Sáng ngày 17/06/2020, với đa số đại biểu tán thành, Quốc hội đã chính thức biểu quyết thông qua Luật Đầu tư 2020. Một trong những điểm nhấn đáng chú ý nhất và nhận được sự quan tâm đặc biệt của dư luận chính là việc chính thức đưa kinh doanh dịch vụ đòi nợ vào danh mục ngành, nghề cấm đầu tư kinh doanh.

Chấm dứt hoạt động đòi nợ thuê từ ngày 01/01/2021

Theo quy định tại điểm h khoản 1 Điều 6 của Luật Đầu tư 2020, các hoạt động đầu tư kinh doanh sau đây bị cấm:

"h) Kinh doanh dịch vụ đòi nợ."

Quy định này đồng nghĩa với việc kể từ ngày Luật có hiệu lực thi hành (01/01/2021), mọi hình thức cung cấp dịch vụ đòi nợ cho bên thứ ba để hưởng phí hoặc hoa hồng đều bị coi là vi phạm pháp luật. Đây là một bước đi quyết liệt của cơ quan lập pháp nhằm lập lại trật tự an ninh xã hội, khi mà trong thời gian qua, hoạt động đòi nợ thuê đã biến tướng mạnh mẽ, gây ra nhiều hệ lụy phức tạp, từ cưỡng đoạt tài sản đến khủng bố tinh thần người nợ và người thân của họ.

Lý do đằng sau quyết định "khai tử"

Việc cấm dịch vụ đòi nợ thuê không phải là quyết định ngẫu nhiên. Qua thực tiễn quản lý, các cơ quan chức năng nhận thấy dù pháp luật đã có quy định về điều kiện kinh doanh dịch vụ này, nhưng thực tế hầu hết các doanh nghiệp đòi nợ đều hoạt động không đúng tôn chỉ. Nhiều công ty sử dụng các đối tượng có tiền án, tiền sự, thực hiện các hành vi mang tính chất "xã hội đen" để gây áp lực lên con nợ.

Bên cạnh đó, việc cho phép dịch vụ này tồn tại vô hình trung đã tạo ra một kẽ hở cho các hoạt động tín dụng đen núp bóng. Việc chuyển từ hình thức kinh doanh có điều kiện sang cấm hoàn toàn thể hiện quan điểm bảo vệ quyền con người, quyền công dân và giữ gìn an ninh trật tự của Nhà nước.

Số phận của các hợp đồng đòi nợ đang thực hiện?

Đối với các doanh nghiệp đang kinh doanh dịch vụ đòi nợ trước ngày Luật này có hiệu lực, Luật Đầu tư 2020 cũng đã đưa ra quy định chuyển tiếp rất rõ ràng tại khoản 5 Điều 77:

"5. Hợp đồng cung cấp dịch vụ đòi nợ ký kết trước ngày Luật này có hiệu lực thi hành chấm dứt hiệu lực kể từ ngày Luật này có hiệu lực thi hành; các bên tham gia hợp đồng được thực hiện các hoạt động để thanh lý hợp đồng đòi nợ theo quy định của pháp luật về dân sự và pháp luật có liên quan."

Như vậy, các doanh nghiệp có khoảng thời gian hơn 6 tháng (từ khi thông qua đến khi có hiệu lực) để tiến hành các thủ tục tất toán, thanh lý hợp đồng và chuyển đổi ngành nghề kinh doanh hoặc giải thể theo quy định. Sau ngày 01/01/2021, các doanh nghiệp này không được phép thực hiện bất kỳ hoạt động đòi nợ nào cho khách hàng nữa.

Lời khuyên pháp lý

Việc cấm đòi nợ thuê không có nghĩa là chủ nợ mất quyền đòi lại tài sản của mình. Thay vì sử dụng dịch vụ đòi nợ thuê, các cá nhân và tổ chức nên thực hiện việc thu hồi nợ thông qua các con đường hợp pháp như:

• Khởi kiện tại Tòa án nhân dân có thẩm quyền.
• Sử dụng dịch vụ của các Văn phòng Luật sư để tư vấn và thực hiện các thủ tục pháp lý thu hồi nợ.
• Thông qua cơ quan thi hành án dân sự khi đã có bản án, quyết định có hiệu lực của Tòa án.

Việc tuân thủ đúng quy định của Luật Đầu tư 2020 không chỉ giúp bảo vệ quyền lợi hợp pháp mà còn tránh được những rủi ro pháp lý đáng tiếc khi vô tình sử dụng các dịch vụ đã bị cấm.