Trong bối cảnh thị trường bất động sản tại TP. Hồ Chí Minh giai đoạn cuối năm 2019 đang có những diễn biến phức tạp với nhiều bất cập trong giao dịch, Ủy ban nhân dân Thành phố đã đưa ra những chỉ đạo quyết liệt nhằm chấn chỉnh hoạt động kinh doanh và bảo vệ quyền lợi hợp pháp của người dân. Trọng tâm của các biện pháp này là yêu cầu công khai minh bạch thông tin các dự án nhà ở đủ điều kiện bán hoặc cho thuê mua.

Công khai thông tin: "Lá chắn" bảo vệ người mua nhà

Theo chỉ đạo mới nhất, UBND Thành phố yêu cầu Sở Xây dựng phải thực hiện công khai đầy đủ thông tin về các dự án nhà ở được phép bán, cho thuê mua hoặc huy động vốn trên Cổng thông tin điện tử của đơn vị. Điều này giúp người dân dễ dàng tra cứu và xác thực tính pháp lý của căn hộ trước khi xuống tiền.

Cụ thể, danh sách này không chỉ dừng lại ở tên dự án mà phải nêu rõ số lượng và danh sách chi tiết các căn hộ đủ điều kiện giao dịch trong tổng số căn hộ của dự án. Đây là bước đi quan trọng nhằm cụ thể hóa các quy định tại Luật Kinh doanh bất động sản 2014, đặc biệt là điều kiện đối với bất động sản hình thành trong tương lai được đưa vào kinh doanh.

Ngăn chặn tình trạng dự án "vừa thế chấp vừa bán"

Một trong những vấn đề nhức nhối được UBND Thành phố nhấn mạnh là tình trạng chủ đầu tư vừa thế chấp dự án cho ngân hàng, vừa tiến hành chuyển nhượng cho người dân khi chưa giải chấp hoặc chưa có sự đồng ý bằng văn bản của các bên liên quan. Đây là hành vi vi phạm nghiêm trọng quy định tại Luật Nhà ở 2014 và các văn bản hướng dẫn như Nghị định 99/2015/NĐ-CP.

Để giải quyết tình trạng này, các cơ quan chức năng được yêu cầu:

• Kịp thời phát hiện và xử lý nghiêm các vi phạm của chủ đầu tư trong việc huy động vốn trái phép.
• Chấn chỉnh các tổ chức tín dụng trong việc thực hiện quyền giám sát, theo dõi tài sản đảm bảo là nhà ở hình thành trong tương lai.
• Yêu cầu chủ đầu tư phải có văn bản đồng ý của bên nhận thế chấp trước khi ký kết hợp đồng mua bán với khách hàng.

Khuyến khích công chứng hợp đồng để giảm thiểu rủi ro

Mặc dù pháp luật hiện hành cho phép các hợp đồng mua bán nhà ở hình thành trong tương lai giữa cá nhân với tổ chức kinh doanh bất động sản không bắt buộc phải công chứng, tuy nhiên UBND Thành phố vẫn khuyến khích các bên nên lựa chọn hình thức này. Việc công chứng hợp đồng tại các tổ chức hành nghề công chứng sẽ giúp kiểm soát tốt hơn tình trạng một căn hộ bán cho nhiều người và đảm bảo tính xác thực của giao dịch.

Bên cạnh đó, Thành phố cũng giao các sở ngành liên quan theo dõi, hướng dẫn và kịp thời tháo gỡ khó khăn trong việc công chứng các giao dịch bất động sản, đặc biệt là tài sản hình thành trong tương lai, nhằm tạo điều kiện thuận lợi nhất cho người dân và doanh nghiệp.

Xây dựng hệ sinh thái dữ liệu quản lý đất đai hiện đại

Về lâu dài, TP. Hồ Chí Minh hướng tới việc xây dựng cơ sở dữ liệu quản lý đất đai thống nhất trên toàn địa bàn. Hệ thống này sẽ kết nối dữ liệu giữa việc đăng ký thế chấp tại các cơ quan đăng ký đất đai với hoạt động công chứng giao dịch bất động sản. Khi dữ liệu được thông suốt, các rủi ro về pháp lý sẽ được nhận diện ngay từ khâu soạn thảo hợp đồng, giúp thị trường phát triển bền vững và minh bạch hơn.

Theo quy định tại Điều 55 Luật Kinh doanh bất động sản 2014, điều kiện của bất động sản hình thành trong tương lai được đưa vào kinh doanh bao gồm: Có giấy tờ về quyền sử dụng đất, hồ sơ dự án, thiết kế bản vẽ thi công đã được cấp có thẩm quyền phê duyệt, Giấy phép xây dựng đối với trường hợp phải có Giấy phép xây dựng, giấy tờ về nghiệm thu việc hoàn thành xây dựng cơ sở hạ tầng kỹ thuật tương ứng theo tiến độ dự án...

Việc công khai danh sách các dự án đủ điều kiện mở bán không chỉ là trách nhiệm quản lý nhà nước mà còn là thông điệp mạnh mẽ của chính quyền Thành phố trong việc bảo vệ quyền an cư của người dân, tránh những tranh chấp kéo dài gây mất an ninh trật tự xã hội.

Nguyễn Hương (Tổng hợp)