Trong môi trường y tế, sự tôn trọng và công bằng là những nguyên tắc cốt lõi để đảm bảo quyền lợi của người bệnh cũng như uy tín của người hành nghề. Tuy nhiên, thực tế vẫn tồn tại những trường hợp người bệnh bị kỳ thị hoặc bác sĩ bị xúc phạm danh dự. Để chấn chỉnh tình trạng này, Chính phủ đã ban hành Nghị định 117/2020/NĐ-CP với những chế tài xử phạt hành chính rõ ràng và nghiêm khắc hơn so với các quy định trước đây.

1. Phạt đến 3 triệu đồng nếu kỳ thị, phân biệt đối xử với người bệnh

Một trong những điểm mới đáng chú ý nhất tại Nghị định 117/2020/NĐ-CP chính là việc cụ thể hóa mức phạt đối với hành vi kỳ thị người bệnh. Cụ thể, theo quy định tại khoản 3 Điều 48 Nghị định 117/2020/NĐ-CP, hành vi kỳ thị, phân biệt đối xử đối với người bệnh sẽ bị phạt tiền từ 1.000.000 đồng đến 3.000.000 đồng.

Đây là một bước tiến quan trọng trong việc bảo vệ quyền con người trong lĩnh vực y tế, đặc biệt là đối với những bệnh nhân mắc các căn bệnh nhạy cảm hoặc có hoàn cảnh đặc biệt. Trước đây, tại Nghị định 176/2013/NĐ-CP, hành vi này chưa được quy định một cách rõ ràng như hiện nay.

"3. Phạt tiền từ 1.000.000 đồng đến 3.000.000 đồng đối với một trong các hành vi sau đây:
a) Gây tổn hại đến danh dự, nhân phẩm của người hành nghề trong khi đang khám bệnh, chữa bệnh;
b) Không thực hiện đúng quy tắc ứng xử của người hành nghề theo quy định của pháp luật;
c) Kỳ thị, phân biệt đối xử đối với người bệnh."

2. Bảo vệ danh dự và sức khỏe của đội ngũ y bác sĩ

Không chỉ bảo vệ người bệnh, pháp luật cũng tăng cường các biện pháp bảo vệ người hành nghề y. Theo điểm a khoản 3 Điều 48, hành vi gây tổn hại đến danh dự, nhân phẩm của bác sĩ, điều dưỡng trong khi đang khám, chữa bệnh cũng sẽ bị phạt từ 1 - 3 triệu đồng.

Đặc biệt, đối với những hành vi hung hãn, gây tổn hại đến sức khỏe hoặc đe dọa tính mạng của nhân viên y tế, mức phạt sẽ tăng vọt. Cụ thể, khoản 6 Điều 48 quy định mức phạt tiền từ 30.000.000 đồng đến 40.000.000 đồng đối với hành vi gây tổn hại đến sức khỏe, đe dọa tính mạng của người hành nghề.

3. Các mức phạt khác liên quan đến nguyên tắc khám chữa bệnh

Bên cạnh các hành vi nêu trên, Điều 48 còn quy định nhiều mức phạt khác nhằm đảm bảo trật tự và hiệu quả trong hoạt động y tế:

• Phạt cảnh cáo hoặc phạt từ 200.000 - 500.000 đồng: Đối với hành vi không tôn trọng, không hợp tác với bác sĩ; không tôn trọng quyền của người bệnh; không chấp hành chỉ định điều trị (trừ trường hợp được quyền từ chối).
• Phạt từ 500.000 - 1.000.000 đồng: Đối với hành vi không cung cấp trung thực thông tin sức khỏe; không chấp hành nội quy bệnh viện; đặc biệt là hành vi không ưu tiên khám chữa bệnh cho các đối tượng ưu tiên như: người cấp cứu, trẻ em dưới 06 tuổi, người khuyết tật nặng, người từ đủ 80 tuổi trở lên, phụ nữ có thai...

4. Biện pháp khắc phục hậu quả: Buộc phải xin lỗi

Ngoài việc nộp phạt hành chính, người vi phạm còn phải thực hiện các biện pháp khắc phục hậu quả theo quy định tại khoản 8 Điều 48. Cụ thể:

• Buộc xin lỗi trực tiếp người hành nghề nếu có hành vi xúc phạm danh dự hoặc gây tổn hại sức khỏe bác sĩ.
• Buộc xin lỗi trực tiếp người bệnh nếu có hành vi không tôn trọng quyền của người bệnh hoặc kỳ thị, phân biệt đối xử.

Việc áp dụng các quy định mới này từ tháng 11/2020 được kỳ vọng sẽ tạo ra một môi trường y tế văn minh, nhân văn, nơi mà quyền lợi của cả người bệnh và người thầy thuốc đều được pháp luật bảo vệ tối đa.