Tại kỳ họp thứ 28 vừa qua, HĐND TP. Hà Nội đã chính thức thông qua Nghị quyết Quy định thực hiện vùng phát thải thấp trên địa bàn Thủ đô. Đây là bước đi cụ thể nhằm hiện thực hóa quy định tại điểm a khoản 2 Điều 28 Luật Thủ đô 2024, đánh dấu một bước ngoặt lớn trong nỗ lực giảm thiểu ô nhiễm môi trường và hiện đại hóa hạ tầng giao thông đô thị.

Vùng phát thải thấp là gì?

Khái niệm này không còn xa lạ với các đô thị lớn trên thế giới, nhưng tại Việt Nam, nó lần đầu tiên được luật hóa một cách rõ nét. Theo quy định tại khoản 6 Điều 3 Luật Thủ đô 2024:

Vùng phát thải thấp là khu vực được xác định để hạn chế các phương tiện giao thông gây ô nhiễm môi trường nhằm cải thiện chất lượng không khí.

Việc xác định các vùng này dựa trên các tiêu chí về nồng độ ô nhiễm, mật độ dân cư và khả năng đáp ứng của hệ thống giao thông công cộng tại khu vực đó.

Lộ trình thực hiện: Xe máy xăng sẽ bị hạn chế ra sao?

Nghị quyết của HĐND TP. Hà Nội đã vạch ra một lộ trình cụ thể, chia làm nhiều giai đoạn để người dân có thời gian thích nghi và chuyển đổi phương tiện:

• Giai đoạn thí điểm (Từ 01/7/2026): Thực hiện tại một số khu vực trong vành đai 1, bao gồm 09 phường trọng điểm: Hai Bà Trưng, Cửa Nam, Hoàn Kiếm, Ô Chợ Dừa, Văn Miếu – Quốc Tử Giám, Ba Đình, Giảng Võ, Ngọc Hà, Tây Hồ.
• Giai đoạn mở rộng (Từ 01/01/2028): Phạm vi được mở rộng ra toàn bộ vành đai 1 và một số khu vực tại vành đai 2 trở vào, bao gồm thêm các phường Láng, Đống Đa, Kim Liên, Bạch Mai, Vĩnh Tuy.
• Giai đoạn quyết liệt (Từ 01/01/2030): Thực hiện tại vành đai 3 trở vào với quy mô 36 phường, xã. Nhiều khu vực như Cầu Giấy, Thanh Xuân, Hoàng Mai, Long Biên và cả một số xã thuộc Đông Anh, Nội Bài sẽ nằm trong diện điều chỉnh.
• Từ năm 2031 trở đi: Mọi khu vực trên địa bàn thành phố nếu đáp ứng các tiêu chí về ô nhiễm đều phải thực hiện vùng phát thải thấp.

Các biện pháp mạnh tay để "làm sạch" không khí

Trong vùng phát thải thấp, Hà Nội sẽ không chỉ dừng lại ở việc tuyên truyền mà sẽ áp dụng các biện pháp hành chính và kỹ thuật nghiêm ngặt:

Hạn chế và cấm phương tiện cá nhân

Thành phố sẽ thực hiện cấm xe mô tô, xe gắn máy hoạt động kinh doanh trên nền tảng ứng dụng công nghệ (xe ôm công nghệ) lưu thông trong vùng này. Đối với xe mô tô, xe gắn máy cá nhân khác, việc lưu thông sẽ bị hạn chế hoặc cấm theo các khung giờ, thời điểm hoặc khu vực cụ thể. Đặc biệt, ô tô không đáp ứng quy chuẩn khí thải mức 4 cũng sẽ dần bị loại bỏ khỏi các khu vực này.

Phát triển hạ tầng thay thế

Để đảm bảo nhu cầu đi lại của người dân, Luật Thủ đô 2024 cũng định hướng phát triển mạnh mẽ vận tải hành khách công cộng. Thành phố sẽ rà soát, mở rộng các không gian đi bộ, làn đường cho xe đạp và đặc biệt là xây dựng hệ thống trạm sạc năng lượng sạch, hạ tầng xử lý pin xe điện để khuyến khích người dân chuyển sang phương tiện xanh.

Lời khuyên cho người dân Thủ đô

Việc thiết lập vùng phát thải thấp là xu thế tất yếu của các đô thị hiện đại. Người dân cần chủ động nắm bắt lộ trình này để có kế hoạch thay đổi phương tiện giao thông phù hợp, ưu tiên các loại xe điện hoặc sử dụng phương tiện công cộng. Đây không chỉ là việc tuân thủ pháp luật mà còn là trách nhiệm chung để bảo vệ sức khỏe của chính chúng ta và thế hệ tương lai trước tình trạng ô nhiễm không khí đang ở mức báo động tại Hà Nội.