Khung pháp lý điều chỉnh hoạt động giao dịch, phát hành và cung cấp dịch vụ tài sản mã hóa chính thức bước sang một giai đoạn hoàn toàn mới. Để siết chặt kỷ cương, tạo lập môi trường đầu tư minh bạch và ngăn ngừa rủi ro rửa tiền hay gian lận tài chính, khung xử phạt hành chính trong lĩnh vực này đã được thiết lập vô cùng chặt chẽ. Việc nắm rõ các mức phạt tiền, hình thức xử phạt bổ sung cũng như biện pháp khắc phục hậu quả là yêu cầu sống còn đối với cả nhà đầu tư lẫn các doanh nghiệp kinh doanh trong lĩnh vực tiền kỹ thuật số hiện nay.

Chi tiết các hành vi vi phạm và mức phạt tiền áp dụng đối với tài sản mã hóa

Theo quy định tại Chương II Nghị định 284/2026/NĐ-CP, chế tài xử phạt hành chính đối với các vi phạm liên quan đến tài sản mã hóa và thị trường giao dịch tài sản mã hóa được phân chia cụ thể theo từng nhóm hành vi. Cụ thể:

• Chào bán, phát hành trái phép: Mức phạt tiền dao động từ 70.000.000 đồng đến 200.000.000 đồng đối với hành vi vi phạm quy định chào bán hoặc phát hành tài sản mã hóa ra công chúng mà không đáp ứng đủ điều kiện theo quy định của pháp luật.
• Tổ chức thị trường giao dịch không đúng quy định: Các cơ sở, nền tảng vi phạm quy định về vận hành, tổ chức thị trường giao dịch tài sản mã hóa sẽ đối mặt với mức phạt tiền từ 70.000.000 đồng đến 200.000.000 đồng.
• Vi phạm trách nhiệm của tổ chức cung cấp dịch vụ: Doanh nghiệp cung cấp dịch vụ tài sản mã hóa không tuân thủ nghĩa vụ theo cam kết hoặc quy định quản lý có thể bị phạt cảnh cáo hoặc xử phạt tiền từ 30.000.000 đồng đến 200.000.000 đồng tùy tính chất và mức độ vi phạm.
• Sai phạm trong giao dịch và chuyển tiền của nhà đầu tư nước ngoài: Hành vi thực hiện giao dịch tài sản mã hóa trái phép bị phạt từ 30.000.000 đồng đến 100.000.000 đồng. Mức phạt tương tự từ 30.000.000 đồng đến 100.000.000 đồng cũng áp dụng với các vi phạm liên quan đến chuyển tiền giao dịch của nhà đầu tư nước ngoài.
• Xâm phạm dữ liệu và thông tin tài khoản: Hành vi thu thập, tàng trữ, trao đổi, mua bán, tặng cho hoặc công khai trái phép thông tin tài khoản tài sản mã hóa của người dùng bị khống chế mức phạt rất cao, từ 150.000.000 đồng đến 200.000.000 đồng.
• Cản trở hoạt động thanh tra, kiểm tra: Tổ chức, cá nhân có hành vi không hợp tác, cản trở hoặc từ chối cung cấp thông tin cho cơ quan quản lý nhà nước sẽ bị phạt từ 50.000.000 đồng đến 150.000.000 đồng.
• Vi phạm phòng, chống rửa tiền và tài trợ khủng bố: Đây là nhóm vi phạm bị xử lý nghiêm khắc bậc nhất với khung tiền phạt từ 100.000.000 đồng đến 200.000.000 đồng khi không thực hiện đúng các nghĩa vụ về phòng, chống rửa tiền, tài trợ khủng bố hay tài trợ phổ biến vũ khí hủy diệt hàng loạt.

Lưu ý đặc biệt về chủ thể xử phạt: Mức phạt tiền nêu trên là mức phạt áp dụng đối với tổ chức vi phạm. Trường hợp cá nhân có cùng hành vi vi phạm thì mức phạt tiền bằng 1/2 (một phần hai) mức phạt áp dụng cho tổ chức.

Hình thức xử phạt bổ sung và các biện pháp khắc phục hậu quả nghiêm ngặt

Không dừng lại ở việc phạt tiền, cơ quan nhà nước có thẩm quyền còn áp dụng hàng loạt hình thức xử phạt bổ sung nghiêm khắc nhằm triệt tiêu mầm mống vi phạm, bao gồm:

• Tước quyền sử dụng Giấy phép cung cấp dịch vụ tổ chức thị trường giao dịch tài sản mã hóa có thời hạn từ 01 tháng đến 03 tháng.
• Đình chỉ hoạt động chào bán, phát hành tài sản mã hóa trong thời hạn từ 01 tháng đến 12 tháng.
• Đình chỉ hoạt động cung cấp dịch vụ tài sản mã hóa trong thời hạn từ 01 tháng đến 06 tháng.
• Đình chỉ hoạt động giao dịch tài sản mã hóa có thời hạn từ 01 tháng đến 12 tháng.
• Tịch thu toàn bộ tang vật, phương tiện vi phạm hành chính được sử dụng để thực hiện hành vi sai phạm.

Song song với đó, để khôi phục lại trật tự quản lý hành chính và bảo vệ quyền lợi hợp pháp của các bên liên quan, đối tượng vi phạm còn buộc phải thực hiện các biện pháp khắc phục hậu quả bao gồm: buộc hủy bỏ hoặc cải chính thông tin sai sự thật; buộc gỡ bỏ trang thông tin điện tử, phần mềm, hệ thống giao dịch; buộc hủy bỏ đợt chào bán và hoàn trả toàn bộ tiền cho nhà đầu tư; buộc nộp lại toàn bộ số lợi bất hợp pháp hoặc nộp số tiền tương đương giá trị tang vật đã bị tẩu tán, tiêu hủy.

Thời hiệu xử phạt vi phạm hành chính về tài sản mã hóa là bao lâu?

Căn cứ quy định tại Điều 5 Nghị định 284/2026/NĐ-CP, thời hiệu xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực tài sản mã hóa và thị trường tài sản mã hóa là 01 năm.

Đối với trường hợp vụ việc vi phạm do cơ quan tiến hành tố tụng thụ lý, xem xét nhưng sau đó có quyết định không khởi tố vụ án hình sự, hủy bỏ quyết định khởi tố hoặc đình chỉ điều tra và chuyển hồ sơ sang cơ quan thẩm quyền để xử phạt hành chính thì thời hiệu xử phạt được kéo dài thêm 01 năm. Thời gian cơ quan tố tụng thụ lý, xem xét vụ việc được tính gộp vào thời hiệu xử phạt vi phạm hành chính.

Trường hợp cá nhân, tổ chức cố tình trốn tránh hay cản trở việc xử phạt của cơ quan chức năng thì thời hiệu xử phạt sẽ không tính thời gian trốn tránh và được tính lại kể từ thời điểm hành vi trốn tránh, cản trở chấm dứt.

Quy trình xử phạt vi phạm hành chính trên môi trường điện tử

Nhằm nâng cao hiệu quả quản lý số hóa, tại Điều 20 Nghị định 284/2026/NĐ-CP quy định rõ việc xử phạt vi phạm hành chính có thể được tiến hành trực tiếp trên môi trường điện tử. Quy trình này tuân thủ các quy định tại Nghị định 118/2021/NĐ-CP (được sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định 190/2025/NĐ-CP).

Để áp dụng xử lý vi phạm hành chính trên môi trường điện tử, cơ quan có thẩm quyền xử phạt và cá nhân, tổ chức bị xử phạt phải bảo đảm các điều kiện hạ tầng kỹ thuật hạ tầng thông tin, phương tiện điện tử phù hợp, bảo mật dữ liệu và chữ ký số xác thực. Biên bản vi phạm hành chính, quyết định xử phạt và văn bản liên quan gửi qua hệ thống điện tử được ghi nhận là văn bản pháp lý hợp lệ khi đáp ứng đủ tiêu chuẩn kết nối và chia sẻ dữ liệu với Cơ sở dữ liệu quốc gia về xử lý vi phạm hành chính.