Tình trạng khách hàng mua bảo hiểm nhưng không nắm rõ quyền lợi hoặc bị "bẫy" bởi các điều khoản loại trừ không còn là chuyện hiếm gặp. Để chấn chỉnh hoạt động này, Chính phủ đã ban hành Nghị định 174/2024/NĐ-CP với những chế tài cực kỳ nghiêm khắc đối với các hành vi vi phạm quy định về cung cấp sản phẩm bảo hiểm.

Mức phạt nặng cho hành vi thiếu minh bạch thông tin

Theo quy định tại khoản 2 Điều 16 Nghị định 174/2024/NĐ-CP, doanh nghiệp bảo hiểm hoặc chi nhánh doanh nghiệp bảo hiểm phi nhân thọ nước ngoài sẽ bị phạt tiền từ 60.000.000 đồng đến 100.000.000 đồng nếu vi phạm hành vi sau:

“b) Không giải thích rõ ràng, đầy đủ cho bên mua bảo hiểm về quyền lợi bảo hiểm, điều khoản loại trừ trách nhiệm bảo hiểm, quyền và nghĩa vụ của bên mua bảo hiểm khi giao kết hợp đồng bảo hiểm theo quy định của pháp luật, quy định tại điểm b khoản 2 Điều 20 Luật Kinh doanh bảo hiểm số 08/2022/QH15;”

Quy định này nhấn mạnh trách nhiệm của tư vấn viên và doanh nghiệp trong việc đảm bảo khách hàng hiểu rõ "mình đang mua cái gì" và "khi nào thì không được bồi thường". Việc giải thích qua loa hoặc cố tình lờ đi các điều khoản bất lợi cho khách hàng sẽ không còn đất diễn khi Nghị định này chính thức có hiệu lực.

Buộc khắc phục hậu quả: Không chỉ là nộp phạt

Bên cạnh việc nộp phạt hành chính, doanh nghiệp vi phạm còn phải thực hiện biện pháp khắc phục hậu quả theo điểm c khoản 3 Điều 16 của Nghị định này. Cụ thể:

• Doanh nghiệp buộc phải giải thích rõ ràng, đầy đủ cho bên mua bảo hiểm về các nội dung đã thiếu sót.
• Áp dụng đối với các hợp đồng bảo hiểm chưa hết thời hạn tại thời điểm phát hiện vi phạm.

Điều này đồng nghĩa với việc doanh nghiệp không thể "phạt cho tồn tại" mà phải có trách nhiệm hồi tố, đảm bảo quyền lợi cho những khách hàng đã ký hợp đồng nhưng chưa được tư vấn đầy đủ trước đó.

Lời khuyên từ chuyên gia pháp lý

Để tránh những tranh chấp không đáng có, người mua bảo hiểm cần lưu ý:

1. Yêu cầu giải thích bằng văn bản: Đừng chỉ nghe tư vấn miệng, hãy yêu cầu chỉ rõ các điều khoản loại trừ trong bộ quy tắc bảo hiểm.
2. Tận dụng thời gian cân nhắc: Thông thường khách hàng có 21 ngày để từ chối hợp đồng sau khi nhận bộ hợp đồng chính thức. Hãy dùng thời gian này để rà soát lại các cam kết của tư vấn viên.
3. Ghi âm hoặc lưu giữ bằng chứng: Trong trường hợp cảm thấy bị lừa dối, các bằng chứng này sẽ là cơ sở để cơ quan chức năng xử phạt doanh nghiệp theo quy định mới.

Nghị định 174/2024/NĐ-CP chính thức có hiệu lực từ ngày 15/02/2025, hứa hẹn sẽ tạo ra một môi trường kinh doanh bảo hiểm minh bạch và lành mạnh hơn tại Việt Nam.