trọng của công lý

Trong hoạt động tố tụng, vật chứng và tài liệu đóng vai trò sống còn để xác định sự thật khách quan của vụ án. Tuy nhiên, việc quản lý các loại tài sản này sao cho an toàn, không bị hư hỏng hay thất lạc luôn là một thách thức lớn. Để giải quyết vấn đề này, Chính phủ đã ban hành Nghị định 142/2024/NĐ-CP với những quy định nghiêm ngặt về điều kiện cơ sở vật chất.

Theo quy định tại khoản 1 Điều 2 Nghị định 142/2024/NĐ-CP:

"1. Kho vật chứng và tài liệu, đồ vật là nơi tiếp nhận, quản lý, bảo quản vật chứng, tài liệu, đồ vật do Bộ Công an, Bộ Quốc phòng, Bộ Tư pháp thành lập theo quy định của pháp luật để phục vụ công tác điều tra, truy tố, xét xử, thi hành án và giải quyết tố giác, tin báo về tội phạm, kiến nghị khởi tố."

Tiêu chuẩn kỹ thuật khắt khe cho kho vật chứng từ năm 2025

Bắt đầu từ ngày 01/01/2025, các kho vật chứng phải đáp ứng đầy đủ các tiêu chuẩn về thiết kế và an ninh được quy định tại Điều 9 Nghị định 142/2024/NĐ-CP. Cụ thể:

• Cơ sở hạ tầng kiên cố: Kho phải được xây dựng khoa học, an toàn, có tường rào bảo vệ và phòng trực 24/7.
• Hệ thống an ninh hiện đại: Bắt buộc phải có hệ thống chiếu sáng, kiểm soát an ninh và đặc biệt là hệ thống phòng cháy, chữa cháy (PCCC) đạt chuẩn.
• Môi trường bảo quản: Các phòng chức năng phải đảm bảo khô ráo, thoáng khí và vệ sinh để tránh làm biến dạng hoặc hư hỏng tài liệu, đồ vật.

Quy định riêng cho phương tiện đường thủy và lán kho bãi

Đối với các loại vật chứng có kích thước lớn như ô tô, tàu thuyền, pháp luật cũng đưa ra các yêu cầu cụ thể:

• Lán kho bãi: Phải có nền bê tông cao ráo, thoát nước tốt và có mái che mưa nắng để bảo vệ tài sản khỏi tác động của thời tiết.
• Phương tiện đường thủy: Nơi bảo quản phải có thiết bị neo đậu an toàn, hệ thống kiểm soát ra vào bến chặt chẽ và phương án ứng phó sự cố đường thủy.

Lời khuyên pháp lý

Việc siết chặt các quy định về kho vật chứng không chỉ giúp bảo vệ quyền lợi của các bên liên quan trong vụ án mà còn nâng cao tính minh bạch, khách quan của quá trình tố tụng. Các cơ quan chức năng cần sớm rà soát, nâng cấp cơ sở hạ tầng để kịp thời đáp ứng các tiêu chuẩn mới khi Nghị định chính thức có hiệu lực vào đầu năm tới.