Trong thực tế đời sống và lao động, khái niệm "phụ cấp môi trường" thường xuyên được nhắc đến như một khoản bù đắp cho những người làm việc trong điều kiện khắc nghiệt. Tuy nhiên, dưới góc độ pháp lý, liệu có tồn tại loại phụ cấp này? Bài viết dưới đây sẽ giải mã bản chất của phụ cấp môi trường và cập nhật mức hưởng mới nhất theo quy định tăng lương cơ sở năm 2024.

1. Phụ cấp môi trường là gì? Bản chất pháp lý cần biết

Cần khẳng định rằng, hiện nay không có văn bản pháp luật nào quy định về khái niệm "phụ cấp môi trường". Đây thực chất là cách gọi phổ biến trong dân gian để chỉ phụ cấp độc hại, nguy hiểm.

Theo quy định tại Thông tư 07/2005/TT-BNV, đây là khoản phụ cấp dành cho cán bộ, công chức, viên chức làm việc trực tiếp ở nơi độc hại, nguy hiểm mà yếu tố này cao hơn bình thường và chưa được tính vào hệ số lương.

Mục đích của khoản tiền này là nhằm hỗ trợ, bù đắp một phần cho người lao động khi phải tiếp xúc với các yếu tố gây tổn hại đến sức khỏe, tinh thần hoặc làm suy giảm khả năng lao động trong quá trình thực hiện nhiệm vụ.

2. Quyền lợi đặc biệt cho người làm việc trong môi trường độc hại

Ngoài khoản phụ cấp bằng tiền, những người làm công việc nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm còn được hưởng nhiều quyền lợi ưu việt khác theo quy định của Bộ luật Lao động 2019:

• Nghỉ phép năm: Được nghỉ hằng năm dài hơn 02 ngày so với điều kiện bình thường (tổng cộng 14 ngày làm việc) theo quy định tại khoản 1 Điều 113.
• Nghỉ hưu sớm: Người lao động có thể nghỉ hưu ở tuổi thấp hơn nhưng không quá 05 tuổi so với tuổi nghỉ hưu trong điều kiện bình thường theo Điều 169.
• Bồi dưỡng hiện vật: Được hưởng chế độ bồi dưỡng bằng hiện vật (sữa, đường, thực phẩm...) để tăng cường sức đề kháng.

3. Mức hưởng phụ cấp độc hại cho cán bộ, công chức, viên chức 2024

Kể từ ngày 01/07/2024, khi mức lương cơ sở được điều chỉnh lên 2.340.000 đồng/tháng theo Nghị định 73/2024/NĐ-CP, mức phụ cấp độc hại (phụ cấp môi trường) cũng tăng theo công thức:

Mức phụ cấp = Hệ số phụ cấp x Mức lương cơ sở (2.340.000 đồng)

Dưới đây là bảng tổng hợp mức hưởng chi tiết theo các hệ số quy định tại Thông tư 07/2005/TT-BNV:

4. Quy định đối với người lao động trong doanh nghiệp

Đối với người lao động làm việc theo hợp đồng lao động tại các doanh nghiệp, danh mục nghề, công việc nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm được quy định cụ thể tại Thông tư 11/2020/TT-BLĐTBXH.

Khác với khối Nhà nước, mức phụ cấp độc hại trong doanh nghiệp không ấn định theo lương cơ sở mà do người sử dụng lao động và người lao động thỏa thuận trong hợp đồng lao động hoặc thỏa ước lao động tập thể, nhưng phải đảm bảo bù đắp tương xứng với điều kiện lao động thực tế.

Ngoài ra, theo Thông tư 24/2022/TT-BLĐTBXH, người lao động còn được bồi dưỡng bằng hiện vật theo 04 mức (tính theo ngày làm việc): 13.000 đồng, 20.000 đồng, 26.000 đồng và 32.000 đồng tùy theo mức độ độc hại.

Như vậy, dù tên gọi phổ biến là "phụ cấp môi trường", nhưng về mặt pháp lý, người lao động cần nắm rõ các quy định về phụ cấp độc hại để bảo vệ quyền lợi chính đáng của mình, đặc biệt là trong bối cảnh các chính sách tiền lương có nhiều thay đổi quan trọng trong năm 2024.