Trong bối cảnh công nghệ trí tuệ nhân tạo (AI) đang bùng nổ mạnh mẽ, việc phân biệt giữa nội dung thực và nội dung do máy tính tạo ra trở thành một thách thức lớn đối với người dùng. Để bảo vệ tính xác thực và ngăn chặn các rủi ro từ deepfake, Luật Trí tuệ nhân tạo 2025 đã đưa ra những quy định nghiêm ngặt về việc gắn nhãn sản phẩm AI.

Bắt buộc gắn nhãn cho hình ảnh, video giả lập người thật

Theo quy định tại khoản 4 Điều 11 Luật Trí tuệ nhân tạo 2025, kể từ ngày 01/3/2026, các bên triển khai hệ thống AI có trách nhiệm phải gắn nhãn dễ nhận biết đối với các nội dung âm thanh, hình ảnh hoặc video được tạo ra nhằm mô phỏng ngoại hình, giọng nói của người thật hoặc tái hiện các sự kiện thực tế.

Mục tiêu của quy định này là giúp người xem có thể ngay lập tức phân biệt được đâu là nội dung thật và đâu là sản phẩm của công nghệ, tránh tình trạng bị nhầm lẫn hoặc bị lừa đảo bởi các nội dung giả mạo tinh vi.

"4. Bên triển khai có trách nhiệm bảo đảm âm thanh, hình ảnh, video được tạo ra hoặc chỉnh sửa bằng hệ thống trí tuệ nhân tạo nhằm mô phỏng, giả lập ngoại hình, giọng nói của người thật hoặc tái hiện sự kiện thực tế phải được gắn nhãn dễ nhận biết để phân biệt với nội dung thật."

Trách nhiệm minh bạch của nhà cung cấp và bên triển khai

Không chỉ dừng lại ở việc gắn nhãn, Điều 11 của Luật này còn nhấn mạnh trách nhiệm minh bạch của cả nhà cung cấp hệ thống AI và bên triển khai nội dung. Cụ thể:

• Nhà cung cấp: Phải đảm bảo các nội dung AI tạo ra được đánh dấu ở định dạng máy đọc được theo quy định của Chính phủ.
• Bên triển khai: Phải thông báo rõ ràng khi cung cấp ra công cộng các văn bản, âm thanh, hình ảnh được tạo ra bằng AI nếu chúng có khả năng gây nhầm lẫn về tính xác thực.

Ngoại lệ đối với các tác phẩm nghệ thuật và điện ảnh

Nhận thấy đặc thù của ngành sáng tạo, pháp luật cũng có những quy định linh hoạt hơn. Đối với các sản phẩm là tác phẩm điện ảnh, nghệ thuật hoặc sáng tạo, việc gắn nhãn sẽ được thực hiện theo phương thức phù hợp. Điều này nhằm đảm bảo tính minh bạch nhưng đồng thời không làm cản trở trải nghiệm thưởng thức nghệ thuật của khán giả.

Việc vi phạm các quy định về minh bạch và gắn nhãn không chỉ gây mất lòng tin nơi người dùng mà còn có thể đối mặt với các hình thức xử lý nghiêm khắc khi Luật chính thức có hiệu lực. Đây là bước đi quan trọng để xây dựng một môi trường số an toàn, tin cậy và văn minh tại Việt Nam.

Hiện nay, Chính phủ đang tiếp tục xây dựng các văn bản hướng dẫn chi tiết về hình thức thông báo và gắn nhãn cụ thể để các doanh nghiệp và cá nhân có thể dễ dàng thực hiện đúng quy định trước thời hạn tháng 3/2026.