Ngày 14/05/2019, Thủ tướng Chính phủ đã ký ban hành Nghị quyết 32/NQ-CP năm 2019 về Kế hoạch thực hiện sắp xếp các đơn vị hành chính cấp huyện, cấp xã trong giai đoạn 2019 - 2021. Đây là bước đi cụ thể hóa Nghị quyết 653/2019/UBTVQH14 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội, nhằm tinh gọn bộ máy và nâng cao hiệu lực quản lý nhà nước.

Lộ trình "thần tốc" sắp xếp đơn vị hành chính trong năm 2019

Theo kế hoạch đề ra tại Nghị quyết 32/NQ-CP, năm 2019 được xác định là năm bản lề với khối lượng công việc khổng lồ. Các địa phương phải cơ bản hoàn thành việc sắp xếp các đơn vị hành chính cấp huyện, cấp xã có diện tích tự nhiên và quy mô dân số chưa đạt 50% tiêu chuẩn theo quy định.

Cụ thể, lộ trình thực hiện trong năm 2019 bao gồm:

• Trước ngày 31/05/2019: UBND cấp tỉnh phải gửi phương án tổng thể sắp xếp về Bộ Nội vụ.
• Trước ngày 31/08/2019: Hoàn thành và gửi hồ sơ đề án chi tiết về Bộ Nội vụ để thẩm định.
• Đến năm 2021: Hoàn thành việc sắp xếp và kiện toàn tổ chức bộ máy sau bầu cử đại biểu HĐND nhiệm kỳ 2021 - 2026.

Chậm nhất 30/11/2019 phải có hướng dẫn chuyển đổi giấy tờ cho dân

Một trong những vấn đề được dư luận quan tâm nhất khi sáp nhập, thay đổi địa giới hành chính chính là việc chuyển đổi các loại giấy tờ tùy thân, quyền sở hữu tài sản của cá nhân và tổ chức. Để đảm bảo quyền lợi chính đáng của nhân dân, Chính phủ đã đưa ra mốc thời gian cụ thể tại Khoản 10 Mục III của Kế hoạch kèm theo Nghị quyết 32/NQ-CP:

"Các bộ, ngành, địa phương có trách nhiệm rà soát các quy định pháp luật liên quan đến ngành, lĩnh vực thuộc phạm vi quản lý để hướng dẫn thực hiện việc chuyển đổi các loại giấy tờ cho cá nhân, tổ chức khi thay đổi địa giới đơn vị hành chính do sắp xếp, bảo đảm thủ tục chuyển đổi phải đơn giản, thuận tiện cho cá nhân, tổ chức khi thực hiện chuyển đổi, hoàn thành việc rà soát, hướng dẫn chậm nhất là ngày 30 tháng 11 năm 2019."

Ngay sau khi Nghị quyết của Ủy ban Thường vụ Quốc hội về việc sắp xếp có hiệu lực, các thông tin thay đổi phải được công khai rộng rãi tại trụ sở UBND, Cổng thông tin điện tử và thông báo đến tận các thôn, tổ dân phố để người dân chủ động thực hiện.

Tạm dừng bổ nhiệm, tuyển dụng tại các địa phương thuộc diện sắp xếp

Để phục vụ công tác nhân sự và tránh làm phình đại biên chế trước khi sáp nhập, Chính phủ yêu cầu tạm dừng việc bầu, bổ nhiệm các chức danh lãnh đạo, quản lý và tuyển dụng, tiếp nhận cán bộ, công chức, viên chức tại các đơn vị thuộc diện sắp xếp. Quy định này có hiệu lực từ ngày 14/05/2019 cho đến khi có Nghị quyết chính thức của Ủy ban Thường vụ Quốc hội về việc sắp xếp đối với từng đơn vị cụ thể.

Trường hợp đặc biệt khuyết người đứng đầu mà không bố trí được người phụ trách thì phải báo cáo xin ý kiến cơ quan có thẩm quyền trước khi thực hiện quy trình bổ nhiệm.

Đảm bảo quyền lợi và chính sách cho cán bộ dôi dư

Việc sắp xếp đơn vị hành chính chắc chắn sẽ dẫn đến tình trạng dôi dư cán bộ, công chức. Nghị quyết 32/NQ-CP yêu cầu UBND cấp tỉnh phải xây dựng chính sách hỗ trợ đối với các đối tượng này, trình HĐND cùng cấp quyết định trước ngày 31/12/2019.

Lộ trình giải quyết cán bộ dôi dư được thực hiện trong vòng 05 năm kể từ ngày Nghị quyết sắp xếp có hiệu lực. Điều này giúp các địa phương có đủ thời gian để thực hiện tinh giản biên chế một cách nhân văn, đúng quy định của pháp luật và phù hợp với thực tế địa phương.

Việc thực hiện sắp xếp đơn vị hành chính theo Luật Tổ chức chính quyền địa phương 2015 và các văn bản hướng dẫn mới nhất năm 2019 hứa hẹn sẽ tạo ra một bộ máy hành chính tinh gọn, hoạt động hiệu quả, góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội bền vững.