Trong lộ trình cải cách tiền lương, việc bãi bỏ mức lương cơ sở từng khiến nhiều người lao động lo lắng về cách tính các chế độ bảo hiểm. Tuy nhiên, sự ra đời của mức tham chiếu theo quy định tại Điều 7 Luật Bảo hiểm xã hội 2024 đã giải quyết triệt để bài toán này, đảm bảo quyền lợi an sinh cho hàng triệu người dân.

Mức tham chiếu là gì và tại sao lại thay thế lương cơ sở?

Trước đây, lương cơ sở là "kim chỉ nam" để tính toán hầu hết các khoản đóng và hưởng bảo hiểm xã hội (BHXH). Khi thực hiện cải cách tiền lương, bảng lương mới của cán bộ, công chức, viên chức không còn dựa trên hệ số và mức lương cơ sở. Do đó, một thước đo mới là cần thiết để duy trì hệ thống an sinh xã hội.

Theo quy định tại Luật Bảo hiểm xã hội 2024, khái niệm mức tham chiếu được định nghĩa cụ thể như sau:

Điều 7. Mức tham chiếu

1. Mức tham chiếu là mức tiền do Chính phủ quyết định dùng để tính mức đóng, mức hưởng một số chế độ bảo hiểm xã hội quy định trong Luật này.

2. Mức tham chiếu được điều chỉnh trên cơ sở mức tăng của chỉ số giá tiêu dùng, tăng trưởng kinh tế, phù hợp với khả năng của ngân sách nhà nước và quỹ bảo hiểm xã hội.

Như vậy, mức tham chiếu không phải là một con số cố định mà sẽ được Chính phủ điều chỉnh linh hoạt hàng năm, đảm bảo giá trị thực tế của các khoản trợ cấp không bị bào mòn bởi lạm phát.

Những chế độ nào sẽ tính theo mức tham chiếu?

Việc chuyển đổi từ lương cơ sở sang mức tham chiếu ảnh hưởng trực tiếp đến hầu hết các chế độ BHXH hiện hành. Cụ thể:

• Mức đóng BHXH: Dùng để xác định mức trần đóng BHXH bắt buộc (thường bằng 20 lần mức tham chiếu).
• Các khoản trợ cấp một lần: Trợ cấp thai sản, trợ cấp dưỡng sức sau ốm đau, trợ cấp mai táng... đều được quy đổi dựa trên mức tham chiếu mới.
• Lương hưu hằng tháng: Đối với những người có thời gian đóng BHXH theo chế độ tiền lương do Nhà nước quy định, mức tham chiếu là căn cứ quan trọng để tính toán mức bình quân tiền lương tháng đóng BHXH.

Quyền lợi người lao động có bị giảm sút?

Đây là câu hỏi được quan tâm nhiều nhất. Thực tế, Chính phủ đã khẳng định nguyên tắc khi chuyển đổi là không làm giảm quyền lợi của người đang hưởng các chế độ. Thậm chí, với cơ chế điều chỉnh dựa trên chỉ số giá tiêu dùng (CPI) và tăng trưởng kinh tế, mức tham chiếu được kỳ vọng sẽ giúp lương hưu và trợ cấp bám sát hơn với mức sống thực tế của người dân.

Ví dụ, khi giá cả hàng hóa tăng cao, Chính phủ sẽ căn cứ vào đó để điều chỉnh tăng mức tham chiếu, từ đó các khoản trợ cấp của người lao động cũng sẽ tăng theo tương ứng, thay vì phải chờ đợi các đợt cải cách tiền lương lớn như trước đây.

Lời khuyên từ chuyên gia pháp lý

Người lao động cần thường xuyên cập nhật các Nghị định của Chính phủ về việc công bố mức tham chiếu hàng năm. Việc hiểu rõ cách tính này không chỉ giúp bạn bảo vệ quyền lợi sát sườn mà còn giúp chủ động hơn trong việc hoạch định tài chính cho tương lai khi về hưu.

Nếu có bất kỳ thắc mắc nào về cách tính lương hưu theo mức tham chiếu mới, quý khách nên liên hệ trực tiếp với cơ quan BHXH địa phương hoặc các đơn vị tư vấn pháp luật uy tín để được giải đáp chi tiết theo từng trường hợp cụ thể.