Chỉ còn ít ngày nữa, năm 2020 sẽ chính thức khép lại, nhường chỗ cho một giai đoạn mới với nhiều thay đổi quan trọng trong chính sách lao động. Đối với hàng triệu người lao động Việt Nam, thời điểm 01/01/2021 không chỉ là khởi đầu của một năm mới mà còn là cột mốc Bộ luật Lao động 2019 chính thức đi vào cuộc sống. Một trong những vấn đề đang được quan tâm nhất hiện nay chính là số phận của những ngày nghỉ phép năm chưa sử dụng hết. Liệu bạn có còn được nhận tiền thay cho những ngày nghỉ này như trước đây?

Quy định hiện hành (2020): Nghỉ không hết phép vẫn được nhận tiền

Trong suốt thời gian qua, việc thực hiện chế độ nghỉ phép năm được điều chỉnh bởi Bộ luật Lao động 2012. Theo đó, pháp luật luôn tạo điều kiện tối đa để người lao động được hưởng quyền lợi về tài chính nếu không thể sắp xếp thời gian nghỉ ngơi.

Cụ thể, tại khoản 1 Điều 114 của văn bản này đã nêu rõ:

"Người lao động do thôi việc, bị mất việc làm hoặc vì các lý do khác mà chưa nghỉ hằng năm hoặc chưa nghỉ hết số ngày nghỉ hằng năm thì được thanh toán bằng tiền những ngày chưa nghỉ."

Cụm từ "vì các lý do khác" chính là "chìa khóa" giúp người lao động đang làm việc bình thường vẫn có thể thỏa thuận với người sử dụng lao động để nhận tiền lương cho những ngày phép còn dư vào cuối năm. Đây là một nguồn thu nhập bổ sung đáng kể, đặc biệt là trong bối cảnh kinh tế khó khăn do ảnh hưởng của dịch bệnh trong năm 2020.

Bước sang năm 2021: Siết chặt điều kiện thanh toán tiền ngày phép

Kể từ ngày 01/01/2021, khi Bộ luật Lao động 2019 thay thế hoàn toàn cho luật cũ, quy định về thanh toán tiền phép năm sẽ có sự thay đổi mang tính bước ngoặt. Điểm đáng chú ý nhất là cơ quan lập pháp đã loại bỏ cụm từ "vì các lý do khác" ra khỏi điều luật tương ứng.

Tại khoản 3 Điều 113 của luật mới quy định:

"Trường hợp do thôi việc, bị mất việc làm mà chưa nghỉ hằng năm hoặc chưa nghỉ hết số ngày nghỉ hằng năm thì được người sử dụng lao động thanh toán tiền lương cho những ngày chưa nghỉ."

Sự thay đổi này đồng nghĩa với việc, nếu bạn vẫn tiếp tục làm việc tại doanh nghiệp mà không nghỉ hết phép năm, người sử dụng lao động không còn nghĩa vụ bắt buộc phải trả tiền cho những ngày đó nữa. Mục tiêu của quy định mới là khuyến khích người lao động thực sự nghỉ ngơi để tái tạo sức lao động, thay vì "bán" ngày nghỉ để lấy tiền.

Những trường hợp ngoại lệ hiếm hoi được nhận tiền từ năm 2021

Dù quy định có phần khắt khe hơn, nhưng không phải mọi trường hợp đều mất trắng. Theo Bộ luật Lao động 2019, chỉ có 02 nhóm đối tượng sau đây vẫn được thanh toán tiền lương cho những ngày chưa nghỉ phép:

• Người lao động thôi việc: Khi chấm dứt hợp đồng lao động đúng pháp luật hoặc đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động.
• Người lao động bị mất việc làm: Do doanh nghiệp thay đổi cơ cấu, công nghệ hoặc vì lý do kinh tế dẫn đến việc phải cắt giảm nhân sự.
• Thỏa thuận có lợi hơn: Doanh nghiệp vẫn có thể tự nguyện thanh toán nếu có quy định trong nội quy hoặc thỏa ước lao động tập thể.

Lời khuyên cho người lao động trong những ngày cuối năm 2020

Với bối cảnh thời gian hiện tại là cuối tháng 12/2020, đây là "thời điểm vàng" để người lao động rà soát lại quỹ phép năm của mình. Để tránh bị thiệt thòi về quyền lợi, bạn nên thực hiện các bước sau:

1. Kiểm tra số ngày phép còn lại: Liên hệ với bộ phận nhân sự để xác định chính xác mình còn bao nhiêu ngày chưa nghỉ.
2. Lên kế hoạch nghỉ ngơi: Nếu công việc cho phép, hãy nộp đơn xin nghỉ phép ngay trong những ngày cuối năm này.
3. Thỏa thuận thanh toán: Nếu không thể nghỉ do yêu cầu công việc gấp gáp, hãy chủ động đề xuất với công ty về việc thanh toán tiền phép năm 2020 theo quy định của Bộ luật Lao động 2012 trước khi bước sang năm mới.
4. Tìm hiểu nội quy lao động: Xem xét quy định của công ty về việc có cho phép cộng dồn ngày phép sang năm sau hay không.

Việc hiểu rõ luật pháp không chỉ giúp bạn bảo vệ túi tiền của mình mà còn đảm bảo sự công bằng trong quan hệ lao động. Hãy tận dụng những ngày cuối cùng của năm 2020 để giải quyết dứt điểm quyền lợi về nghỉ phép năm của mình!