Từ ngày 01/7/2025, cộng đồng doanh nghiệp và người nộp thuế tại Việt Nam sẽ chính thức bước vào một giai đoạn mới với việc áp dụng Luật Thuế giá trị gia tăng 2024. Đây là văn bản pháp lý quan trọng, thay thế hoàn toàn cho Luật Thuế giá trị gia tăng 2008 vốn đã tồn tại và điều chỉnh nền kinh tế trong hơn 15 năm qua. Việc nắm bắt sớm các điểm khác biệt không chỉ giúp doanh nghiệp tuân thủ đúng quy định mà còn tối ưu hóa được kế hoạch tài chính trong tương lai.

Bước ngoặt mới trong chính sách thuế: Từ Luật 2008 đến Luật 2024

Sự ra đời của Luật Thuế giá trị gia tăng 2024 (số 48/2024/QH15) không chỉ đơn thuần là sự kế thừa mà còn là một cuộc cải cách mạnh mẽ nhằm luật hóa các quy định đang thực hiện ổn định tại các văn bản dưới Luật. Mục tiêu lớn nhất là tạo ra một môi trường kinh doanh minh bạch, hạn chế gian lận thuế và phù hợp với các cam kết quốc tế.

Một trong những thay đổi căn bản nhất nằm ở cách tiếp cận đối với các nhóm hàng hóa đặc thù. Nếu như trước đây, nhiều quy định chi tiết nằm rải rác tại các Nghị định hay Thông tư, thì nay đã được đưa trực tiếp vào Luật để đảm bảo tính pháp lý cao nhất.

Những thay đổi trọng yếu về thuế suất 0% và hàng hóa xuất khẩu

Luật mới đã bổ sung danh mục các nhóm hàng hóa không được áp dụng thuế suất 0%. Điều này nhằm ngăn chặn việc lợi dụng chính sách hoàn thuế đối với các mặt hàng có rủi ro cao hoặc không khuyến khích xuất khẩu sau khi nhập khẩu. Cụ thể, các mặt hàng như thuốc lá, rượu, bia nhập khẩu sau đó xuất khẩu sẽ không còn được hưởng mức thuế suất ưu đãi này.

Bên cạnh đó, các dịch vụ xuất khẩu cũng được định nghĩa rõ ràng hơn. Theo quy định mới, thuế suất 0% chỉ áp dụng cho các dịch vụ cung cấp trực tiếp cho tổ chức, cá nhân ở nước ngoài và được tiêu dùng ở ngoài lãnh thổ Việt Nam, hoặc cung cấp cho tổ chức trong khu phi thuế quan phục vụ sản xuất hàng xuất khẩu.

Thu hẹp đối tượng hưởng ưu đãi thuế suất 5%

Để thực hiện lộ trình thu gọn các mức thuế suất ưu đãi, Luật Thuế giá trị gia tăng 2024 đã đưa một số mặt hàng ra khỏi nhóm chịu thuế 5%. Đáng chú ý nhất là các sản phẩm như nhựa thông sơ chế hay lâm sản chưa qua chế biến sẽ chuyển sang áp dụng mức thuế suất phổ thông 10%. Thay đổi này không chỉ giúp đơn giản hóa công tác quản lý thuế mà còn góp phần bảo vệ tài nguyên rừng tự nhiên.

Đối với nhóm thực phẩm tươi sống, Luật mới cũng bãi bỏ quy định áp dụng thuế suất 5% để thống nhất đưa vào nhóm đối tượng không chịu thuế đối với sản phẩm chăn nuôi, thủy sản chưa chế biến hoặc chỉ qua sơ chế thông thường. Điều này giúp giảm bớt gánh nặng thủ tục cho các hộ kinh doanh và doanh nghiệp trong lĩnh vực nông nghiệp.

"Luật Thuế giá trị gia tăng số 48/2024/QH15 chính thức có hiệu lực thi hành từ ngày 01 tháng 7 năm 2025, trừ một số điều khoản đặc thù có lộ trình riêng."

Lời khuyên cho doanh nghiệp trong giai đoạn chuyển tiếp

Với việc thời điểm có hiệu lực của Luật mới đang đến gần (01/7/2025), các doanh nghiệp cần chủ động rà soát lại danh mục hàng hóa, dịch vụ đang kinh doanh để xác định lại mức thuế suất tương ứng. Đặc biệt, các đơn vị có hoạt động xuất nhập khẩu hoặc kinh doanh trong khu phi thuế quan cần đặc biệt lưu ý các điều kiện mới để được hưởng thuế suất 0%.

Việc cập nhật kịp thời các thay đổi này không chỉ giúp tránh được các rủi ro pháp lý về thuế mà còn là cơ hội để doanh nghiệp tái cấu trúc quy trình vận hành, đảm bảo tính tuân thủ và hiệu quả trong hoạt động sản xuất kinh doanh.