Trong nỗ lực thúc đẩy chuyển đổi số quốc gia và xây dựng hạ tầng đô thị hiện đại, Chính phủ đã ban hành Nghị định 269/2025/NĐ-CP về phát triển đô thị thông minh. Một trong những điểm nhấn quan trọng nhất của văn bản này là cơ chế thử nghiệm có kiểm soát (Sandbox), cho phép các doanh nghiệp và tổ chức triển khai những mô hình kinh doanh, dịch vụ và công nghệ mới ngay cả khi chưa có quy định pháp luật điều chỉnh cụ thể.

Cơ chế Sandbox: Đòn bẩy cho đổi mới sáng tạo

Theo quy định tại khoản 1 Điều 27 Nghị định 269/2025/NĐ-CP, cơ chế thử nghiệm có kiểm soát được áp dụng đối với các công nghệ, dịch vụ và mô hình kinh doanh mới liên quan đến đô thị thông minh. Đây là giải pháp linh hoạt nhằm giải quyết bài toán "luật chưa theo kịp công nghệ", dựa trên nền tảng pháp luật về công nghiệp công nghệ số và khoa học công nghệ.

"Cơ chế thử nghiệm có kiểm soát được áp dụng để thử nghiệm các công nghệ, dịch vụ, mô hình kinh doanh mới liên quan đến đô thị thông minh mà pháp luật chưa có quy định..."

3 nhóm lĩnh vực được khuyến khích thử nghiệm

Tại khoản 2 Điều 27 Nghị định 269/2025/NĐ-CP, Chính phủ đã xác định rõ 3 định hướng ưu tiên bao gồm:

• Thử nghiệm công nghệ: Tập trung vào các công nghệ đột phá như trí tuệ nhân tạo (AI), phương tiện không người lái (Drone, xe tự hành) trong môi trường thực tế nhưng được kiểm soát chặt chẽ.
• Thử nghiệm mô hình kinh doanh: Các mô hình kinh tế chia sẻ, dịch vụ dựa trên dữ liệu lớn hoặc các nền tảng thương mại hóa dữ liệu đô thị.
• Thử nghiệm dịch vụ: Các dịch vụ công chủ động, ứng dụng tích hợp đa lĩnh vực phục vụ đời sống cư dân đô thị.

Điều kiện bắt buộc: Bảo hiểm trách nhiệm dân sự

Dù khuyến khích đổi mới, nhưng pháp luật cũng đặt ra rào cản an toàn cần thiết. Cụ thể, khoản 3 Điều 27 Nghị định 269/2025/NĐ-CP yêu cầu các tổ chức, cá nhân tham gia thử nghiệm phải có bảo hiểm trách nhiệm dân sự phù hợp với quy mô và mức độ rủi ro. Điều này nhằm đảm bảo quyền lợi cho người dân và cộng đồng trong trường hợp xảy ra sự cố ngoài ý muốn trong quá trình vận hành các công nghệ mới.

Việc triển khai thử nghiệm phải tuân thủ nghiêm ngặt các quy định tại khoản 4 Điều 27 Nghị định 269/2025/NĐ-CP về ứng dụng công nghệ số phục vụ phát triển đô thị. Đây được xem là bước đi chiến lược để Việt Nam không bỏ lỡ con tàu cách mạng công nghiệp 4.0, đồng thời kiến tạo những không gian sống hiện đại, an toàn và bền vững.