Bước sang tháng 02/2022, hệ thống chính sách an sinh xã hội tại Việt Nam có những chuyển biến quan trọng với việc chính thức áp dụng nhiều văn bản quy phạm pháp luật mới. Những thay đổi này không chỉ điều chỉnh về mặt kỹ thuật trong tính toán mức hưởng bảo hiểm mà còn mở rộng cánh cửa tiếp cận dịch vụ y tế chất lượng cao cho các đối tượng đặc thù. Dưới đây là tổng hợp chi tiết 3 chính sách mới nổi bật nhất mà người dân cần lưu ý.

1. Áp dụng hệ số trượt giá mới: Tiền lương đóng BHXH tăng thêm quyền lợi

Một trong những thông tin được người lao động quan tâm nhất chính là việc điều chỉnh tiền lương và thu nhập tháng đã đóng BHXH. Theo quy định tại Thông tư 36/2021/TT-BLĐTBXH, từ ngày 20/02/2022, mức điều chỉnh tiền lương đã đóng BHXH (thường gọi là hệ số trượt giá) sẽ được áp dụng theo bảng mới.

Việc điều chỉnh này nhằm đảm bảo giá trị thực tế của số tiền bảo hiểm mà người lao động đã đóng trong quá khứ không bị mất giá do lạm phát. Cụ thể, đối với người tham gia BHXH bắt buộc, hệ số điều chỉnh cao nhất lên tới 5,1 (áp dụng cho thời gian đóng trước năm 1995). Đối với những năm gần đây như 2021 và 2022, hệ số được giữ ở mức 1,0.

Khoản 1 Điều 2 Thông tư 36/2021/TT-BLĐTBXH quy định: Tiền lương tháng đã đóng bảo hiểm xã hội đối với đối tượng quy định tại khoản 1 Điều 1 Thông tư này được điều chỉnh theo công thức: Tiền lương tháng đóng bảo hiểm xã hội sau điều chỉnh của từng năm = Tổng tiền lương tháng đóng bảo hiểm xã hội của từng năm x Mức điều chỉnh tiền lương đã đóng bảo hiểm xã hội của năm tương ứng.

Quy định này áp dụng cho các trường hợp hưởng lương hưu, trợ cấp một lần khi nghỉ hưu, BHXH một lần hoặc thân nhân hưởng trợ cấp tuất một lần trong năm 2022. Điều này đồng nghĩa với việc nhiều người lao động làm thủ tục hưởng chế độ trong thời gian này sẽ nhận được số tiền thực tế cao hơn so với cách tính cũ.

2. Đảm bảo quyền lợi BHYT khi thực hiện dịch vụ cận lâm sàng

Nhằm tháo gỡ khó khăn cho các cơ sở y tế và đảm bảo quyền lợi tối đa cho bệnh nhân, Bộ Y tế đã ban hành Thông tư 35/2021/TT-BYT (có hiệu lực từ 15/02/2022). Điểm mấu chốt của văn bản này là việc cho phép Quỹ BHYT thanh toán các dịch vụ cận lâm sàng cần thiết nhưng chưa có trong danh mục kỹ thuật tại chỗ của cơ sở KCB.

Cụ thể, đối với các bệnh truyền nhiễm nguy hiểm như Lao, viêm gan B, viêm gan C, HIV/AIDS, SARS-CoV-2 và sốt xuất huyết, nếu cơ sở y tế không đủ điều kiện thực hiện xét nghiệm nhưng phải chuyển mẫu hoặc chuyển bệnh nhân đi thực hiện tại đơn vị khác, Quỹ BHYT vẫn sẽ đảm bảo chi trả theo quy định. Điều này đặc biệt có ý nghĩa trong bối cảnh dịch bệnh diễn biến phức tạp, giúp bệnh nhân được tiếp cận các xét nghiệm chuyên sâu mà không phải tự chi trả toàn bộ chi phí.

3. Bệnh nhân lao kháng thuốc được chuyển tuyến thẳng lên Trung ương

Một thay đổi mang tính nhân văn khác là quy định về chuyển tuyến đối với bệnh nhân lao kháng thuốc tại Thông tư 36/2021/TT-BYT. Từ ngày 15/02/2022, người bệnh đăng ký KCB ban đầu tại tuyến huyện nếu được chẩn đoán mắc lao kháng thuốc sẽ được phép chuyển tuyến lên tất cả các cơ sở KCB tuyến Trung ương có chuyên khoa phù hợp.

Danh sách các cơ sở tiếp nhận bao gồm các bệnh viện đa khoa, chuyên khoa trực thuộc Bộ Y tế, các bệnh viện hạng đặc biệt thuộc Bộ Quốc phòng như Bệnh viện Trung ương Quân đội 108, Quân y viện 103... Việc "vượt cấp" hợp lệ này giúp bệnh nhân lao kháng thuốc – một đối tượng cần phác đồ điều trị cực kỳ nghiêm ngặt và kỹ thuật cao – có cơ hội được điều trị tốt nhất ngay từ đầu, giảm thiểu nguy cơ tử vong và lây lan trong cộng đồng.

Lời khuyên pháp lý: Người dân khi đi khám chữa bệnh hoặc làm thủ tục bảo hiểm trong giai đoạn này nên chủ động hỏi cán bộ tư vấn về các quy định mới để đảm bảo không bỏ lỡ bất kỳ quyền lợi chính đáng nào. Các thay đổi về hệ số trượt giá hay quy định chuyển tuyến đều là những nỗ lực của Nhà nước trong việc hoàn thiện mạng lưới an sinh xã hội.