Trong nỗ lực thực hiện Nghị quyết số 18-NQ/TW về tiếp tục đổi mới, sắp xếp tổ chức bộ máy của hệ thống chính trị tinh gọn, hoạt động hiệu lực, hiệu quả, Bộ Nội vụ đã đưa ra những đề xuất mang tính đột phá trong Dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Cán bộ, công chức và Luật Viên chức. Hai thay đổi đáng chú ý nhất chính là việc thay đổi địa vị pháp lý của lãnh đạo đơn vị sự nghiệp công lập và tinh giảm chức danh công chức cấp xã.

Bước ngoặt trong phân định Công chức và Viên chức lãnh đạo

Theo quy định hiện hành tại Điều 4 Luật Cán bộ, công chức 2008, khái niệm công chức bao gồm cả những người được tuyển dụng, bổ nhiệm vào ngạch, chức vụ, chức danh trong bộ máy lãnh đạo, quản lý của đơn vị sự nghiệp công lập. Điều này dẫn đến sự chồng chéo và khó khăn trong việc áp dụng các chế độ chính sách riêng biệt giữa khu vực hành chính và khu vực sự nghiệp.

Tại dự thảo lần này, Bộ Nội vụ đề xuất bãi bỏ quy định xác định người làm việc trong bộ máy lãnh đạo, quản lý của đơn vị sự nghiệp công lập là công chức. Thay vào đó, nhóm đối tượng này sẽ được chuyển sang chế độ viên chức quản lý. Sự thay đổi này không chỉ giúp làm rõ bản chất của đơn vị sự nghiệp công lập là đơn vị cung ứng dịch vụ công, mà còn tạo điều kiện để thực hiện cơ chế tự chủ, tự chịu trách nhiệm về tài chính và nhân sự một cách triệt để hơn.

"Việc không coi lãnh đạo đơn vị sự nghiệp là công chức là một bước đi tất yếu để tách bạch quản lý nhà nước và quản trị đơn vị sự nghiệp, phù hợp với xu thế hội nhập quốc tế." - Một chuyên gia pháp lý nhận định trong bối cảnh tháng 7/2019.

Tinh gọn bộ máy cấp xã: Bỏ chức danh Trưởng Công an xã

Một nội dung quan trọng khác trong dự thảo là đề xuất giảm số lượng chức danh công chức cấp xã từ 07 xuống còn 06 chức danh. Cụ thể, chức danh Trưởng Công an xã sẽ không còn nằm trong danh mục công chức cấp xã như quy định tại Điều 61 Luật Cán bộ, công chức 2008.

Đề xuất này hoàn toàn thống nhất với chủ trương xây dựng Công an xã, thị trấn chính quy. Theo lộ trình, lực lượng công an xã bán chuyên trách hiện nay sẽ dần được thay thế bằng đội ngũ công an chính quy thuộc biên chế của Bộ Công an. Việc đưa công chức Trưởng Công an xã ra khỏi danh mục công chức cấp xã là bước chuẩn bị pháp lý cần thiết để thực hiện việc bố trí công an chính quy đảm nhiệm các chức danh này tại địa phương.

Đối với những người đang giữ chức danh Trưởng Công an xã hiện nay, dự thảo cũng mở ra hướng giải quyết là sẽ được bố trí, sắp xếp sang các vị trí công tác khác phù hợp với năng lực và trình độ chuyên môn, hoặc hưởng các chế độ chính sách theo quy định về tinh giản biên chế nếu không thể bố trí công việc mới.

Kỳ vọng về một bộ máy hoạt động hiệu quả

Việc sửa đổi Luật Cán bộ, công chức 2008 trong năm 2019 được kỳ vọng sẽ tạo ra hành lang pháp lý vững chắc cho việc sắp xếp lại đội ngũ cán bộ, công chức theo hướng chuyên nghiệp, hiện đại. Dù còn nhiều ý kiến thảo luận về lộ trình thực hiện, nhưng mục tiêu cuối cùng vẫn là xây dựng một nền công vụ liêm chính, phục vụ nhân dân tốt hơn và giảm bớt gánh nặng cho ngân sách nhà nước.

Người dân và đội ngũ cán bộ cơ sở đang rất mong chờ những hướng dẫn cụ thể hơn từ Chính phủ để đảm bảo quyền lợi chính đáng trong quá trình chuyển đổi này.

Nguyễn Hương (Tổng hợp)