Quy định mới về báo cáo giao dịch đáng ngờ từ 01/11/2025

Trong nỗ lực tăng cường an ninh tài chính quốc gia, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam đã ban hành Thông tư 27/2025/TT-NHNN, chính thức có hiệu lực từ ngày 01/11/2025. Một trong những nội dung trọng tâm là quy định tại Điều 7 về chế độ báo cáo giao dịch đáng ngờ.

Điều 7. Chế độ báo cáo giao dịch đáng ngờ

1. Đối tượng báo cáo có trách nhiệm báo cáo Cục Phòng, chống rửa tiền khi phát hiện giao dịch đáng ngờ liên quan đến: rửa tiền hoặc tội phạm khác liên quan đến rửa tiền; tài trợ khủng bố; tài trợ phổ biến vũ khí hủy diệt hàng loạt theo quy định tại Điều 26 Luật Phòng, chống rửa tiền...

Theo đó, các đối tượng báo cáo phải gửi thông tin đến Cục Phòng, chống rửa tiền ngay khi phát hiện các dấu hiệu bất thường. Điều đáng chú ý là việc báo cáo này không phụ thuộc vào giá trị giao dịch lớn hay nhỏ, cũng như không quan tâm đến việc giao dịch đó đã hoàn thành hay chưa.

Đối tượng nào phải thực hiện báo cáo?

Không chỉ các ngân hàng hay tổ chức tín dụng, danh sách các đối tượng phải thực hiện báo cáo giao dịch đáng ngờ theo Luật Phòng, chống rửa tiền 2022 còn mở rộng ra nhiều lĩnh vực khác. Cụ thể, các tổ chức, cá nhân kinh doanh dịch vụ kế toán, công chứng, luật sư cũng nằm trong diện phải giám sát chặt chẽ.

Ví dụ, khi một luật sư thay mặt khách hàng thực hiện giao dịch chuyển quyền sử dụng đất hoặc quản lý tài sản mà nhận thấy các dấu hiệu bất minh về nguồn gốc tiền, họ có nghĩa vụ phải phân tích và báo cáo theo quy định. Điều này nhằm ngăn chặn việc tội phạm lợi dụng các kẽ hở trong giao dịch dân sự để "rửa" những khoản tiền bất hợp pháp.

Quy trình rà soát và hình thức báo cáo

Việc rà soát phải dựa trên các dấu hiệu đáng ngờ được quy định cụ thể tại Điều 26 Luật Phòng, chống rửa tiền 2022 và các văn bản liên quan về phòng, chống khủng bố. Đối tượng báo cáo có thể thực hiện qua hai hình thức:

• Dữ liệu điện tử: Đây là hình thức ưu tiên, thực hiện qua hệ thống báo cáo của Ngân hàng Nhà nước.
• Văn bản giấy: Chỉ áp dụng khi không thể kết nối được với hệ thống điện tử, sử dụng mẫu tại Phụ lục III ban hành kèm theo Thông tư.

Một lưu ý cực kỳ quan trọng là các đối tượng báo cáo không được sử dụng mẫu báo cáo này để gửi cho các cơ quan nhà nước khác, nhằm đảm bảo tính chuyên biệt và bảo mật thông tin theo khoản 3 Điều 37 Luật Phòng, chống rửa tiền 2022.

Thời hạn và trách nhiệm của cơ quan quản lý

Sau khi nhận được báo cáo, Cục Phòng, chống rửa tiền có trách nhiệm xác nhận việc tiếp nhận trong vòng 05 ngày làm việc. Trong quá trình xử lý, cơ quan này có thể trao đổi ngược lại với đối tượng báo cáo để làm rõ các vấn đề phát sinh. Sự phối hợp nhịp nhàng giữa các bên sẽ giúp nhận diện sớm các rủi ro và ngăn chặn kịp thời các hành vi vi phạm pháp luật.

Việc tuân thủ nghiêm túc chế độ báo cáo không chỉ giúp các doanh nghiệp tránh được các rủi ro pháp lý mà còn góp phần xây dựng một hệ thống tài chính minh bạch, an toàn cho toàn xã hội.