Biên giới quốc gia là thiêng liêng và bất khả xâm phạm. Việc quản lý và bảo vệ đường biên, mốc giới không chỉ là trách nhiệm của lực lượng chức năng mà còn là nghĩa vụ của mọi công dân. Để tăng cường hiệu lực quản lý nhà nước, Chính phủ đã ban hành Nghị định 79/2026/NĐ-CP quy định chi tiết về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực này, có hiệu lực từ ngày 01/5/2026.

1. Khung hình phạt chung đối với các hành vi xâm phạm biên giới

Theo quy định tại Điều 5 Nghị định 79/2026/NĐ-CP, các hình thức xử phạt chính bao gồm cảnh cáo và phạt tiền. Tùy vào tính chất và mức độ vi phạm, cá nhân có thể bị phạt tiền tối đa đến 75 triệu đồng, trong khi tổ chức có thể chịu mức phạt gấp đôi cho cùng một hành vi vi phạm.

Bên cạnh đó, các hình thức xử phạt bổ sung cũng được áp dụng nghiêm khắc như: tịch thu tang vật, phương tiện vi phạm; tước quyền sử dụng giấy phép từ 03 đến 12 tháng; và đặc biệt là trục xuất đối với người nước ngoài có hành vi vi phạm pháp luật biên giới Việt Nam.

2. Chi tiết mức phạt đối với các nhóm hành vi điển hình

Dưới đây là bảng tổng hợp các mức phạt cụ thể cho từng nhóm hành vi vi phạm phổ biến được quy định tại Chương II của Nghị định 79/2026/NĐ-CP:

Cần lưu ý rằng, đối với các hành vi vi phạm nhiều lần, pháp luật quy định sẽ bị xử phạt về từng hành vi vi phạm thay vì coi là tình tiết tăng nặng trong một số trường hợp cụ thể quy định tại khoản 3 Điều 5.

3. Các biện pháp khắc phục hậu quả bắt buộc

Ngoài việc nộp phạt tiền, người vi phạm còn phải thực hiện các biện pháp khắc phục hậu quả để khôi phục lại tình trạng ban đầu hoặc ngăn chặn thiệt hại tiếp diễn. Căn cứ Điều 28 Luật Xử lý vi phạm hành chính (đã được sửa đổi bởi Luật Xử lý vi phạm hành chính sửa đổi 2025), các biện pháp áp dụng trong lĩnh vực biên giới bao gồm:

• Buộc rời khỏi khu vực biên giới: Áp dụng đối với những người không có thẩm quyền hoặc vi phạm quy chế cư trú tại vùng biên.
• Buộc khôi phục lại tình trạng ban đầu: Đối với các hành vi làm hư hại mốc giới, công trình biên giới hoặc biển báo.
• Buộc thực hiện đúng quy định về vận chuyển: Đối với hàng hóa quá cảnh, chuyển khẩu không đúng tuyến đường.
• Buộc tiêu hủy hàng hóa: Đối với các loại văn hóa phẩm độc hại hoặc hàng hóa gây nguy hại cho sức khỏe con người, vật nuôi.

4. Lời khuyên pháp lý để tránh vi phạm

Để đảm bảo tuân thủ đúng quy định của Luật Biên giới quốc gia và các văn bản hướng dẫn, người dân và doanh nghiệp cần lưu ý:

1. Luôn mang theo giấy tờ tùy thân và các loại giấy phép cần thiết khi vào khu vực biên giới.
2. Tuyệt đối không tự ý di chuyển, làm hư hại các cột mốc hoặc dấu hiệu đường biên.
3. Thực hiện khai báo đầy đủ với trạm kiểm soát biên phòng khi tiến hành các hoạt động sản xuất, kinh doanh hoặc xây dựng trong khu vực cửa khẩu.
4. Tìm hiểu kỹ các quy định về danh mục hàng hóa được phép trao đổi, mua bán tại cư dân biên giới để tránh bị tịch thu tang vật.

Việc nắm vững các quy định tại Nghị định 79/2026/NĐ-CP không chỉ giúp bạn tránh được những khoản phạt nặng mà còn góp phần cùng nhà nước bảo vệ vững chắc chủ quyền lãnh thổ quốc gia.