Trong nỗ lực hiện đại hóa nền y tế nước nhà, Bộ Y tế đã chính thức ban hành Quyết định 4376/QĐ-BYT vào ngày 24/09/2019. Đây là một dấu mốc quan trọng, đặt nền móng cho việc hình thành hệ thống hồ sơ sức khỏe điện tử toàn dân, nơi mỗi cá nhân sẽ được định danh bằng một mã số duy nhất và tồn tại suốt đời.

Mã định danh y tế là gì và tại sao lại quan trọng?

Theo quy định tại khoản 1 Điều 2 Quyết định 4376/QĐ-BYT, mã định danh y tế (Health Identification - ID) được định nghĩa như sau:

"Mã định danh y tế (tên tiếng anh là Health Identification, viết tắt là ID) là nhóm dữ liệu được sử dụng để nhận biết một cá nhân tham gia dịch vụ chăm sóc sức khỏe. Mỗi người dân có một mã định danh y tế (ID) duy nhất và tồn tại suốt đời."

Việc xác lập mã ID không chỉ đơn thuần là cấp một dãy số, mà còn nhằm mục đích liên kết các hồ sơ y tế trên các hệ thống khác nhau, từ bệnh viện tuyến trung ương đến các trạm y tế xã phường. Điều này giúp bác sĩ nắm bắt được tiền sử bệnh lý của bệnh nhân một cách chính xác và nhanh chóng, dù họ khám chữa bệnh ở bất kỳ đâu.

Cấu trúc đặc biệt của dãy số ID y tế

Một trong những điểm đáng chú ý nhất của mã định danh y tế chính là sự kết hợp chặt chẽ với hệ thống bảo hiểm xã hội. Cụ thể, cấu trúc mã ID được chia thành 3 phần rõ rệt:

• Phần 1 (10 ký tự đầu): Chính là số bảo hiểm xã hội của cá nhân. Việc sử dụng số BHXH giúp tận dụng tối đa cơ sở dữ liệu sẵn có, đảm bảo tính thống nhất giữa các ngành. Quy định này căn cứ theo Quyết định 346/QĐ-BHXH.
• Phần 2 (Ký tự thứ 11): Là dấu chấm (.) dùng để phân cách, hỗ trợ các công nghệ xử lý dữ liệu.
• Phần 3 (Dãy ký tự sau cùng): Đây là phần mã kiểm tra, được sinh ra tự động dựa trên thuật toán cố định từ các thông tin như họ tên, năm sinh, giới tính và nơi sinh để đảm bảo tính hợp lệ và duy nhất.

Những đặc tính ưu việt của hệ thống ID y tế quốc gia

Theo Điều 3 của Quy chế ban hành kèm theo Quyết định này, mã định danh y tế sở hữu 8 đặc tính cơ bản:

1. Sẵn sàng: Luôn có thể truy xuất và sử dụng ở mọi nơi, mọi lúc.
2. Có thể gán: Cấp cho cá nhân ngay khi có yêu cầu xác thực hợp lệ.
3. Ẩn danh: Bảo vệ quyền riêng tư bằng cách sử dụng dãy số tùy ý để liên kết thông tin sức khỏe mà không trực tiếp lộ danh tính nếu không cần thiết.
4. Nhận diện: Khả năng định danh chính xác cá nhân thông qua các thông tin liên kết.
5. Liên thông: Kết nối hồ sơ giữa các bệnh viện, phòng khám.
6. Ánh xạ: Liên kết được với các loại mã định danh khác (như mã số thuế, số căn cước).
7. Duy nhất: Mỗi người chỉ có một mã duy nhất, không trùng lặp.
8. Xác thực: Hệ thống có công cụ kiểm tra tính hợp lệ của mã số.

Quy trình xác lập và quản lý mã định danh

Hệ thống mã định danh y tế quốc gia sẽ được đặt tại Trung tâm dữ liệu y tế thuộc Cục Công nghệ thông tin - Bộ Y tế. Các cơ sở y tế trên toàn quốc sẽ được cấp tài khoản để kết nối và lấy mã ID tự động cho người bệnh khi đến khám. Trong trường hợp chưa có kết nối trực tiếp, cán bộ y tế có thể tra cứu thủ công trên trang thông tin của hệ thống.

Việc triển khai mã định danh y tế là bước đi tất yếu để tiến tới xóa bỏ sổ khám bệnh giấy, giảm thiểu thủ tục hành chính và nâng cao chất lượng dịch vụ chăm sóc sức khỏe cho nhân dân. Kể từ ngày 24/09/2019, các đơn vị liên quan có trách nhiệm thực hiện nghiêm túc quy chế này để đảm bảo quyền lợi cho mọi người dân.