Vấn đề đất đai dành cho các cơ sở tôn giáo luôn là một trong những nội dung nhận được sự quan tâm lớn từ cộng đồng và các tổ chức xã hội. Bước sang năm 2026, khi Luật Đất đai 2024 đã đi vào thực thi ổn định, các quy định về hạn mức và quản lý loại đất đặc thù này đã trở nên rõ ràng và minh bạch hơn bao giờ hết.

Đất cơ sở tôn giáo bao gồm những loại nào theo quy định mới?

Để hiểu rõ về hạn mức, trước hết cần xác định phạm vi các loại đất được xếp vào nhóm đất tôn giáo. Theo quy định tại Điều 57 Luật Tín ngưỡng, tôn giáo 2016, việc quản lý và sử dụng đất cơ sở tín ngưỡng, tôn giáo phải tuân thủ nghiêm ngặt pháp luật về đất đai.

Cụ thể hơn, Điều 213 Luật Đất đai 2024 đã định nghĩa rõ ràng:

"Đất tôn giáo gồm đất xây dựng cơ sở tôn giáo, trụ sở của tổ chức tôn giáo, tổ chức tôn giáo trực thuộc và công trình tôn giáo hợp pháp khác."

Như vậy, không chỉ các ngôi chùa, nhà thờ mà ngay cả các văn phòng làm việc của tổ chức tôn giáo cũng được bảo vệ và điều chỉnh bởi khung pháp lý này.

Hạn mức đất tôn giáo năm 2026 được xác định như thế nào?

Một điểm đáng chú ý là Luật Đất đai 2024 không ấn định một con số cụ thể cho hạn mức giao đất tôn giáo trên phạm vi toàn quốc. Thay vào đó, pháp luật trao quyền chủ động cho chính quyền địa phương để đảm bảo phù hợp với quỹ đất và nhu cầu thực tế.

Ủy ban nhân dân (UBND) cấp tỉnh sẽ căn cứ vào hai yếu tố cốt lõi:

• Nhu cầu thực tế về hoạt động tôn giáo của tổ chức trên địa bàn.
• Khả năng quỹ đất hiện có của địa phương.

Chính vì vậy, hạn mức đất tôn giáo tại mỗi tỉnh, thành phố có thể khác nhau. Ví dụ, tại tỉnh Bình Phước, theo quy định hiện hành, hạn mức giao đất xây dựng cơ sở tôn giáo thường không vượt quá 5.000 m2. Tuy nhiên, đối với các trường hợp có nhu cầu lớn hơn để phục vụ mục đích cộng đồng, UBND tỉnh sẽ xem xét và quyết định cụ thể cho từng dự án.

Bên cạnh đó, tinh thần của Nghị quyết 18-NQ/TW cũng nhấn mạnh việc Nhà nước thực hiện giao đất có hạn mức không thu tiền sử dụng đất đối với các cơ sở thờ tự, trụ sở. Tuy nhiên, nếu tổ chức tôn giáo sử dụng đất vào mục đích khác (như sản xuất, kinh doanh dịch vụ) thì phải chuyển sang hình thức thuê đất và trả tiền thuê đất theo quy định.

Thẩm quyền quản lý và quyết định diện tích đất tôn giáo thuộc về ai?

Theo hệ thống pháp luật hiện hành, UBND cấp tỉnh đóng vai trò then chốt trong việc quản lý đất tôn giáo. Thẩm quyền này được thể hiện qua các khía cạnh sau:

• Giao đất và cho thuê đất: Theo điểm b khoản 1 Điều 123 Luật Đất đai 2024, UBND cấp tỉnh có quyền quyết định giao đất cho các tổ chức tôn giáo.
• Thu hồi đất: Trong các trường hợp cần thiết vì lợi ích quốc gia hoặc vi phạm pháp luật, thẩm quyền thu hồi đất tôn giáo thuộc về UBND cấp tỉnh theo khoản 1 Điều 83 Luật Đất đai 2024.
• Cấp Giấy chứng nhận: Việc cấp sổ đỏ cho các cơ sở tôn giáo được thực hiện bởi cơ quan chức năng cấp tỉnh theo quy định tại điểm a khoản 2 Điều 136 Luật Đất đai 2024.

Việc nắm vững các quy định về hạn mức và thẩm quyền quản lý đất tôn giáo không chỉ giúp các tổ chức tôn giáo thực hiện đúng quyền lợi và nghĩa vụ của mình mà còn góp phần xây dựng một hệ thống quản lý đất đai ổn định, hài hòa giữa tín ngưỡng và phát triển kinh tế - xã hội.