Trong kỷ nguyên số hóa, việc chuyển đổi các loại giấy tờ truyền thống sang định dạng điện tử là xu hướng tất yếu. Mới đây, Bộ Giáo dục và Đào tạo đã ban hành một quy định mang tính đột phá, chính thức công nhận giá trị pháp lý của văn bằng, chứng chỉ số, mở ra một chương mới cho công tác quản lý giáo dục tại Việt Nam.

Hai hình thức văn bằng, chứng chỉ song hành từ 15/4/2026

Theo quy định tại khoản 3 Điều 2 Quy chế ban hành kèm theo Thông tư 10/2026/TT-BGDĐT, hệ thống giáo dục quốc dân sẽ tồn tại hai hình thức văn bằng, chứng chỉ:

• Văn bằng, chứng chỉ giấy: Được cấp dưới dạng văn bản giấy truyền thống như hiện nay.
• Văn bằng, chứng chỉ số: Được cấp dưới dạng kỹ thuật số từ cơ sở dữ liệu về văn bằng, chứng chỉ của Bộ Giáo dục và Đào tạo hoặc của cơ quan cấp văn bằng, chứng chỉ nếu được phân cấp.

Điều quan trọng nhất mà người dân cần lưu ý là: Văn bằng, chứng chỉ giấy và văn bằng, chứng chỉ số có giá trị pháp lý như nhau. Điều này đồng nghĩa với việc người học có thể sử dụng bản số để thực hiện các thủ tục hành chính, tuyển dụng mà không nhất thiết phải xuất trình bản giấy.

Xác minh bằng cấp qua VNeID: Tiện lợi và minh bạch

Một trong những điểm sáng của quy định mới là việc tích hợp dữ liệu bằng cấp vào ứng dụng định danh điện tử quốc gia. Cụ thể, tại khoản 3 Điều 21 Quy chế quy định:

"Thông tin tra cứu từ cơ sở dữ liệu về văn bằng, chứng chỉ hoặc hiển thị trên ứng dụng VNeID được sử dụng để xác minh văn bằng, chứng chỉ, thay cho việc cơ quan quản lý sổ gốc phải xác minh bằng văn bản."

Quy định này giúp loại bỏ các thủ tục rườm rà khi người dân cần xác minh bằng cấp. Thay vì phải chờ đợi cơ quan quản lý sổ gốc phản hồi bằng văn bản, các đơn vị tuyển dụng hoặc cơ quan chức năng có thể trực tiếp kiểm tra thông tin trên hệ thống hoặc qua ứng dụng VNeID một cách nhanh chóng và chính xác tuyệt đối.

Giá trị của thông tin trích xuất từ cơ sở dữ liệu

Bên cạnh đó, pháp luật cũng khẳng định thông tin trích xuất từ cơ sở dữ liệu về văn bằng, chứng chỉ có giá trị pháp lý tương đương với thông tin trong sổ gốc cấp văn bằng, chứng chỉ. Điều này tạo cơ sở vững chắc cho việc thực hiện các giao dịch dân sự và hành chính trên môi trường điện tử.

Việc triển khai văn bằng số không chỉ giúp giảm thiểu rủi ro mất mát, hư hỏng bằng giấy mà còn là công cụ hữu hiệu để ngăn chặn tình trạng bằng giả, bằng kém chất lượng vốn là vấn đề nhức nhối trong xã hội nhiều năm qua.

Lời khuyên pháp lý: Người học và các cơ quan, tổ chức nên chủ động cập nhật các quy định tại Thông tư 10/2026/TT-BGDĐT để tận dụng tối đa những tiện ích mà chuyển đổi số mang lại, đồng thời đảm bảo quyền lợi hợp pháp của mình trong các giao dịch liên quan đến giáo dục và đào tạo.