Ngày 29 tháng 11 năm 2019, Bộ trưởng Bộ Công Thương đã chính thức ký ban hành Thông tư 37/2019/TT-BCT hướng dẫn chi tiết về các biện pháp phòng vệ thương mại. Đây được xem là một bước đi quan trọng nhằm hoàn thiện khung pháp lý, tạo điều kiện thuận lợi cho các doanh nghiệp trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế ngày càng sâu rộng.

Mở rộng phạm vi và đối tượng được xem xét miễn trừ

Một trong những điểm đáng chú ý nhất của Thông tư 37/2019/TT-BCT chính là việc quy định cụ thể 06 trường hợp hàng hóa nhập khẩu có thể được xem xét miễn trừ áp dụng biện pháp phòng vệ thương mại. Theo quy định tại Điều 10 Thông tư 37/2019/TT-BCT, các trường hợp này bao gồm:

1. Hàng hóa trong nước không sản xuất được;

2. Hàng hóa có đặc điểm khác biệt với hàng hóa sản xuất trong nước mà hàng hóa sản xuất trong nước đó không thể thay thế được;

3. Hàng hóa là sản phẩm đặc biệt của hàng hóa tương tự hoặc hàng hóa cạnh tranh trực tiếp được sản xuất trong nước;

4. Hàng hóa tương tự, hàng hóa cạnh tranh trực tiếp được sản xuất trong nước không được bán trên thị trường trong nước trong cùng điều kiện thông thường;

5. Hàng hóa tương tự, hàng hóa cạnh tranh trực tiếp được sản xuất trong nước không đáp ứng đủ lượng sử dụng trong nước;

6. Hàng hóa nhập khẩu phục vụ mục đích nghiên cứu, phát triển và các mục đích phi thương mại khác.

So với Thông tư 06/2018/TT-BCT trước đây, quy định mới đã bổ sung thêm trường hợp miễn trừ cho hàng hóa phục vụ mục đích nghiên cứu và phi thương mại, đồng thời chi tiết hóa các tiêu chí kỹ thuật để tránh việc áp dụng tùy tiện.

Đẩy mạnh cải cách hành chính qua môi trường điện tử

Nhằm hiện thực hóa mục tiêu Chính phủ điện tử, Điều 15 Thông tư 37/2019/TT-BCT đã quy định rõ việc tiếp nhận và xử lý hồ sơ đề nghị miễn trừ sẽ được thực hiện trực tuyến. Cụ thể:

• Việc nộp hồ sơ miễn trừ, hồ sơ bổ sung và khai báo nhập khẩu được thực hiện qua Cổng dịch vụ công trực tuyến.
• Doanh nghiệp có trách nhiệm theo dõi tình trạng hồ sơ qua tài khoản đã đăng ký, giúp tiết kiệm thời gian và chi phí đi lại.
• Cơ quan điều tra sẽ thông báo tiếp nhận hồ sơ vào các thời điểm cố định như tháng 3 và tháng 9 hàng năm, hoặc ngay sau khi có quyết định áp dụng biện pháp phòng vệ thương mại tạm thời/chính thức.

Thời hạn và hiệu lực thi hành

Về thời hạn miễn trừ, Điều 11 Thông tư 37/2019/TT-BCT quy định thời hạn này thường không vượt quá 18 tháng tính từ ngày quyết định có hiệu lực hoặc từ ngày 01 tháng 01 của năm tiếp nhận hồ sơ. Điều này giúp đảm bảo tính linh hoạt nhưng vẫn giữ được sự kiểm soát cần thiết đối với thị trường nội địa.

Thông tư 37/2019/TT-BCT sẽ chính thức có hiệu lực thi hành kể từ ngày 15 tháng 01 năm 2020. Các doanh nghiệp đang hoạt động trong lĩnh vực xuất nhập khẩu cần chủ động nghiên cứu kỹ các quy định về hồ sơ tại Điều 14 để chuẩn bị đầy đủ các tài liệu chứng minh khi có nhu cầu đề nghị miễn trừ.

Việc ban hành Thông tư này không chỉ giúp bảo vệ ngành sản xuất trong nước trước các hành vi cạnh tranh không lành mạnh mà còn tạo ra một môi trường kinh doanh minh bạch, công bằng cho tất cả các bên liên quan.