Trong quá trình làm việc, lao động nữ mang thai thường gặp nhiều khó khăn về sức khỏe và tâm lý. Để bảo vệ quyền lợi chính đáng này, Bộ luật Lao động 2019 đã quy định những "đặc quyền" riêng biệt, trong đó có việc giảm giờ làm việc hàng ngày.

Quyền lợi "vàng" cho lao động nữ mang thai: Về sớm 1 tiếng mỗi ngày

Theo quy định tại khoản 2 Điều 137 Bộ luật Lao động 2019, lao động nữ làm nghề, công việc nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm hoặc đặc biệt nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm hoặc làm nghề, công việc có ảnh hưởng xấu tới chức năng sinh sản và nuôi con khi mang thai và có thông báo cho người sử dụng lao động biết thì được người sử dụng lao động chuyển sang làm công việc nhẹ nhàng, an toàn hơn hoặc giảm bớt 01 giờ làm việc hằng ngày mà không bị cắt giảm tiền lương và các quyền, lợi ích cho đến hết thời gian nuôi con dưới 12 tháng tuổi.

“2. Lao động nữ làm nghề, công việc nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm hoặc đặc biệt nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm hoặc làm nghề, công việc có ảnh hưởng xấu tới chức năng sinh sản và nuôi con khi mang thai và có thông báo cho người sử dụng lao động biết thì được người sử dụng lao động chuyển sang làm công việc nhẹ nhàng, an toàn hơn hoặc giảm bớt 01 giờ làm việc hằng ngày mà không bị cắt giảm tiền lương và các quyền, lợi ích cho đến hết thời gian nuôi con dưới 12 tháng tuổi.”

Những đối tượng nào được áp dụng?

Không phải mọi lao động nữ mang thai đều mặc nhiên được về sớm 1 tiếng. Quyền lợi này tập trung vào 03 nhóm đối tượng chính đang làm các công việc có tính chất vất vả hoặc độc hại. Điều này nhằm đảm bảo thai nhi không bị ảnh hưởng bởi môi trường làm việc khắc nghiệt.

Thời điểm bắt đầu và kết thúc quyền lợi

Quyền lợi này bắt đầu ngay khi người lao động thông báo việc mang thai cho công ty và kéo dài cho đến khi con tròn 12 tháng tuổi. Đây là một điểm mới tiến bộ, giúp người mẹ có thêm thời gian nghỉ ngơi trong thai kỳ và chăm sóc con nhỏ sau sinh.

Ở lại làm thêm thay vì về sớm: Có được tính thêm tiền?

Trên thực tế, có nhiều trường hợp mẹ bầu vì nhu cầu thu nhập hoặc khối lượng công việc mà tự nguyện ở lại làm đủ giờ. Vậy pháp luật xử lý tình huống này như thế nào?

Dựa trên hướng dẫn tại Nghị định 145/2020/NĐ-CP và các văn bản liên quan, nếu lao động nữ không có nhu cầu nghỉ và được công ty đồng ý, thì ngoài tiền lương bình thường, họ phải được trả thêm tiền lương tương ứng với thời gian làm việc đó. Điều này đảm bảo nguyên tắc "có làm có hưởng" và không để người lao động bị thiệt thòi.

Chế tài nghiêm khắc: Doanh nghiệp "ép" thai phụ làm đủ giờ bị phạt bao nhiêu?

Việc tuân thủ quy định về bảo vệ lao động nữ không chỉ là trách nhiệm đạo đức mà còn là nghĩa vụ pháp lý bắt buộc. Nếu doanh nghiệp cố tình lờ đi thông báo mang thai hoặc bắt ép người lao động làm việc trong điều kiện độc hại mà không giảm giờ làm, mức phạt sẽ rất nặng.

Cụ thể, theo Nghị định 12/2022/NĐ-CP, người sử dụng lao động có thể bị phạt tiền từ 10.000.000 đồng đến 20.000.000 đồng đối với hành vi không thực hiện việc chuyển công việc hoặc giảm giờ làm cho lao động nữ mang thai làm công việc nặng nhọc, độc hại.

Lời khuyên cho các mẹ bầu: Hãy chủ động nộp giấy xác nhận mang thai cho bộ phận nhân sự sớm nhất có thể để được hưởng đầy đủ các quyền lợi về bảo hiểm và thời giờ làm việc. Sự thấu hiểu giữa doanh nghiệp và người lao động sẽ tạo nên môi trường làm việc bền vững và nhân văn.