Chỉ còn vài ngày nữa, Luật Cán bộ, công chức và Luật Viên chức sửa đổi 2019 sẽ chính thức có hiệu lực (từ ngày 01/7/2020). Một trong những điểm mới đáng chú ý nhất, thu hút sự quan tâm đặc biệt của hàng nghìn sĩ tử đang ôn luyện chính là quy định về kiểm định chất lượng đầu vào công chức. Đây được coi là bước đột phá nhằm thống nhất tiêu chuẩn, nâng cao chất lượng đội ngũ ngay từ khâu "gác cổng".

Bước ngoặt mới trong công tác tuyển dụng công chức từ tháng 7/2020

Việc đổi mới công tác tuyển dụng không phải là câu chuyện mới, nhưng đến nay mới được luật hóa một cách cụ thể. Trước đó, Nghị quyết 26-NQ/TW đã nhấn mạnh việc thống nhất kiểm định chất lượng đầu vào để các địa phương, đơn vị lựa chọn nhân sự phù hợp. Cụ thể hóa tinh thần này, tại khoản 6 Điều 1 Luật sửa đổi 2019 đã bổ sung quy định:

"Thực hiện kiểm định chất lượng đầu vào công chức theo lộ trình, bảo đảm công khai, minh bạch, thiết thực, hiệu quả."

Điều này đồng nghĩa với việc, thay vì mỗi nơi tổ chức thi vòng 1 một kiểu như hiện nay, trong tương lai gần, các thí sinh sẽ phải trải qua một kỳ sát hạch chung để chứng minh năng lực nền tảng trước khi tiến sâu vào vòng chuyên môn.

Những đối tượng nào được "miễn" kiểm định chất lượng đầu vào?

Dù kiểm định là quy định chung, nhưng pháp luật vẫn dành những khoảng mở cho các trường hợp đặc thù. Theo quy định tại khoản 5 Điều 1 Luật sửa đổi 2019 (sửa đổi Điều 27 Luật Cán bộ, công chức 2008), các đối tượng sau đây sẽ không phải thực hiện kiểm định:

• Nhóm xét tuyển: Người cam kết tình nguyện làm việc từ 05 năm trở lên ở vùng đặc biệt khó khăn; người học chế độ cử tuyển; sinh viên tốt nghiệp xuất sắc, nhà khoa học trẻ tài năng.
• Nhóm tuyển dụng đặc biệt: Viên chức đang công tác tại đơn vị sự nghiệp công lập; cán bộ, công chức cấp xã; người hưởng lương trong lực lượng vũ trang nhưng không phải công chức...

Như vậy, ngoại trừ các trường hợp ưu tiên nêu trên, tất cả các thí sinh dự định thi tuyển vào bộ máy nhà nước từ sau ngày 01/7/2020 đều cần chuẩn bị tâm thế cho kỳ kiểm định này.

Quy trình hiện hành và lộ trình Đề án kiểm định thống nhất

Ở thời điểm hiện tại (tháng 6/2020), việc thi tuyển vẫn đang được thực hiện theo Nghị định 161/2018/NĐ-CP với 02 vòng thi. Trong đó, Vòng 1 (trắc nghiệm kiến thức chung, ngoại ngữ, tin học) chính là hình thức sơ loại đầu vào. Tuy nhiên, Bộ Nội vụ đang khẩn trương lấy ý kiến cho Đề án thực hiện thống nhất việc kiểm định chất lượng đầu vào trên phạm vi cả nước.

Theo dự thảo đang được lấy ý kiến đến hết ngày 28/7/2020, có hai phương án đang được cân nhắc:

Phương án 1: Kiểm định diện rộng. Thí sinh đăng ký với đơn vị kiểm định độc lập. Nếu đạt (trả lời đúng từ 50% câu hỏi trở lên), thí sinh sẽ được cấp Giấy chứng nhận. Giấy này có giá trị trong 12 tháng trên phạm vi toàn quốc, cho phép thí sinh nộp hồ sơ thẳng vào Vòng 2 của bất kỳ đợt tuyển dụng nào phù hợp.

Phương án 2: Kiểm định theo yêu cầu. Việc kiểm định chỉ thực hiện sau khi cơ quan tuyển dụng có thông báo và thẩm định hồ sơ. Kết quả sẽ được gửi về Hội đồng tuyển dụng và Bộ Nội vụ để theo dõi, thí sinh cũng sẽ nhận được giấy chứng nhận sau 05 ngày làm việc.

Giấy chứng nhận kiểm định: "Tấm vé" quyền lực cho công chức tương lai

Dù thực hiện theo phương án nào, điểm chung lớn nhất là thí sinh vượt qua kỳ kiểm tra đều sẽ được cấp Giấy chứng nhận. Đây không chỉ là sự ghi nhận năng lực mà còn là điều kiện cần để bước tiếp vào Vòng 2 (thi nghiệp vụ chuyên ngành). Việc cấp giấy chứng nhận giúp giảm bớt gánh nặng thi cử cho thí sinh (không phải thi lại Vòng 1 nhiều lần trong năm) và tiết kiệm chi phí tổ chức cho ngân sách nhà nước.

Với lộ trình này, dự kiến từ năm 2021, việc kiểm định chất lượng đầu vào sẽ đi vào nền nếp, tạo ra một mặt bằng chung về chất lượng cán bộ, đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của nền công vụ hiện đại.