Trong bối cảnh thị trường lao động không ngừng biến động, việc nắm vững các quy định pháp lý hiện hành là yếu tố then chốt để bảo vệ quyền lợi hợp pháp của cả người lao động và người sử dụng lao động. Câu hỏi khiến nhiều người băn khoăn nhất hiện nay chính là: Bộ luật Lao động 2019 còn hiệu lực không? và những văn bản nào đang trực tiếp điều chỉnh quan hệ lao động trong năm 2026?

Bộ luật Lao động 2019 còn hiệu lực không?

Tính đến thời điểm hiện tại, Bộ luật Lao động 2019 (số hiệu 45/2019/QH14) vẫn là văn bản pháp lý cao nhất và đang có hiệu lực thi hành trên phạm vi cả nước. Được Quốc hội thông qua ngày 20/11/2019 và chính thức áp dụng từ ngày 01/01/2021, cho đến nay vẫn chưa có văn bản nào thay thế bộ luật này.

Vì vậy, mọi giao kết về hợp đồng, tiền lương, kỷ luật hay tranh chấp lao động đều phải tuân thủ nghiêm ngặt các quy định tại văn bản này cùng hệ thống các Nghị định, Thông tư hướng dẫn kèm theo.

Những con số "biết nói" về Bộ luật Lao động hiện hành

So với người tiền nhiệm là Bộ luật Lao động 2012, bộ luật hiện hành có cấu trúc tinh gọn nhưng bao quát hơn. Cụ thể, Bộ luật Lao động 2019 bao gồm 17 Chương và 220 Điều. Mặc dù số lượng điều khoản ít hơn so với con số 242 Điều của luật cũ, nhưng các quy định mới lại tập trung sâu vào việc bảo vệ quyền tự do liên kết, mở rộng đối tượng điều chỉnh và linh hoạt hóa các quan hệ lao động trong kỷ nguyên số.

4 điểm mới "đắt giá" ảnh hưởng trực tiếp đến quyền lợi của bạn

Nếu bạn là người lao động hoặc chủ doanh nghiệp, đây là những thay đổi quan trọng nhất cần phải ghi nhớ:

1. Kỳ nghỉ Quốc khánh được kéo dài

Theo quy định tại Điều 112 Bộ luật Lao động 2019, người lao động được nghỉ lễ Quốc khánh 02 ngày (ngày 02/9 và 01 ngày liền trước hoặc liền sau). Đây là một bước tiến trong chính sách an sinh, giúp người lao động có thêm thời gian nghỉ ngơi và tái tạo sức lao động.

2. Khai tử hợp đồng lao động mùa vụ

Một trong những thay đổi mang tính cách mạng là việc bãi bỏ loại hình hợp đồng mùa vụ. Tại Điều 20 Bộ luật Lao động 2019, hợp đồng lao động chỉ còn 02 loại: Không xác định thời hạn và Xác định thời hạn (không quá 36 tháng). Điều này giúp hạn chế tình trạng lách luật để không đóng bảo hiểm xã hội cho người lao động làm các công việc ngắn hạn.

3. Nới lỏng trần làm thêm giờ

Để đáp ứng nhu cầu sản xuất kinh doanh, Điều 107 Bộ luật Lao động 2019 đã tăng số giờ làm thêm tối đa trong tháng từ 30 giờ lên 40 giờ, đồng thời quy định cụ thể các trường hợp đặc biệt được làm thêm đến 300 giờ/năm như ngành dệt may, da giày, điện lực...

4. Thưởng không chỉ là tiền

Khái niệm "tiền thưởng" đã được thay thế bằng "thưởng". Điều này có nghĩa là doanh nghiệp có thể thưởng cho nhân viên bằng hiện vật, cổ phiếu hoặc các hình thức khác tùy theo kết quả sản xuất kinh doanh, tạo sự linh hoạt tối đa cho người sử dụng lao động.

Hệ thống văn bản hướng dẫn thi hành cần lưu ý trong năm 2026

Để thực thi Bộ luật Lao động 2019, Chính phủ đã ban hành hàng loạt Nghị định quan trọng. Dưới đây là danh sách các văn bản "gối đầu giường" mà bạn cần cập nhật:

• Về điều kiện và quan hệ lao động: Nghị định 145/2020/NĐ-CP quy định chi tiết về hợp đồng, kỷ luật và đối thoại tại nơi làm việc.
• Về tuổi nghỉ hưu: Nghị định 135/2020/NĐ-CP lộ trình tăng tuổi nghỉ hưu theo từng năm.
• Về xử phạt vi phạm: Nghị định 12/2022/NĐ-CP quy định mức phạt cực nặng cho các hành vi vi phạm quyền lợi người lao động.
• Về lao động nước ngoài: Mới nhất là Nghị định 219/2025/NĐ-CP điều chỉnh các thủ tục cấp giấy phép lao động cho người nước ngoài tại Việt Nam.

Việc hiểu đúng và áp dụng trúng các quy định của Bộ luật Lao động 2019 không chỉ giúp doanh nghiệp vận hành ổn định mà còn là lá chắn vững chắc bảo vệ quyền lợi chính đáng của mỗi cá nhân khi tham gia vào thị trường lao động.