Trong bối cảnh mức sinh tại Việt Nam đang có xu hướng giảm sâu dưới ngưỡng thay thế, Bộ Y tế đã chính thức ban hành một kế hoạch hành động quyết liệt nhằm xoay chuyển tình thế. Điểm nhấn quan trọng nhất chính là mục tiêu định lượng cụ thể: mỗi năm phải tăng trung bình 2% tổng tỷ suất sinh trên phạm vi cả nước.

Mục tiêu chiến lược từ Quyết định 1069/QĐ-BYT

Ngày 17/04/2026, Bộ trưởng Bộ Y tế đã ký ban hành Quyết định 1069/QĐ-BYT phê duyệt Kế hoạch thực hiện Chương trình Bảo đảm mức sinh thay thế trên toàn quốc đến năm 2030. Văn bản này không chỉ là một bản kế hoạch hành chính mà còn là lời cảnh báo về thực trạng già hóa dân số đang cận kề.

Theo nội dung tại Mục III.3.2 của Kế hoạch ban hành kèm theo Quyết định 1069/QĐ-BYT, chỉ tiêu cốt lõi được xác lập là:

"Đến năm 2030, tổng tỷ suất sinh trên toàn quốc phải tăng trung bình 2% mỗi năm."

Việc đặt ra con số 2% cho thấy sự quyết tâm của Chính phủ trong việc ngăn chặn đà sụt giảm mức sinh, đặc biệt là tại các đô thị lớn và vùng kinh tế trọng điểm phía Nam - nơi mức sinh đang ở mức báo động đỏ.

Tại sao phải tăng mức sinh ngay từ bây giờ?

Nhiều chuyên gia dân số nhận định, nếu không có những can thiệp kịp thời như quy định tại Quyết định 1069/QĐ-BYT, Việt Nam sẽ sớm rơi vào bẫy "mức sinh thấp" như nhiều quốc gia Đông Á khác. Hệ lụy của việc này là sự thiếu hụt trầm trọng lực lượng lao động trẻ và gánh nặng an sinh xã hội khi dân số già hóa quá nhanh.

Kế hoạch mới tập trung vào các nhóm giải pháp đồng bộ:

• Tăng cường truyền thông: Thay đổi nhận thức của giới trẻ về việc kết hôn sớm và sinh đủ hai con trước tuổi 35.
• Hỗ trợ kinh tế: Triển khai các chính sách miễn giảm học phí, hỗ trợ chi phí sinh con và chăm sóc sức khỏe sinh sản.
• Môi trường sống: Xây dựng các thiết chế văn hóa, giáo dục thuận tiện cho các cặp vợ chồng nuôi dạy con cái.

Chỉ tiêu cụ thể cho các địa phương

Không chỉ dừng lại ở con số tổng quát, Quyết định 1069/QĐ-BYT còn yêu cầu 100% tỉnh, thành phố phải chủ động xây dựng và triển khai các chính sách hỗ trợ phù hợp với đặc thù địa phương. Đặc biệt, mục tiêu trên 95% cặp vợ chồng trong độ tuổi sinh đẻ phải được tiếp cận đầy đủ thông tin về lợi ích của việc duy trì mức sinh thay thế.

Đây là một cuộc chạy đua với thời gian. Việc tăng tỷ suất sinh không chỉ là câu chuyện của ngành y tế mà là sự phối hợp của toàn xã hội để đảm bảo một Việt Nam thịnh vượng với nguồn nhân lực dồi dào trong tương lai.