Khơi thông "mạch máu" kiều hối cho động lực tăng trưởng mới

Trong bối cảnh cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ tư đang diễn ra mạnh mẽ, TP.HCM đã xác định khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo là động lực then chốt. Tuy nhiên, việc thiếu hụt nguồn vốn đầu tư dài hạn luôn là bài toán khó. Mới đây, UBND Thành phố đã chính thức ban hành Kế hoạch 90/KH-UBND (ngày 16/03/2026), mở ra một chương mới trong việc huy động nguồn lực từ cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài.

TP.HCM kỳ vọng biến kiều hối thành nguồn lực phát triển công nghệ bền vững (ảnh minh họa)

Theo quy định tại Luật Khoa học, Công nghệ và Đổi mới sáng tạo 2025, Nhà nước khuyến khích đa dạng hóa các nguồn lực đầu tư cho hoạt động nghiên cứu và phát triển. Kế hoạch 90/KH-UBND không chỉ đơn thuần là kêu gọi vốn, mà còn là chiến lược "nắn dòng" kiều hối từ tiêu dùng, bất động sản sang các lĩnh vực sản xuất xanh, chuyển đổi số và công nghệ cao.

"Thành phố triển khai thí điểm các sản phẩm tài chính ưu đãi như chứng chỉ tiền gửi xanh/công nghệ nhằm huy động tối thiểu 500 tỷ đồng từ kiều hối và các nguồn lực xã hội cho đầu tư khoa học - công nghệ ngay trong năm 2026."

Lộ trình hiện thực hóa "Quỹ đầu tư kiều hối" nghìn tỷ

Kế hoạch đề ra các cột mốc cụ thể, thể hiện quyết tâm chính trị cao độ của chính quyền Thành phố:

• Giai đoạn 2026: Thành lập Quỹ đầu tư vào khoa học công nghệ với quy mô ban đầu tối thiểu 50 tỷ đồng. Đây là mô hình có sự tham gia trực tiếp của kiều bào, doanh nghiệp và các chuyên gia đầu ngành.
• Giai đoạn 2027: Mở rộng quy mô huy động lên ít nhất 1.000 tỷ đồng. Mục tiêu là hình thành nguồn vốn dài hạn, ổn định cho các chương trình tín dụng xanh và tín dụng công nghệ.
• Tầm nhìn đến năm 2030: Vận hành ổn định hệ sinh thái tài chính cho khoa học - công nghệ theo mô hình đối tác công - tư (PPP).

Các chuyên gia và doanh nghiệp trẻ sẽ là đối tượng thụ hưởng chính từ nguồn vốn kiều hối (ảnh minh họa)

Việc triển khai này hoàn toàn phù hợp với tinh thần của Nghị định 180/2025/NĐ-CP về cơ chế, chính sách hợp tác công tư trong lĩnh vực phát triển khoa học, công nghệ. Thành phố cam kết hỗ trợ ít nhất 100 doanh nghiệp mỗi năm trong lĩnh vực chế biến, chế tạo tiếp cận tín dụng ưu đãi để đổi mới công nghệ.

Đối tượng và cơ chế vận hành minh bạch

Kế hoạch 90/KH-UBND xác định rõ đối tượng thực hiện bao gồm:

1. Người Việt Nam ở nước ngoài và thân nhân có nhu cầu đầu tư, góp vốn.
2. Các tổ chức tín dụng, công ty kiều hối, quỹ đầu tư trong và ngoài nước.
3. Doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo, doanh nghiệp khoa học - công nghệ có nhu cầu vốn.

Để đảm bảo hiệu quả, Thành phố sẽ thiết lập cơ chế vận hành thường trực về huy động, phân bổ và đặc biệt là giám sát sử dụng nguồn vốn. Điều này giúp tạo niềm tin cho kiều bào khi gửi gắm nguồn lực về quê hương, đảm bảo mỗi đồng kiều hối đều đóng góp thực chất vào sự phát triển của nền kinh tế tri thức.

Với bước đi táo bạo này, TP.HCM không chỉ giải quyết bài toán vốn cho công nghệ mà còn thắt chặt sợi dây liên kết giữa cộng đồng người Việt toàn cầu với sự phát triển của đất nước, đúng như tinh thần đại đoàn kết dân tộc và phát huy sức mạnh nội lực.