Bước sang tháng 3/2018, hàng loạt chính sách pháp luật mới thuộc nhiều lĩnh vực kinh tế - xã hội quan trọng như Thuế - Phí, Bảo hiểm xã hội, Đất đai - Nhà ở, và Tài chính - Ngân hàng sẽ chính thức có hiệu lực thi hành. Những thay đổi này tác động trực tiếp đến quyền lợi và nghĩa vụ của người dân, doanh nghiệp cũng như các cơ quan quản lý nhà nước. Dưới đây là tổng hợp chi tiết các quy định mới nổi bật nhất mà bạn không thể bỏ qua.

1. Lĩnh vực Thuế - Phí - Lệ phí: Nhiều điều chỉnh theo hướng giảm gánh nặng tài chính

Bỏ lệ phí cấp phép sửa chữa cáp viễn thông trên biển

Nhằm tạo điều kiện thuận lợi cho các doanh nghiệp viễn thông hoạt động và bảo trì hạ tầng kỹ thuật, ngày 12/01/2018, Bộ Tài chính đã ban hành Thông tư 03/2018/TT-BTC. Văn bản này chính thức bãi bỏ quy định về lệ phí cấp phép hoạt động sửa chữa, bảo dưỡng các công trình cáp viễn thông trên biển (áp dụng đối với giấy phép cấp lần đầu và cấp mới) ra khỏi Biểu mức thu lệ phí ban hành kèm theo Thông tư 273/2016/TT-BTC.

Tuy nhiên, các loại phí quyền hoạt động viễn thông khác như phí thiết lập mạng viễn thông công cộng, dùng riêng; phí thử nghiệm mạng, dịch vụ viễn thông; phí lắp cáp viễn thông trên biển vẫn tiếp tục áp dụng theo quy định hiện hành với mức phí dao động từ 100 triệu đồng đến 5 tỷ đồng.

Quy định này chính thức có hiệu lực thi hành kể từ ngày 01/03/2018.

Giảm phí thẩm định cấp Giấy chứng nhận vật tư nuôi trồng thủy sản nhập khẩu

Một tin vui cho các doanh nghiệp trong ngành thủy sản là việc cắt giảm chi phí hành chính theo quy định tại Thông tư 09/2018/TT-BTC (sửa đổi Thông tư 284/2016/TT-BTC). Kể từ ngày 15/03/2018, mức phí thẩm định cấp Giấy chứng nhận vật tư nuôi trồng thủy sản nhập khẩu sẽ giảm xuống còn 470.000 đồng + (Số lượng mẫu x 80.000 đồng/mẫu), thay vì mức cũ là 500.000 đồng + (Số lượng mẫu x 90.000 đồng/mẫu).

Đồng thời, phí thẩm định cấp Giấy chứng nhận lưu hành sản phẩm vật tư nuôi trồng thủy sản trong trường hợp đăng ký lại hoặc gia hạn cũng giảm từ 530.000 đồng/lần/sản phẩm xuống còn 500.000 đồng/lần/sản phẩm.

2. Lĩnh vực Bảo hiểm xã hội: Siết chặt quy trình cấp giấy chứng nhận nghỉ việc

Chỉ cấp duy nhất 1 Giấy chứng nhận nghỉ việc hưởng BHXH cho mỗi lần khám bệnh

Nhằm hạn chế tình trạng trục lợi quỹ bảo hiểm xã hội và chuẩn hóa quy trình khám chữa bệnh, Bộ Y tế đã ban hành Thông tư 56/2017/TT-BYT quy định chi tiết thi hành Luật Bảo hiểm xã hội và Luật An toàn vệ sinh lao động trong lĩnh vực y tế. Theo đó, mỗi lần khám bệnh, người bệnh chỉ được cấp tối đa 01 Giấy chứng nhận nghỉ việc hưởng bảo hiểm xã hội.

Trường hợp người bệnh cần nghỉ dài hơn 30 ngày, khi hết hoặc sắp hết thời hạn nghỉ ghi trên Giấy chứng nhận đã được cấp, người bệnh bắt buộc phải tiến hành tái khám để bác sĩ điều trị xem xét và quyết định có tiếp tục cấp giấy chứng nhận nghỉ việc hay không.

Danh mục các bệnh được hưởng chế độ bảo hiểm xã hội một lần

Cũng theo Thông tư 56/2017/TT-BYT, các trường hợp mắc bệnh hiểm nghèo được giải quyết hưởng chế độ bảo hiểm xã hội một lần bao gồm:

• Ung thư, bại liệt, xơ gan cổ chướng, phong, lao nặng.
• Nhiễm HIV đã chuyển sang giai đoạn AIDS cần có người theo dõi, trợ giúp và chăm sóc hoàn toàn.
• Các bệnh, tật khác có mức suy giảm khả năng lao động hoặc mức độ khuyết tật từ 81% trở lên, không tự phục vụ được nhu cầu sinh hoạt cá nhân hàng ngày và cần có người chăm sóc hoàn toàn.

Quy định này có hiệu lực thi hành từ ngày 01/03/2018.

3. Lĩnh vực Đất đai - Nhà ở: Xác định rõ nghĩa vụ tài chính khi biến động đất đai

Tiền thuê đất xác định theo giá đất tại thời điểm gia hạn

Kể từ ngày 20/03/2018, Thông tư 11/2018/TT-BTC của Bộ Tài chính bắt đầu có hiệu lực, quy định rõ: Khi người sử dụng đất được cơ quan nhà nước có thẩm quyền cho phép gia hạn sử dụng đất mà thuộc đối tượng phải nộp tiền thuê đất thì tiền thuê đất sẽ được xác định theo chính sách và giá đất tại đúng thời điểm được gia hạn.

Đối với trường hợp thuê đất hỗn hợp thuộc sở hữu Nhà nước mà không tách riêng được diện tích đất sử dụng cho từng đối tượng, số tiền thuê đất phải nộp được phân bổ theo hệ số phân bổ nhân với diện tích sàn sử dụng của từng đối tượng, áp dụng hồi tố từ ngày 01/07/2017.

Thu tiền sử dụng đất đối với diện tích tăng thêm do đo đạc lại

Nhằm giải quyết các vướng mắc khi cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất (Sổ đỏ) có sự chênh lệch diện tích thực tế, Bộ Tài chính đã ban hành Thông tư 10/2018/TT-BTC (sửa đổi, bổ sung Thông tư 76/2014/TT-BTC). Cụ thể:

• Nếu hộ gia đình, cá nhân đã được cấp Sổ đỏ mà đo đạc lại phát hiện diện tích tăng thêm thì phải nộp tiền sử dụng đất đối với phần diện tích tăng thêm theo chính sách và giá đất tại thời điểm đã cấp Sổ đỏ trước đây.
• Trường hợp hộ gia đình, cá nhân mới chỉ có các giấy tờ hợp pháp khác về quyền sử dụng đất thì nộp tiền sử dụng đất đối với phần diện tích tăng thêm theo chính sách và giá đất tại thời điểm có quyết định công nhận quyền sử dụng đất tăng thêm của cơ quan Nhà nước có thẩm quyền.

Thông tư này chính thức có hiệu lực từ ngày 20/03/2018.

4. Lĩnh vực Tài chính - Ngân hàng: Nới lỏng điều kiện sử dụng thẻ tín dụng cho người trẻ

Người đủ 15 tuổi được dùng thẻ tín dụng không cần tài sản bảo đảm

Đây là một trong những bước đi đột phá nhằm thúc đẩy thanh toán không dùng tiền mặt tại Việt Nam. Theo Thông tư 26/2017/TT-NHNN sửa đổi, bổ sung một số điều của Thông tư 19/2016/TT-NHNN về hoạt động thẻ ngân hàng (có hiệu lực từ ngày 03/03/2018), người từ đủ 15 tuổi đến chưa đủ 18 tuổi không bị mất hoặc hạn chế năng lực hành vi dân sự được phép sử dụng thẻ ghi nợ, thẻ tín dụng, thẻ trả trước mà không cần có tài sản riêng bảo đảm thực hiện nghĩa vụ.

Bên cạnh đó, trẻ em từ đủ 6 tuổi đến chưa đủ 15 tuổi cũng được phép sử dụng thẻ ghi nợ, thẻ trả trước (không thấu chi) nếu được người đại diện theo pháp luật đồng ý bằng văn bản.

Về hạn mức rút ngoại tệ tiền mặt tại nước ngoài, Thông tư quy định mỗi thẻ chỉ được rút số ngoại tệ tiền mặt tối đa tương đương 30 triệu đồng Việt Nam trong một ngày.

Chủ rừng cá nhân được sử dụng toàn bộ tiền dịch vụ môi trường rừng

Theo quy định tại Thông tư 04/2018/TT-BTC có hiệu lực từ ngày 05/03/2018, chủ rừng là hộ gia đình, cá nhân, cộng đồng dân cư thôn được sử dụng toàn bộ 100% số tiền dịch vụ môi trường rừng nhận được để phục vụ công tác quản lý, bảo vệ, phát triển rừng và nâng cao đời sống kinh tế.

Đối với chủ rừng là tổ chức không khoán bảo vệ rừng hoặc chỉ khoán một phần diện tích, phần diện tích còn lại do chủ rừng tự bảo vệ thì toàn bộ số tiền nhận được tương ứng với diện tích tự bảo vệ được coi là nguồn thu của tổ chức và được tự chủ quản lý, sử dụng theo quy định tài chính hiện hành.

Lời kết

Những chính sách mới có hiệu lực từ tháng 3/2018 thể hiện sự linh hoạt và quyết tâm của Chính phủ trong việc cải cách thủ tục hành chính, giảm bớt gánh nặng chi phí cho doanh nghiệp, đồng thời hoàn thiện hành lang pháp lý trong các giao dịch dân sự, đất đai và bảo hiểm xã hội. Việc nắm rõ các quy định này sẽ giúp người dân và doanh nghiệp chủ động bảo vệ quyền lợi hợp pháp của mình trong thực tế.